กรณี “แต๊งค์ พงศกร” อดีตนักแสดงหนุ่ม โพสต์ผ่าน พงศกร มหาเปารยะ เล่าประสบการณ์หัวใจวายเฉียบพลัน หลังออกกำลังกายตามปกติ ในวัย 44 ปีก่อนมีอาการเจ็บหน้าอกรุนแรงและถูกนำส่งโรงพยาบาล แพทย์ตรวจพบเส้นเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจอุดตัน 100% ต้องเร่งทำหัตถการสวนหัวใจและใส่ขดลวด 2 อัน จนสามารถช่วยชีวิตไว้ได้ กลายเป็นเหตุการณ์ที่ทำให้หลายคนกังวลว่า การออกกำลังกายอาจเพิ่มความเสี่ยงหัวใจวายหรือไม่
ด้านนพ.อกนิษฐ์ ศรีสุขวัฒนา หรือ หมอแอร์ อายุรแพทย์โรคหัวใจ และผู้ชำนาญการด้าน Sports Cardiology โรงพยาบาลสมิติเวช ศรีนครินทร์ เคยเผยแพร่ข้อความผ่านเพจ Akanis Srisukwattana อธิบายว่า การออกกำลังกายไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงที่ทำให้คนหัวใจวาย แต่สิ่งที่ต้องระวังคือโรคหัวใจที่ซ่อนอยู่โดยไม่รู้ตัว โดยเฉพาะผู้ที่มีคราบไขมันสะสมในหลอดเลือดหัวใจอยู่ก่อนแล้ว
เมื่อออกกำลังกายอย่างหนัก หรือทำกิจกรรมที่ใช้แรงมากกว่าปกติ เช่น วิ่งมาราธอนหรือยกของหนัก อาจกระตุ้นให้คราบไขมันในหลอดเลือดแตกออก เกิดลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดหัวใจอย่างเฉียบพลัน ส่งผลให้กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดและเกิดภาวะหัวใจวายได้
ออกกำลังกายแล้วหัวใจวาย โอกาสเกิดขึ้นน้อย แต่ไม่ควรมองข้าม
หมอแอร์ระบุว่า การเสียชีวิตระหว่างการแข่งขันวิ่งมาราธอนเป็นเหตุการณ์ที่พบได้ไม่บ่อย โดยมีสถิติประมาณ 1 ใน 100,000 คน ขณะที่โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดสูง เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ประชาชนเสียชีวิตจำนวนมาก
นอกจากนี้ ผู้ที่ไม่ออกกำลังกายก็มีโอกาสเกิดภาวะหัวใจวายได้เช่นกัน แม้เป็นกิจกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การวิ่งขึ้นรถไฟฟ้าหรือรีบเดินขึ้นบันได เนื่องจากการออกแรงอย่างกะทันหันอาจกระตุ้นให้เกิดเหตุการณ์หัวใจเฉียบพลันในผู้ที่มีโรคหัวใจแฝงอยู่
ดังนั้น จึงไม่ควรกลัวการออกกำลังกายจนไม่กล้าเคลื่อนไหวร่างกาย เพราะการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและเหมาะสมกับสภาพร่างกาย ช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดในระยะยาวได้
ใครบ้างควรตรวจสุขภาพหัวใจก่อนออกกำลังกายหนัก?
หมอแอร์แนะนำว่า ผู้ที่ต้องการเริ่มออกกำลังกายอย่างหนัก โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไป มีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจ หรือมีระดับไขมัน LDL สูงเป็นเวลานาน ควรประเมินความเสี่ยงด้านสุขภาพก่อนเริ่มกิจกรรมที่ใช้แรงมาก
การตรวจประเมินสุขภาพหัวใจอาจประกอบด้วย
- การตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) ตรวจดูจังหวะและการทำงานของหัวใจ
- การตรวจ CT Calcium Score ประเมินปริมาณแคลเซียมที่สะสมในหลอดเลือดหัวใจ ซึ่งช่วยประเมินความเสี่ยงโรคหลอดเลือดหัวใจ
- การทดสอบสมรรถภาพหัวใจ (EST) ตรวจการตอบสนองของหัวใจขณะออกกำลังกาย
- การตรวจ VO2 Max ประเมินความสามารถของร่างกายในการใช้ออกซิเจนระหว่างออกกำลังกาย
การเลือกตรวจควรพิจารณาจากอายุ ประวัติสุขภาพ อาการ และปัจจัยเสี่ยงของแต่ละบุคคล โดยปรึกษาแพทย์เพื่อเลือกวิธีตรวจที่เหมาะสม ไม่จำเป็นต้องตรวจทุกอย่างในทุกคน
อย่าหยุดออกกำลังกาย แต่ต้องรู้เท่าทันความเสี่ยง
หมอแอร์ย้ำว่า การออกกำลังกายไม่ได้เป็นสิ่งที่น่ากลัว แต่ผู้ที่มีโรคหัวใจซ่อนอยู่จำเป็นต้องรู้เท่าทันความเสี่ยง เข้ารับการตรวจและรักษา รวมถึงปรับรูปแบบการออกกำลังกายให้เหมาะสมกับสุขภาพของตนเอง เพราะการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและเหมาะสม ยังคงเป็นหนึ่งในวิธีสำคัญที่ช่วยดูแลสุขภาพหัวใจในระยะยาว