นักเรียนมัธยมปลาย เกือบทุกคนที่เลือก “เรียนพิเศษ” ต่างฝากความหวังไว้กับโรงเรียนกวดวิชาชื่อดังอย่างเต็มเปี่ยมว่า จะทำให้พวกเขาสอบติดมหาวิทยาลัยที่ต้องการ โดยมีเหตุผลตอบแทบจะเหมือนกันทั้งหมดว่า “การเรียนในห้องเรียน” ไม่เพียงพอ สำหรับโจทย์ใหญ่ คือ การต้องก้าวเข้าสู่สังเวียนสนามสอบแข่งขันกับเด็กวัยเดียวกันจากทั่วประเทศ
ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกับการเรียนกวดวิชา มองว่า นี่เป็น “ธุรกิจการศึกษา” แต่สำหรับผู้ปกครองและเด็กที่ต้องการสอบติดคณะที่ต้องการในมหาวิทยาลัยชื่อดัง นี่อาจเป็นเส้นทางหลัก ที่พวกเขาเห็นว่าจำเป็น เพราะตัวชี้วัดที่ใช้คัดเลือกเด็กเข้าสู่มหาวิทยาลัย คือ “คะแนน” ดังนั้น แม้จะต้องจ่ายเงินเพิ่มแลกกับเทคนิคต่างๆที่จะนำไปใช้ทำข้อสอบ เพื่อให้เป็นหนึ่งในคนที่ถูกเลือก
การใช้คะแนน เป็นตัวชี้วัด เพื่อคัดเลือกเด็กให้ "ได้เรียน" หรือ "ไม่ได้เรียน" เป็นเครื่องมือ ที่ "วิริยะ ฤาชัยพาณิชย์" นักวิชาการการศึกษา มองว่า อาจเป็นเหตุผลที่ทำให้เกิดค่านิยมต้องแย่งกันเข้าเรียนในโรงเรียนดัง ตั้งแต่เด็กเล็ก ไปจนถึงมหาวิทยาลัย และแน่นอนว่า กลายเป็นช่องทางที่ทำให้ “เงิน” เข้ามามีบทบาท ในระบบที่ถูกสร้างมาเพื่อแข่งขัน แม้แต่ครู และโรงเรียน ก็ต้องดิ้นรนเพื่อให้โรงเรียนมีชื่อเสียง จูงใจให้เด็กเข้ามาเรียน เพราะถูกประเมินด้วย “คะแนน” และ “ตัวเลข” เช่นกัน
โรงเรียนกวดวิชาอยู่ในการกำกับดูแลของกระทรวงศึกษาธิการ แต่ละปีจะมีการออกแบบการเรียนการสอนใหม่เกือบทั้งระบบให้สอดคล้องกับวิชาที่เด็กเรียน แต่จะเน้นการฝึกวิธีคิดและสอนเทคนิคการทำข้อสอบในสนามแข่งขันแบบรวบรัด แต่ละหลักสูตรจะมีค่าใช้จ่ายตั้งแต่ 1,000 ถึง 100,000 บาทขึ้นไป โดยคำนวณจากวิชาที่เลือกและระยะเวลาเรียน จากการสอบถามเด็กนักเรียนพบว่า บางแห่งใช้กลยุทธ์ทางการตลาดโดยการให้เหมาจ่ายราย 3 ปี มูลค่าประมาณ 1 แสน 5 หมื่นบาท โดยมีสถิติเด็กสอบติดมหาวิทยาลัยที่ต้องการเป็นเดิมพัน หากไม่ได้ตามเป้าจะคืนเงินตามเงื่อนไขที่กำหนด
แต่ที่น่าสนใจกว่านั้น คือ การเรียนพิเศษ กับ “ครู” ในโรงเรียน ซึ่งเป็นเจ้าของวิชาที่สอนเอง ซึ่งเป็นสิ่งนักเรียนทุกรุ่น บอกตรงกันว่ามีอยู่จริง เกิดขึ้นมานับ 20 ปีแล้ว จนถึงปัจจุบัน โดยเด็กที่ไปเรียนพิเศษกับ “ครูประจำวิชา” จะมีคะแนนสอบในโรงเรียน ที่ดีกว่า เด็กที่ไม่ได้เรียน นี่เป็นอีกหนึ่ง “ธุรกิจ” หรือไม่ ที่ใช้อนาคตในก่ารเก็บคะแนนสะสมเพื่อเข้ามหาวิทยาลัยของเด็ก เป็นตัวประกัน ให้ต้องจ่ายเงินเรียน