ผศ.นพ. สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์ประสาทวิทยา ผู้เชี่ยวชาญระบบประสาทและสมอง คณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่โพสต์ผ่านเพจ สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์ เผย อาการนอนแล้วสะดุ้ง กระตุก เราเรียก Hypnic jerk มักเป็นตอนเคลิ้ม หรือ ระยะการนอนเข้าตื้น ไม่ใช่โรคสมองโดยตรง มักเกิดจากเครียด ทำให้ความสัมพันธ์ของการนอนและกล้ามเนื้อ ผิดปกติ
ก้านสมองส่วนคุมการตอบสนองกล้ามเนื้อทั้งร่างกาย Brainstem reticular formation และ motor neuron เซลล์สั่งการกล้ามเนื้อ ในไขสันหลังยังคงมีการยิงสัญญาณไม่เสถียร
ต่อมาสมองตีความว่าการคลายตัวของกล้ามเนื้อเหมือน “กำลังตกจากที่สูง” จึงสั่งกระตุก (protective reflex) ทำไมกระตุกตกใจ วื้บๆ แล้วตื่น ไปลดความเครียดซะ สัญญาณเตือนว่าสมองเครียดไป
นอกจากนี้ หมอสุรัตน์ ยังระบุว่า สมองไม่มีปาก หากเครียด ทำงานมากไป มันจะเตือนก่อน stroke ร่างกายมักจะส่งสัญญาณก่อนสมองเสมอ แค่เราไม่ทันสังเกตเอง… ลองมาดู 10 สัญญาณง่าย ๆ ว่าคุณอาจกำลังกลายเป็นนางแบก นายแบก “แบกเครียด” จนแอ่น
- ปวดหัวเรื้อรัง ปวดตื้อ ๆ เหมือนมีอะไรกดทับ ขมับ-ท้ายทอย อาจไม่ใช่ไมเกรน แต่เป็น Tension Headache ที่มาจากความเครียดสะสม Tension แปลว่าตึงตัว ปวดตึงๆ ตื้อๆ
- นอนยาก หลับไม่สนิท เข้านอนแล้วสมองยังคิดวน ตื่นบ่อย ฝันแปลก ๆ หรือสะดุ้งตื่นบ่อย (hypnic jerk) คือสัญญาณระบบประสาทยังไม่ยอมพัก
- ปวดเกร็งกล้ามเนื้อ บ่า-คอ-ไหล่แข็งเป็นหิน โดยเฉพาะเวลานั่งทำงานนาน ๆ ความเครียดไปกระตุ้นกล้ามเนื้อเกร็งค้างโดยไม่รู้ตัว บางคนยอก office syndrome สมองทำงานมากไป
- ใจสั่น หายใจถี่ ความเครียดเร่งระบบประสาทซิมพาเทติกให้ทำงานเกิน จำลองเหมือนเรากำลัง “หนีเสือ” ทั้งที่นั่งอยู่บนโต๊ะทำงาน หายใจไม่อิ่ม สมองต้องการอาหารชื่อการพักผ่อน
- ระบบทางเดินอาหารรวน แน่นท้อง ท้องอืด ปวดท้องสลับท้องเสีย ท้องผูก เพราะความเครียดไปกดสมดุล แกนสมอง แกนลำไส้ Gut–Brain Axis ใครไม่รู้ให้รู้ มันอยู่แกนเดียวกัน
- เหงื่อออกมากผิดปกติ ทั้งที่อากาศไม่ได้ร้อน แต่ฝ่ามือเปียก เหงื่อซึมเต็มแผ่นหลัง นี่คือปฏิกิริยาร่างกายที่กำลัง “ระบายความเครียด” ผ่านระบบประสาทอัตโนมัติ
- ความดันโลหิตแกว่ง บางคนวัดแล้วขึ้นสูงผิดปกติ ทั้งที่ไม่มีประวัติ เพราะความเครียดไปเร่งระบบหัวใจและหลอดเลือด เป็น นานๆ stroke มาเยือน
- ผิวพรรณมีปัญหา สิวขึ้นง่าย ผื่นลมพิษคัน ผิวแห้งลอก ฮอร์โมนความเครียด (คอร์ติซอล) กำลังรบกวนระบบภูมิคุ้มกัน ไปหาหมอจิตเวช ยังตรงกว่าหมอผิวหนัง
- มือสั่น หรือตากระตุก สัญญาณเล็ก ๆ แต่สะท้อนว่าระบบประสาทอยู่ในโหมด Overdrive ใครตากระตุก เขม่น เอ้อ คิดมากไปหรือเปล่า
- อ่อนเพลียเรื้อรัง ทั้งที่นอนครบ แต่ตื่นมาก็ยังรู้สึกหมดแรง ไม่อยากลุกไปทำอะไร คือภาวะ Burnout ที่เริ่มกัดกินพลังชีวิต
ฝากไว้อย่ารอให้ร่างกาย “ตะโกน” ออกมา เพราะตะโกนบ่อย จะกลายเป็นเสียงคราง ฮือๆ ไม่น่าเลย จะพักตอนนี้หรือจะพักยาว เลือกเอา