เพจดังเผย “สารหนู” ในร่างกายสูง ต้องตกใจไหม? เช็กความต่างสารหนู 2 ชนิด

โดย PPTV Online

เผยแพร่

หมอแล็บแพนด้า อธิบายตรวจพบสารหนูในร่างกายสูงไม่จำเป็นต้องตกใจทันที เพราะอาจมาจากอาหารทะเล แนะตรวจแยกชนิดสารหนูเพื่อประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพ

ทนพ.ภาคภูมิ เดชหัสดิน นักเทคนิคการแพทย์ชื่อดัง เจ้าของแฟนเพจ หมอแล็บแพนด้า โพสต์ข้อความระบุ กรณีตรวจพบสารหนูในร่างกายต้องกังวลแค่ไหน? โดยระบุว่าการตรวจพบสารหนูในร่างกายสูงอาจทำให้หลายคนกังวล แต่ไม่จำเป็นต้องตกใจทันที เพราะการตรวจในห้องปฏิบัติการทั่วไปส่วนใหญ่มักเป็นการตรวจหา “สารหนูรวม” (Total Arsenic) ซึ่งนับรวมทั้งสารหนูชนิดที่มีพิษสูงและชนิดที่มีพิษต่ำมาก จึงต้องพิจารณาว่าสารหนูที่ตรวจพบเป็นชนิดใดก่อนประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพ

 

 

เพจดังเผย “สารหนู” ในร่างกายสูง ต้องตกใจไหม? Magnific/aviavlad
เพจดังเผย “สารหนู” ในร่างกายสูง ต้องตกใจไหม?

สารหนูมี 2 กลุ่มหลัก แตกต่างกันอย่างไร?

สารหนูแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่ สารหนูอินทรีย์ (Organic Arsenic) และสารหนูอนินทรีย์ (Inorganic Arsenic) ซึ่งมีระดับความเป็นพิษแตกต่างกัน

สารหนูอินทรีย์ (Organic Arsenic)

  • สารหนูชนิดนี้พบได้บ่อยในสัตว์น้ำและอาหารทะเล เช่น ปลา กุ้ง หอย ปู ปลาหมึก และสาหร่าย ตัวอย่างสารหนูอินทรีย์ที่พบบ่อย ได้แก่ อาร์เซโนเบเทน (Arsenobetaine) และอาร์เซโนโคลีน (Arsenocholine) โดยทั่วไปสารหนูกลุ่มนี้มีความเป็นพิษต่ำมาก ไม่ใช่ชนิดที่น่ากังวลเท่าสารหนูอนินทรีย์ และร่างกายสามารถขับออกทางปัสสาวะได้ค่อนข้างเร็ว ภายในประมาณ 48 ชั่วโมงหลังกินอาหารที่มีสารหนูชนิดนี้

สารหนูอนินทรีย์ (Inorganic Arsenic)

  • สารหนูชนิดนี้เป็นกลุ่มที่น่ากังวลมากกว่า เนื่องจากมีความเป็นพิษสูงกว่า โดยเฉพาะเมื่อได้รับซ้ำ ๆ หรือได้รับอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพหลายด้าน
    • ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ได้แก่ ผิวหนังคล้ำผิดปกติ ผิวหนังหนาขึ้น อาการชาปลายมือปลายเท้า และความเสียหายต่อระบบประสาท รวมถึงอาจส่งผลกระทบต่อตับ ไต และหัวใจ นอกจากนี้ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนัง มะเร็งปอด มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ ตลอดจนโรคหัวใจและหลอดเลือด

แหล่งที่อาจพบสารหนูอนินทรีย์

  • น้ำบาดาลหรือแม่น้ำที่มีการปนเปื้อน
  • พื้นที่ใกล้เหมืองแร่และโรงงานอุตสาหกรรม
  • ดินที่ปนเปื้อน ซึ่งอาจส่งผลต่อข้าวหรือพืชผักบางชนิด
  • ยาสมุนไพรที่ไม่ได้มาตรฐานและยาหม้อ
  • สารเคมีจากโรงงานอุตสาหกรรมบางประเภท
  • กินอาหารทะเลก่อนตรวจ อาจทำให้ค่าสารหนูสูงได้

หากรับประทานอาหารทะเลหรือสาหร่ายภายในประมาณ 1–2 วันก่อนเก็บตัวอย่างปัสสาวะ ค่าสารหนูรวมที่ตรวจพบอาจสูงขึ้นได้ เนื่องจากอาหารทะเลมีสารหนูอินทรีย์ ซึ่งโดยทั่วไปมีความเป็นพิษต่ำและสามารถขับออกทางปัสสาวะได้ค่อนข้างเร็วดังนั้น การพบค่าสารหนูรวมสูงจึงไม่ได้หมายความว่าร่างกายได้รับสารหนูชนิดที่มีพิษสูงเสมอไป

วิธีแยกให้ชัด ตรวจพบสารหนูชนิดไหน?

หากผลตรวจพบค่า Total Arsenic สูง แพทย์อาจพิจารณาส่งตรวจเพิ่มเติมด้วยวิธี Arsenic Speciation หรือการแยกชนิดสารหนู เพื่อประเมินว่ามีสารหนูอนินทรีย์ซึ่งมีความเป็นพิษสูงอยู่ในระดับที่น่ากังวลหรือไม่ โดยทั่วไปการตรวจสารหนูมักใช้ตัวอย่างปัสสาวะ เนื่องจากสารหนูถูกขับออกจากร่างกายผ่านทางปัสสาวะเป็นหลัก และเหมาะสำหรับประเมินการได้รับสารหนูในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา

ห้องปฏิบัติการไม่ได้ทุกแห่งสามารถตรวจแยกชนิดสารหนูได้ เนื่องจากต้องใช้เครื่องมือและวิธีวิเคราะห์เฉพาะทาง เช่น HPLC-ICP-MS หรือเทคนิคการแยกสารก่อนวัด

ดังนั้น ถ้าเจอค่า “สารหนูรวม” สูง อย่าเพิ่งตกใจ ให้ดูก่อนว่า

  • ตรวจเป็น Total Arsenic หรือ Arsenic Speciation
  • เพิ่งกินอาหารทะเลหรือสาหร่ายภายใน 1–2 วันก่อนเก็บตัวอย่างหรือไม่
  • ถ้ายังไม่ชัด ให้ปรึกษาแพทย์เพื่อพิจารณางดอาหารทะเล 48 ชั่วโมง แล้วตรวจซ้ำ หรือส่งตรวจแบบแยกชนิดสารหนู

การตรวจซ้ำหลังงดอาหารทะเล หรือการตรวจแบบแยกชนิด จะช่วยให้รู้ชัดขึ้นว่าค่าที่สูงนั้นมาจากอาหารทะเล หรือมาจากสารหนูอนินทรีย์ที่มีพิษสูงนั่นเอง

เพจดังเผย “สารหนู” ในร่างกายสูง ต้องตกใจไหม? หมอแล็บแพนด้า
เพจดังเผย “สารหนู” ในร่างกายสูง ต้องตกใจไหม?

วิดีโอยอดนิยม

ข่าวเด่นในรอบสัปดาห์

PPTVHD36

เพิ่ม PPTVHD36
ลงในหน้าจอหลักของคุณ