นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา เปิดเผยผ่าน Facebook หมอเจด ในประเด็น "10 ข้อต้องรู้เกี่ยวกับไซยาไนด์"
ไซยาไนด์ทำอะไรกับร่างกายเรา?
หยุดการใช้ “ออกซิเจนในเซลล์” ทันที ทำให้สมอง–หัวใจหยุดทำงานแบบเฉียบพลัน แม้หายใจได้แต่เซลล์ใช้ออกซิเจนไม่ได้เลย
ไซยาไนด์อยู่ในอาหารอะไรบ้าง?
พบในเมล็ดแอปริคอต เมล็ดแอปเปิล มันสำปะหลังดิบ เมล็ดเชอร์รี อัลมอนด์ขม แต่ปริมาณน้อย ถ้าไม่กินดิบ ๆ เยอะ ๆ
ไซยาไนด์มีกลิ่นยังไง?
คล้าย “อัลมอนด์ขม” แต่มากกว่า 50% ของคนดมไม่ออก ดังนั้นอย่าเชื่อเรื่องกลิ่นเป็นหลัก
จะรู้ได้ไงว่าโดนวางยาหรือกินเข้าไป?
อาการเริ่มใน 1–10 นาที มึน หน้ามืด หายใจเร็ว ใจเต้นแรง ร้อนวูบวาบ มือเท้าชา ผิดปกติรวดเร็วผิดธรรมชาติ
อาการเบื้องต้นหลังได้รับพิษ
ปวดหัวมาก คลื่นไส้ หน้าซีด หายใจหอบ พูดไม่ชัด ตาพร่า เหมือนจะเป็นลมหรือหัวใจจะวาย
อาการเข้า “ขั้นวิกฤติ”
ชัก หัวใจเต้นช้า หยุดหายใจ ผิวออกชมพูอมแดงเพราะเลือดอิ่มออกซิเจนแต่เซลล์ใช้ไม่ได้ สลบในไม่กี่นาที
ทำไมถึงตายเร็ว?
เพราะหัวใจ–สมองขาดพลังงานทันที แม้มีออกซิเจนในเลือดแต่ร่างกายนำไปใช้ไม่ได้ ตายแบบ “ความดันร่วงทันที”
วิธีปฐมพยาบาลเบื้องต้น
รีบออกจากที่เกิดเหตุ เปิดอากาศ โทร 1669 งดล้างท้องเอง ห้ามทำ CPR ถ้าไม่จำเป็น เพราะต้องรอยาแก้พิษ Hydroxocobalamin
ถ้าเสียชีวิตจะมีลักษณะพิเศษอะไร?
บางรายผิวชมพูสด กลิ่นอัลมอนด์อ่อนๆ (แต่หลายคนไม่มีกลิ่น) ตายเร็วมาก ไม่มีการต่อสู้
ทำไมไซยาไนด์อันตรายกว่า “ยาพิษทั่วไป” ?
ออกฤทธิ์เร็วระดับนาที ซ่อนกลิ่นได้ง่าย ใช้เพียงปริมาณน้อยมาก ร่างกายกำจัดเองไม่ทัน ทำให้เสียชีวิตแบบฉับพลัน