การ์ตูนล้อเลียนในแง่สังคม การเมือง และเศรษฐกิจ สามารถสะท้อนเรื่องราวและเหตุการณ์ต่างๆ ในช่วงที่เกิดวิกฤตทางเศรษฐกิจไทย ปี 2540 หรือที่ทั้งโลกเรียกว่า “วิกฤตต้มยำกุ้ง” ตัวหนังสือถูกถ่ายทอดผ่านตัวการ์ตูนจากนักเขียนการ์ตูนชื่อดัง ทำให้อ่านง่าย และเข้าใจเรื่องราวได้เป็นอย่างดี
“ภาระศึกษา” โซนนี้ล้อมาจากวิชาพละศึกษา มีเนื้อหาเกี่ยวกับภาระหนี้ที่คนไทยทุกคนต้องแบกรับไว้แม้วิกฤตการณ์จะผ่านไปกว่า 20 แล้วก็ตาม ที่เห็นนี้เป็นเพียง 2 จาก 7 โซน ในนิทรรศการ “ต้มยำกุ้งวิทยา : วิชานี้อย่าเลียน!” ที่จัดขึ้นเพื่อให้คนในสังคมได้รำลึกถึงเหตุการณ์ที่ประเทศไทยตกอยู่ในภาวะที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ ภายใต้แนวคิด "Back to School" จำลองบรรยากาศการเรียนรู้ในลักษณะของห้องเรียนต่าง ของโรงเรียน เพื่อให้เกิดความเข้าใจง่าย
การสะท้อนข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2540 นิทรรศการนี้ยังสามารถสะท้อนเรื่องราวเกี่ยวเนื่องผ่านภาพถ่าย และการเปรียบเทียบ ออกมาได้อย่างเสมือนจริง แม้ว่าจะมีคำอธิบายค่อนข้างละเอียด แต่ก็ไม่เป็นอุปสรรคที่จะลดความสนใจของผู้ชมนิทรรศการลงได้
นอกจากการนำเสนอสังคมไทยในช่วงฟองสบู่แตก นิทรรศการนี้ยังคงนำเสนอหนทางการเอาตัวรอด ถ่ายทอดและนำเสนอข้อคิด เพื่อเป็นแนวทาง หรือภูมิคุ้มกันให้คนรุ่นใหม่ไว้ศึกษาในโซนการงานพื้นฐานอาชีพ สำหรับโซนสุดท้ายเป็นการสรุปรวบยอด สร้างการแบ่งปันประสบการณ์ และการมีส่วนร่วมของผู้ชมต่อนิทรรศการผ่านการแสดงความคิดเห็นแบบนี้
แม้ว่าขณะนี้เศรษฐกิจของไทยจะยังไม่สามารถเติบโตได้ในชนิดที่หลายคนยกให้เป็นเสือตัวที่ 5 ของเอเชียก่อนที่จะเกิดวิกตฤการณ์ต้มยำกุ้งได้ แต่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เชื่อว่าจะเป็นสิ่งสะท้อนข้อเท็จจริงได้อย่างดีที่สุด โดยเฉพาะแนวทางและกรอบของชาติที่จะเดินไปข้างหน้า สำหรับนิทรรศการ “ต้มยำกุ้งวิทยา : วิชานี้อย่าเลียน!” จะเปิดให้ผู้ที่สนใจเข้าชมไปจนถึงวันที่ 2 กรกฎาคม 2560 ที่ มิวเซียมสยาม ท่าเตียนโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
พิริยะ ม่วงยิ้ม ถ่ายภาพ
ขวัญ โม้ชา รายงาน