หากยังจำกันได้ ช่วงปี 2561 เกิดกรณีจังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้นำเสนอ ประเด็นการทุจริตอาหารกลางวัน โดยระบุข้อความว่า “ขนมจีนกับน้ำปลา คือ อาหารกลางวันเด็กของโรงเรียน บ้านท่าใหม่อ.ท่าชนะ จ.สุราษฎร์ธานี” พร้อมคลิปเป็นหลักฐานประกอบ ส่งผลให้มีการวิพากษ์วิจารณ์ในสังคม วงกว้างและนำไปสู่การลงโทษผู้กระทำผิด
ป.ป.ช.สุราษฎร์บุกสอบปม “อาหารกลางวันเด็ก”
และในครั้งนั้นทำให้เกิดการเฝ้าระวังและแจ้งเบาะแส การทุจริตอาหารกลางวัน ของโรงเรียนในพื้นที่ต่าง ๆ มากขึ้น
มีการแจ้งเบาะแสเข้ามาในหลายพื้นที่ โดยมีคุณครู ผู้ปกครอง และนักเรียนเป็นผู้มีส่วนร่วมในการเฝ้าระวังและแจ้งเบาะแส (Watch and Voice) นั้นคือความสำเร็จของสมาชิกชมรม STRONG ในพื้นที่จังหวัดต่างๆ และผู้เข้าร่วมอบรมมีความรู้ความเข้าใจและนำหลักการของ โมเดล STRONG ไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม
โมเดล STRONG สายลับจับทุจริตระดับท้องถิ่น คืออะไร
โมเดล STRONG คิดค้นโดยสำนักงาน ป.ป.ช. ที่ได้ประยุกต์เอาหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ต่อต้านการทุจริต เพื่อสร้างฐานคิด จิตพอเพียงต่อต้านการทุจริตให้เกิดขึ้นเป็นพื้นฐานความคิดของปัจเจกบุคคล รวมถึงเพื่อเป็นแนวทางการปฏิบัติงานและพัฒนาวัฒนธรรมหน่วยงาน โดยคำอธิบายความหมายของ “STRONG เป็นการนำตัวอักษรแรกของศัพท์ภาษาอังกฤษที่มีความหมายเชิงบวกจำนวน 6 คำ มาประกอบเป็นคำศัพท์สื่อความหมายถึง “ความแข็งแกร่ง”
S พอเพียง (Sufficient) ปรับวิธีคิดที่แยกแยะผลประโยชน์ส่วนตัวและส่วนรวมได้อย่างถูกต้อง ชัดเจน และเป็นอัตโนมัติจะนำไปสู่จิตสำนึกที่พอเพียง ไม่กอบโกยผลประโยชน์โดยมิชอบ ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่เบียด บังรัฐ ไม่รับอามิสสินบนโดยมิต้องจำกัดขอบเขตของการประกอบอาชีพที่สุจริต สามารถหาทรัพย์สินเงินทอง ได้ตามความสามารถ ทั้งนี้ โดยไม่เดือดร้อนตนเองและผู้อื่น
T โปร่งใส (Transparent) ความโปร่งใส ทำให้เห็นภาพหรือปรากฏการณ์ชัดเจน กลไกหลัก คือ สร้างความรู้ความเข้าใจ และวิธีสังเกตเกี่ยวกับความโปร่งใสของโครงการต่างๆ
R ตื่นรู้ (Realise) การเรียนรู้สถานการณ์การทุจริตในพื้นที่ ในชุมชน หรือในกรณีที่ปรากฏการทุจริตขึ้น หรือกรณีศึกษาที่เกิดขึ้นมาแล้วและมีคำพิพากษาถึงที่สุดแล้ว
O มุ่งไปข้างหน้า (Onward) การป้องกันและการป้องปราม ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมในการเฝ้าระวังพื้นที่ ที่มีความเสี่ยง ในการทุจริต เช่น การบุกรุกพื้นที่สาธารณะ หรือเฝ้าระวังโครงการให้ดำเนินการด้วยความโปร่งใส
N ความรู้ (Knowledge) โดยการให้ความรู้ในรูปแบบการฝึกอบรม หรือให้สื่อเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง เช่น
- ความรู้เกี่ยวกับรูปแบบการทุจริตแบบต่าง ๆ ทั้งแบบสมัยอดีต แบบปัจจุบัน และแบบที่ อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต
- ความรู้เกี่ยวกับการทุจริตในต่างประเทศ
- วิธีการป้องกัน - ป้องปรามแบบต่าง ๆ
- ความรู้เกี่ยวการเฝ้าระวัง
- ความรู้เกี่ยวกับกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
G เอื้ออาทร (Generosity) กิจกรรมจิตอาสา ช่วยเหลือบุคคล ชุมชน/สังคมในยามวิกฤติ หรือการร่วมมือใน การร่วมพัฒนาชุมชน ซึ่งการเอื้ออาทร ไม่ใช่ อุปถัมภ์ แต่เป็นการให้บนพื้นฐานของมนุษยธรรม ส่วนอุปถัมภ์ คือการเลือกช่วยเหลือกัน โดยไม่สนจริยธรรมและกฎหมาย เพื่อให้ได้ผลประโยชน์ที่ต้องการ
จากนิยามข้างต้น STRONG จึงหมายถึง ผู้ที่มีความพอเพียง ไม่เบียดเบียน ตนเองและผู้อื่น มุ่งอนาคตที่เจริญทั้งตนเองและส่วนรวม โดยใช้หลักความโปร่งใสตรวจสอบได้ พื้นฐานจิตใจมีมนุษยธรรมเอื้ออาทร ช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์โดยไม่เห็นแก่ประโยชน์ต่างตอบแทนให้ ความสำคัญต่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อการดำรงชีวิตในทางที่ชอบ แต่ตื่นรู้เรื่องภัยทุจริตที่ร้ายแรงส่งผล ต่อสังคม รังเกียจการทุจริตประพฤติมิชอบทั้งปวง ไม่ยอมทนต่อการทุจริตทุกรูปแบบ
นอกจากนี้ ตามหลักภาษาอังกฤษที่คำว่า “STRONG” มีการเปรียบเทียบขั้นกว่า (comparative) และขั้นสูงสุด (superlative) จึงมีการพัฒนาโมเดล STRONG สู่ STRONGER – STRONGEST เพื่อให้การดำเนิน ภารกิจป้องกันการทุจริตนำประเทศไทยไปสู่การเป็น “ประเทศไทยใสสะอาด...ไทยทั้งชาติต้านทุจริต” อันเป็น วิสัยทัศน์ของยุทธศาสตร์ชาติว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต ระยะที่ 3 (พ.ศ. 2560 – 2564)
ข้อตกลงคุณธรรม (Integrity Pact) เกราะป้องกัน ทุจริตคอร์รัปชัน
ที่มา : STRONG : จิตพอเพียงต้านทุจริต รศ.ดร.มาณี ไชยธีรานุวัฒศิริ ที่ปรึกษาประธานกรรมการ ป.ป.ช.