วันที่ 31 สิงหาคมของทุกปี ได้รับการกำหนดให้เป็นวันป้องกันการใช้ยาเกินขนาด คณะแพทย์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งมีความตระหนักถึงการรับรู้ของประชาชน และพฤติกรรมการใช้ยายาอย่างเหมาะสม จึงนำข้อมูลเกี่ยวกับหลักการใช้ยาพาราเซตามอล ออกมาเผยแพร่เพื่อสร้างความเข้าใจที่ชัดเจนในการใช้ยา เพื่อเป็นการป้องกันอันตรายที่อาจได้รับจากการใช้ยาเกินความจำเป็นอีกทางหนึ่ง
ยาพาราเซตามอล ที่เรียกอีกชื่อหนึ่งว่า อะเซตามีโนเฟน มีข้อบ่งชี้ในการช่วยบรรเทาอาการปวด ลดไข้ สำหรับเด็กและผู้ใหญ่ จัดเป็นยาสามัญประจำบ้านที่ประชาชนเข้าถึงได้ง่าย
สำหรับวิธีการทานยา ยาพาราเซตามอล ควรพิจารณาน้ำหนักตัวก่อนรับประทานยาในแต่ละครั้ง (ขนาดยาที่เหมาะสมคือ 10 - 15 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม) แบ่งเป็น 2 รูปแบบ
1. หากยาเม็ดขนาด 325 มิลลิกรัม
- ผู้ที่มีน้ำหนักตัว 22 - 33 กิโลกรัม ให้รับประทานยา 1 เม็ดต่อครั้ง
- ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมากกว่า 33-44 กิโลกรัม ให้รับประทานยา 1 เม็ดครึ่งต่อครั้ง
- ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมากกว่า 44 กิโลกรัม ให้รับประทานยา 2 เม็ดต่อครั้ง
2. หากยาเม็ดขนาด 500 มิลลิกรัม
- ผู้ที่มีน้ำหนักตัว 34 - 50 กิโลกรัม ให้รับประทานยา 1 เม็ดต่อครั้ง
- ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมากกว่า 50 - 67 กิโลกรัม ให้รับประทานยา 1 เม็ดครึ่งต่อครั้ง (ไม่เกินวันละ 5 ครั้ง)
- ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมากกว่า 67 กิโลกรัม ให้รับประทานยา 2 เม็ดต่อครั้ง (ไม่เกินวันละ 4 ครั้ง)
ทั้งนี้การทานยาพาราเซตามอล ควรรับประทานเมื่อมีอาการปวด หรือมีไข้ และต้องรับประทานห่างกันแต่ละครั้ง 4 - 6 ชั่วโมง และไม่ควรรับประทานยาเกิน 4,000 มิลลิกรัมต่อวัน และในการใช้ยาผู้ที่ดื่มสุราเป็นปรเะจำ หรือเป็นโรคตับ โรคไต ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ยา
สำหรับข้อควรระวังอื่นๆ
- หากใช้ยาแล้วไข้ไม่ลดภายใน 3 วัน ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ หรืออาการปวดในเด็กไม่บรรเทาภายใน 5 วัน หรืออาการปวดของผู้ใหญ่ไม่บรรเทาใน 10 วันให้ไปพบแพทย์ เนื่องจากอาจเป็นอาการของโรคร้ายแรงได้
- ระมัดระวังการใช้พาราเซตามอลร่วมกับยาชนิดอื่นที่มียาพาราเซตามอลเป็นส่วนประกอบ เช่น ยาคลายกล้ามเนื้อที่มีส่วนผสมระหว่างยาพาราเซตามอลและออร์เฟนาดรีน (orphenadrine)
- เก็บยาในที่แห้ง พ้นจากแสง ความร้อน และเก็บยาให้พ้นจากมือเด็ก
เปิด 6 เคล็ดลับกินยาให้ได้ผลตรงจุดมีประสิทธิภาพรักษาโรค
ใช้ยาให้ถูกวิธีไม่อันตรายต่อสุขภาพ
อ้างอิง : คำสั่งกระทรวงสาธารณสุข ที่ 329/2560 เรื่อง แก้ไขทะเบียนตำรับยาที่มีพาราเซตามอลเป็นส่วนประกอบ ชนิดรับประทาน
ตรวจสอบข้อมูล : ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลศิริราช