ไขความลับทำไม “คาเฟ่” ถึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตคนรุ่นใหม่

เคยสงสัยไหมว่าทำไมบางคนอาจเข้าคาเฟ่เพียงเพราะอยากดื่มกาแฟ แต่บางคนไปคาเฟ่อาจจะเพราะกำลังต้องการสถานที่ที่สามารถให้ความสงบเพื่ออ่านหนังสือ ทำงานเป็นเวลานานๆ หรือเป็นสถานที่สำหรับอยู่กับตัวเอง หลีกหนีจากความวุ่นวายในสังคมด้วยเช่นกัน ปัจจุบัน ลูกค้าไม่ได้เพียงแค่เข้าคาเฟ่เพื่อดื่มกาแฟ หรือขนมที่เป็นจุดขายหลัก แต่หลายๆคนยังคาดหวังกับบรรยากาศที่แต่ละร้านสร้างขึ้น จึงเป็นจุดที่ทำให้คาเฟ่เป็นที่นิยมขึ้นมา และได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตของคนรุ่นใหม่

Magnific/Iftikhar Alam

ความแตกต่างระหว่าง “คาเฟ่” และ “ร้านกาแฟ” 

หลายๆคนอาจจะใช้คำว่า “คาเฟ่” และ “ร้านกาแฟ” สลับกันเพราะทั้งสองร้านมีจุดหลักเดียวกันนั่นก็คือการขายกาแฟ และเครื่องดื่ม แต่จริงๆแล้วนิยามของทั้งสองคำนี้ไม่ได้มีความหมายเหมือนกันทั้งหมด แต่ยังมีข้อแตกต่างในบางมุมที่คนอาจมองข้าม

“คาเฟ่” เป็นสถานที่ที่ให้บริการทั้งอาหารและเครื่องดื่ม อาทิเช่น กาแฟ ชา ขนม และของว่างอย่างหลากหลาย และสิ่งที่ทำให้แต่ละคาเฟ่โดดเด่นขึ้นมานั่นก็คือ “การตกแต่งและบรรยากาศ”ที่เหมาะแก่การถ่ายรูป และการพักผ่อนจากความวุ่นวาย ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะเป็นเหมือนตัวช่วยที่จะสร้างประสบการณ์ที่ดีให้กับลูกค้า

“ร้านกาแฟ” จะเป็นร้านที่เน้นการขายเครื่องดื่มกาแฟเป็นหลัก เช่น กาแฟดำ ลาเต้ หรือคาปูชิโน่  ไปจนถึง Specialty Coffee (กาแฟเกรดพิเศษที่ผ่านการปลูกอย่างพิถีพิถัน) รวมไปถึงชาต่างๆ และช็อคโกแลต นอกจากนี้ยังมีอาหารว่างเล็กๆน้อยๆ และเบเกอรี่ควบคู่ในร้านด้วย โดยปกติแล้วร้านกาแฟจะไม่เน้นการตกแต่งมากเหมือนกับคาเฟ่  และดีไซน์ของร้านที่ไม่ได้ใหญ่มาก เน้นความรวดเร็วมากกว่า เพราะลูกค้าส่วนใหญ่จะให้ความสนใจกับรสชาติของเครื่องดื่มมากกว่าบรรยากาศ

การเปลี่ยนแปลงของคาเฟ่ในความทรงจำ

ถ้าพูดถึงคาเฟ่ในความทรงจำของใครหลายๆคน ภาพจำที่จำได้แม่นยำคงจะเป็นร้านขนาดไม่เล็ก ไม่ใหญ่ หรือมีโต๊ะเล็กๆสำหรับนั่งพักสั้นๆ และอ่านหนังสือพิมพ์ไปพลางๆ ซึ่งทำให้ในช่วงนั้น รสชาติของกาแฟ และเครื่องดื่มนับเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดที่ลูกค้าส่วนใหญ่นึกถึง 

เมื่อยุคสมัยเปลี่ยนไป รสชาติไม่ได้เป็นเพียงแค่สิ่งเดียวที่คนนึกถึง แต่หลายคนเริ่มให้ความสนใจกับบรรยากาศ และความสะดวกสบายที่คาเฟ่สามารถมอบให้ได้

และนี่ดูเหมือนจะเป็นจุดเปลี่ยนของคาเฟ่ในปัจจุบัน หลายๆร้านเริ่มปรับเปลี่ยนสไตล์ของร้านให้เข้ากับนิสัยของผู้บริโภคมากขึ้น จากร้านในความทรงจำเมื่อหลายปีก่อน เริ่มมีเนื้อที่ภายในร้านที่กว้างขึ้น มีบรรยากาศที่ปลอดโปร่งมากขึ้น มีอินเทอร์เน็ต และเครื่องปรับอากาศที่เพิ่มความสะดวกสบาย และสามารถดึงดูดให้คนอยากนั่งคาเฟ่นานมากขึ้นกว่าที่เคย 

