ข้อตกลงส่งศพ คิมจองนัม ใครได้ใครเสีย?

เป็นเวลาเดือนกว่า นับตั้งแต่ที่คิม จองนัม พี่ชาย คิม จอง อึน ผู้นำเกาหลีเหนือ ถูกลอบสังหารที่สนามบินนานานาชาติกัวลาลัมเปอร์ของประเทศมาเลเซีย เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ ตลอดระยะเวลาของการสืบสวนสอบสวนในคดีนี้ ปรากฏชื่อของเกาหลีเหนือเข้ามาในฐานะผู้ต้องสงสัยว่าอยู่เบื้องหลังการลอบสังหารโดยตลอด ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ส่งผลให้ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศย่ำแย่ โดยเฉพาะเมื่อเวลาเนิ่นน่านผ่านไป บุคคลที่เกี่ยวข้องของทั้งสองฝ่ายออกมาโต้ตอบกันด้วยถ้อยคำรุนแรง เวลานั้น หลายคนได้แต่สงสัยว่าความสัมพันธ์ที่ตกต่ำถึงขั้นประกาศห้ามพลเมืองเดินทางเข้าออกประเทศ และกักพลเมืองไว้เป็นตัวประกัน จะเดินไปถึงจุดที่รุนแรงขึ้นอีกหรือไม่

สุดท้าย เรื่องจบลงด้วยดี ผ่านการเจรจาที่นายกรัฐมนตรี นาจิบ ราซัก ของมาเลเซียเรียกว่า การเจรจาที่ละเอียดอ่อน โดยผู้นำมาเลเซียระบุว่าการส่งศพกลับไปเกาหลีเหนือเกิดขึ้นหลังจากทางการมาเลเซียได้รับหนังสือร้องขอศพกลับคืนจากครอบครัวของผู้ตาย แต่ก็ไม่ได้ให้รายละเอียดว่า “ครอบครัว” ในที่นี้คือใคร และใช้หลักฐานอะไรในการยืนยันตัวตนของผู้เสียชีวิต ที่ทางการเกาหลีเหนือปฏิเสธว่าไม่ใช่คิม จอง นัม มาโดยตลอด

ท่าทีการไม่เปิดเผยข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับครอบครัวผู้เสียชีวิตนี้ อาจไม่ใช่เรื่องแปลก เพราะก่อนหน้านี้ วันที่ 10 มีนาคม ที่ตำรวจมาเลเซียยืนยันเป็นครั้งแรกว่าผู้เสียชีวิตคือพี่ชายผู้นำเกาหลีเหนือ ก็ปฏิเสธที่จะให้รายละเอียดเกี่ยวกับกระบวนการพิสูจน์อัตลักษณ์เช่นเดียวกัน โดยอ้างเหตุผลว่าเพื่อความปลอดภัยของพยาน

ทว่า สิ่งที่น่าสนใจที่สุด คือ รายละเอียดข้อตกลง ที่มาเลเซียได้ตัวพลเมืองจำนวน 9 คนกลับไป ขณะที่โสมแดงได้ทั้งศพคิม จองนัม และผู้ต้องสงสัยชาวเกาหลีเหนือที่ตำรวจมาเลเซียออกหมายเรียกให้เข้าพบกลับไปด้วย นี่อาจหมายถึงการตัดความเป็นไปได้ในการเชื่อมโยงเกาหลีเหนือออกจากรูปคดี

ย้อนกลับไปดูสำนวนคดีของตำรวจมาเลย์ มีการระบุชื่อชาวเกาหลีเหนือ 8 คน ในจำนวนนี้ 4 คนเดินทางออกจากมาเลเซียหลังเกิดเหตุ อีก 1 คน ตำรวจมาเลย์ปล่อยตัวไปหลังไม่มีหลักฐานเอาผิด ส่วน 3 คนที่เหลือ คาดว่าโดยสารไปในเที่ยวบินที่ลำเลียงศพ คิมจองนัม ด้วย เท่ากับว่าจะเหลือเพียงผู้ต้องหาหญิงสองรายสัญชาติเวียดนามและอินโดนีเซียที่ถูกดำเนินคดีเท่านั้น

พูดให้ง่ายก็คือ ข้อตกลงนี้ เป็นการแลกพลเมืองมาเลเซียกับพยานหลักฐานที่อาจเชื่อมโยงคดีลอบสังหารไปสู่เกาหลีเหนือได้ในฝั่งของมาเลเซีย ไม่อาจชี้ชัดได้ว่า การได้ตัวพลเมืองกลับมาแลกกับการส่งพยานหลักฐานไปให้เกาหลีเหนือ ถือได้ว่าเป็นข้อตกลงที่เป็นคุณหรือเป็นโทษ แต่ที่ชัดเจนก็คือ เกาหลีเหนือได้ประโยชน์จากการแลกเปลี่ยนครั้งนี้แน่นอน