การผลิต “เชือกฉุดชัก” ราชรถ

เชือกสีขาวชนิดใยสังเคราะห์ถักสำเร็จรูปเป็นอุปกรณ์หลักที่ใช้สำหรับทำเชือกฉุดชักราชรถในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช อยู่ในความรับผิดชอบของอู่ทหารเรือธนบุรีที่ในอดีตเคยจัดทำเชือกใช้ในพระราชพิธีมาแล้ว 3 ครั้ง ในงานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จเจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี  พระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ และพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระสังฆาช

เชือกที่ต้องจัดทำ จะนำไปใช้กับราชรถรวม 6 องค์ ได้แก่ พระมหาพิชัยราชรถ เวชยันตราชรถ ราชรถน้อย 3 องค์ ใช้เชือกองค์ละ 6 เส้น ราชรถปืนใหญ่รางเกวียน ใช้เชือก 2 เส้น นอกจากนี้ยังต้องจัดทำเชือกสำหรับเกรินบันไดนาค จำนวน 4 เส้น

โดยส่วนของตัวราชรถก็จะมีห่วงคล้อง เราก็จะนำปลายเชือกด้านที่มีห่วงคล้อง ไปคล้องกับเชือก แล้วก็ในส่วนของกำลังพลก็จะเข้าประจำตำแหน่งตามจำนวนห่วง ตามโบราณราชประเพณีที่กำหนดไว้ กำลังพลก็จะมีหน้าที่ฉุดชักลาก ในส่วนฉุดก็คือด้านหน้า ส่วนชักลากก็คือด้านหลัง แต่ละองค์ราชรถก็จะมีกำหนดไว้ว่าจะต้องใช้กำลังพลเท่าไหร่

เชือกสำหรับการใช้งาน จัดทำด้วยกัน 2 ชุด คือ ชุดสำรอง สำหรับฝึกซ้อมกำลังพลฉุดชัก และชุดจริง สำหรับงานพระราชพิธีจริงซึ่งจะใช้เพียงครั้งเดียวเท่านั้น โดยเจ้าหน้าที่โรงงานเชือกลอกและการอู่ ทำหน้าที่ถักเชือก และถักห่วงคล้องไหล่เข้ากับเชือกเส้นหลัก จากนั้นเจ้าหน้าที่โรงงานช่างเย็บจะนำผ้าโทเรสีแดงมาเย็บหุ้มเชือก

หน้าที่ในส่วนที่เรารับผิดชอบคือการหุ้มผ้าแดง จากเชือกสีขาวมาหุ้มเป็นผ้าสีแดง ให้ดูแล้วเหมือนเป็นเส้นเดียวกัน ไม่ให้มีรอยต่อ หรือถ้ามีรอยต่อก็ให้ดูเรียบเนียนที่สุด วิธีการเย็บใช้วิธีเย็บมือล้วนๆ เรียกว่าเป็นการเย็บสอยพันลำ เพราะเป็นวิธีการที่แข็งแรงและแน่นหนาที่สุด

การทำเชือกทุกขั้นตอนต้องอาศัยความประณีตทั้งการถักเชือก และการเย็บผ้าหุ้ม อู่ทหารเรือธนบุรีจึงได้คัดเลือกช่างที่มีความสามารถและมีความชำนาญมาร่วมจัดทำเพื่อถวายงานแด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเป็นครั้งสุดท้าย