กาแฟของ “พ่อ” พลิกชีวิตชาวเขา เปลี่ยน "ไร่ฝิ่น" ให้กลายเป็นแค่ตำนาน

เผยแพร่ 9 ต.ค. 2560 ,18:25น.

ภูเขาเขียวบนดอยทางภาคเหนือของประเทศไทยก่อนปี พ.ศ.2517 เต็มไปด้วยไร่ฝิ่นและหญ้าคา ชาวบ้านส่วนใหญ่มีอาชีพปลูกฝิ่น ซึ่งขายได้เพียงปีละครั้งเท่านั้น และนอกจากจะเป็นพืชที่ผิดกฎหมายแล้ว ราคาของฝิ่นที่เหล่าชาวดอยส่งขายแทบจะไม่มีราคา ส่งผลให้คุณภาพชีวิตของชาวเขาในสมัยนั้นค่อนข้างยากลำบาก

“ปลูกฝิ่นขายไม่ได้ราคา ชาวบ้านลำบากมากขนาดรองเท้าไม่มีใส่ เสื้อผ้ามีชุดเดียวหากเปียกต้องบิดด้วยมือแล้วผิงไฟและต้องทนหนาวจนกว่าจะมีแสงแดด” พะโย่ ตาโร อดีตผู้นำชุมชนชาวเขาเผ่าปกาเกอะญอบ้านหนองหล่ม วัย 76 ปี เล่าถึงชีวิตความเป็นอยู่ของชาวดอยในสมัยนั้น

ความเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่เกิดขึ้นช่วงเย็นวันหนึ่งในปี พ.ศ. 2517 อดีตผู้นำชุมชนวัย 76 ปี รายนี้เล่าด้วยน้ำเสียงที่สั่นเครือว่า รู้สึกตื่นเต้นและดีใจมากที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จมาเยี่ยมชาวเขา พระองค์ท่านทรงถามถึงชีวิตความเป็นอยู่ของขาวเขาด้วยความเป็นห่วง ตนเองในฐานะที่พูดภาษาไทยได้เพียงคนเดียวจึงตอบพระองค์ท่านว่า “ชาวบ้านเลี้ยงวัวควาย เลี้ยงหมูและไก่ แต่ไม่พอกินเพราะขายไม่ได้ราคา และมีสวนฝิ่นของชาวบ้านเผ่ากระเหรี่ยงและเผ่าม้งจำนวนมาก”

จากนั้นคุณตาพะโย่ได้นำเมล็ดกาแฟ ที่ถูกปลูกไว้เพียงต้นเดียวในหมู่บ้านมาถวายพระองค์ท่าน ในหลวงรัชกาลที่9 จึงมีพระราชกระแสรับสั่งให้ชาวบ้านปลูกกาแฟแทนฝิ่น เนื่องจากกาแฟสามารถส่งขายง่ายไม่ผิดกฎหมาย และได้รับความนิยมไปทั่วโลก รวมถึงในอนาคตลูกหลานก็สามารถดื่มกินและสร้างเป็นอาชีพที่ยั่งยืนได้ อีกทั้งพระองค์ท่านทรงมอบเมล็ดกาแฟพันธุ์อาราบิก้า ซึ่งเป็นกาแฟเมืองหนาวไว้ให้ชาวบ้านเพาะปลูก

คล้อยหลังไปเพียง 1 ปี ในหลวงรัชกาลที่9 เสด็จกลับมาพื้นที่เดิมอีกครั้งเพื่อติดตามความคืบหน้าการปลูกกาแฟของชาวบ้านหนองหล่ม พร้อมกับนำเสื้อผ้า ข้าวสาร และเครื่องอุปโภคบริโภคมาให้ชาวบ้านในพื้นที่ได้ใช้สอย คุณตาพะโย่ ตาโร บอกว่า หลังจากพระองค์ท่านเสด็จมาช่วยเหลือพร้อมแนะนำให้เลิกปลูกฝิ่นและหันมาปลูกกาแฟอาราบิก้า ชาวเขาก็มีคุณภาพชีวิตดีขึ้นเรื่อยๆ ด้วยการเริ่มต้นขายเมล็ดกาแฟที่ยังไม่ได้ผ่านการคั่วให้มูลนิธิโครงการหลวง ในราคากิโลกรัมละ 7 บาท ซึ่งปัจจุบันขายได้ 120 บาทต่อกิโลกรัม และผลผลิตทั้งหมู่บ้านรวมกันปีละกว่า 3 ตัน ปัจจุบันชาวบ้านร่วมมือกันจัดตั้งรัฐวิสาหกิจชุมชน เพื่อบริหารจัดการผลผลิต ก่อนส่งขายให้มูลนิธิโครงการหลวงและร้านกาแฟชั้นนำระดับโลก สำหรับนักท่องเที่ยวก็สามารถซื้อกาแฟที่ผ่านการคั่วแล้วได้ในราคากิโลกรัมละ 500 บาท

คอนเทนต์สำหรับคุณ By Blue Dot

เนื้อหาคัดสรรคุณภาพ

ด้วยพระอัจฉริยภาพของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เวลาผ่านไป 40 ปี เทือกเขาสูงชันทางภาคเหนือของประเทศไทย ที่เคยเต็มไปด้วยฝิ่น กลับกลายเป็นพื้นที่การเกษตรถูกกฎหมายทั้งไร่กาแฟ ไร่ชา สวนผัก สตรอว์เบอร์รี่ รวมถึงฟาร์มปศุสัตว์ต่างๆ จนเป็นที่รู้จักไปทั่วโลกในนาม “โครงการหลวง” เบียดทับไร่ฝิ่นและไร่เลื่อนลอยให้กลายเป็นเพียงตำนาน ...