เหรียญสองด้านการเมืองฝรั่งเศส ความหวังและความกลัว

การเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศสในรอบชิงดำวันอาทิตย์นี้ เป็นการชิงชัยกันของสองผู้สมัครที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิง  นาย เอแมนูเอล มาครง ผู้สมัครอิสระสายกลาง คือตัวแทนของความหวังต่อสหภาพยูโรป และการอยู่ร่วมกันกับประชาคมโลก ขณะที่ นาง มารีน เลอ เปน ฝ่ายชาตินิยมขวาจัด ขยายฐานเสียงมาได้จากความกลัวที่อยู่ในใจชาวฝรั่งเศส และจุดยืนนี้ก็สามารถเห็นได้จากนโยบายต่างประเทศของทั้งสอง  นโยบายต่างประเทศ มักจะเป็นประเด็นรองๆ สำหรับประชาชนในประเทศในการเลือกผู้นำแต่ละครั้ง แต่ก็สามารถบอกอะไรได้เยอะว่าฝรั่งเศสและอียูจะวางตัวอย่างไรในอนาคต

มาครงซึ่งเป็นผู้สมัครสายกลางที่สนับสนุนโลกาภิวัฒน์ พูดอย่างหนักแน่นว่า ความรุ่งเรื่องในอนาคตของฝรั่งเศสอยู่ท่ามกลางองค์กรณ์นานาชาติต่างๆ และแม้จะต้องมีบางอย่างเปลี่ยนบ้าง แต่ฝรั่งเศสอยู่อย่างเดียวดายไม่ได้

ขณะที่ เลอ เปน คือตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดของนักการเมืองชาตินิยม  การเสริมสร้างความเข้มแข็งของฝรั่งเศสสำหรับเธอแล้ว ทำได้โดยการลดความช่วยเหลือต่อประเทศอื่นๆ และสถาบันนานาชาติและนโยบายต่างประเทศ ที่ชาวฝรั่งเศสติดตามอย่างใกล้ชิดที่สุด ก็คือท่าทีต่อสหภาพยูโรป  ฝรั่งเศสเป็นผู้ร่วมบุกเบิกการตั้งองค์กรอียู ร่วมกับเยอรมนี

แต่ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา มีเหตุการณ์ที่สร้างคำถามมากมายเกี่ยวกับอนาคตของฝรั่งเศสในฐานะที่เป็นประเทศตัวตั้งตัวตีของอียู เหตุการณ์วิกฤติหนี้ประเทศกรีซ ประเทศลูกหนี้ที่หันไปเลือกตัวแทนฝ่ายขวาชาตินิยมเพื่อเจรจาข้อตกลงต่ออียูใหม่ ซึ่งแม้จะล้มเหลว แต่ก็ถือเป็นครั้งแรกที่แนวคิดการแยกตัวออกจากอียู เริ่มเป็นจริงขึ้นมา

สงครามในซีเรียที่ทำให้เกิดวิกฤตการณ์ผู้อพยพทะลักเข้ายูโรป เป็นผลให้ผู้นำเยอรมันนีประกาศให้ประเทศสมาชิกแบกรับภาระร่วมกัน  ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ ที่ทำให้ชาวอังกฤษลงประชามติ Brexit เพื่อถอนตัวออกจากอียูได้สำเร็จก็เพราะสาเหตุนี้เป็นหลัก จนทุกวันนี้ตัวอย่างของอังกฤษกลายเป็นคำถามในใจประชาชนฝรั่งเศสที่รู้สึกถูกรัฐบาลทอดทิ้ง ว่าเหตุใดรัฐบาลถึงต้องยอมคล้อยตามคำสั่งของรัฐบาลเยอรมนีด้วย

ตั้งแต่การเลือกตั้งครั้งที่แล้ว ความสำคัญระหว่างปากท้องของคนในประเทศและความรับผิดชอบต่อ อียู เป็นปัจจัยหลักที่ทำให้ ฝรังซัว โอลองค์ ประธานาธิบดีคนปัจจุบัน ทั้งชนะการเลือกตั้งหลังสัญญาว่าจะไม่ทอดทิ้งชาวฝรั่งเศส และประกาศไม่ลงสมัคร์เลือกตั้งรอบสองในที่สุด เพราะทำตามที่สัญญาไว้ไม่ได้

แม้ มาครง จะมีคะแนนนำ แต่นอกจากจะพูดปากเปล่าก็ยังไม่สามารถตอบชาวฝรั่งเศสว่าเขาจะสามารถสร้างความแตกต่างได้จริงหรือไม่ เลอ เปน ก็รู้ดีว่านี้เป็นจุดเดียวที่เธอถือไพ่เหนือกว่าคู่แข่งวัย 39 ปี ความกลัว ของคนในประเทศว่าจะต้องทนอยู่ในวังวนเดิมๆ ไปอีกอย่างน้อย 5 ปี