นอกจากนี้ยังมีรายละเอียดเล็กๆ ที่ถ้าไม่สังเกตคงไม่นึกถึง แต่เป็นตัวช่วยที่ทำให้คนนั่งในคาเฟ่ได้นานขึ้น นั่นก็คือ “การตกแต่งภายในร้าน” ที่ออกแบบและดีไซน์ให้มีความอบอุ่น และสามารถให้ความรู้สึกเหมือนอยู่บ้านได้ดี ถึงจะเป็นเพียงแค่จุดเล็ก แต่ถ้าขาดจุดนี้ไปก็อาจทำให้คาเฟ่ออกมาไม่สมบูรณ์ชวนนั่งได้

การเปลี่ยนแปลงของคาเฟ่ และนิสัยความชอบของผู้บริโภคทำให้คาเฟ่กลายมาเป็นคาเฟ่ในแบบปัจจุบัน จากที่เน้นความรวดเร็วแบบ Grab & Go (รูปแบบการให้บริการแบบหยิบแล้วจ่ายเงินเดินออกจากร้านได้ทันที) หรือนั่งระยะสั้น กลายมาเป็นการใช้เวลาในคาเฟ่นานขึ้น 

สำหรับนักศึกษา คาเฟ่อาจจะเป็นสถานที่แรกในใจที่นึกถึงในช่วงสอบ เพราะหลายๆร้านในปัจจุบันออกแบบมาเพื่ออ่านหนังสือโดยเฉพาะ โดยการสร้างบรรยากาศที่เงียบ ร่มรื่น และดูผ่อนคลายมากกว่าการอ่านที่บ้านหรือห้องสมุด สำหรับวัยทำงานที่ปัจจุบันมีการเปลี่ยนรูปแบบการทำงานเป็นแบบ Hybrid (การทำงานแบบผสมผสานที่ให้พนักงานสลับทำงานระหว่าง เข้าออฟฟิศและ การทำงานจากที่อื่น) ซึ่งทำให้หลายๆคนเลือกที่จะไปคาเฟ่แทนที่จะนั่งทำงานอยู่ที่บ้าน เพราะคาเฟ่มีโต๊ะที่เหมาะสำหรับการทำงานมากกว่า รวมถึงมีอินเทอร์เน็ตที่ค่อนข้างสะดวกสบาย และอีกหลายปัจจัยที่ทำให้คนใช้เวลานานมากขึ้น

แนวคิด Third Place กับการเปลี่ยนแปลงของคาเฟ่

เมื่อเราได้มองภาพรวมว่าคาเฟ่ต่างๆได้เปลี่ยนไปตามกาลเวลา และปรับเปลี่ยนไปตามความนิยมของผู้บริโภค เราจะสังเกตได้ว่าจากคาเฟ่ที่เป็นเพียงจุดเล็กๆในชีวิตประจำวัน ได้กลายมาเป็นอีกหนึ่งที่พึ่งทางใจของคนสมัยใหม่

นิยามอย่าง Third Place สามารถอธิบายการเปลี่ยนแปลงของคาเฟ่ได้เป็นอย่างดี ซึ่งเป็นแนวคิดของนักสังคมวิทยา Ray Oldenburg

แนวคิดนี้ได้อธิบายไว้ว่าโดยปกติคนเราจะไม่เพียงแค่ใช้ชีวิตในพื้นที่บ้าน(First Place) และที่ทำงาน (Second Place) แต่คนเราจะยังมี Third Place ที่เป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่สามารถสร้างความสบายใจเปรียบเหมือนสถานที่ที่เปิดโอกาสให้เราได้เข้าไปพบปะกับบุคคลอื่นๆ

ซึ่งปัจจุบันหลายๆคาเฟ่เริ่มปรับใช้นิยาม Third Place กันมากขึ้น และเริ่มให้ความสำคัญกับบรรยากาศและความสบายใจของลูกค้ามากยิ่งขึ้น

หนึ่งในตัวอย่างร้านที่ปรับใช้แนวคิด Third Place กับธุรกิจก็คือ Starbucks ที่ไม่ได้ดำเนินธุรกิจแค่เพียงการขายเครื่องดื่มที่มีคุณภาพ แต่ควบคู่มาพร้อมกับการบริการที่ดี และออกแบบดีไซน์ที่สามารถให้ลูกค้ามาใช้เวลาพักผ่อน ทำงาน หรือพบปะกับเพื่อนโดยที่ไม่จำเป็นต้องรีบร้อน สามารถใช้เวลาในร้านได้ตามที่ต้องการเหมือนเป็นบ้านหลังที่ 3 

แนวคิดนี้เป็นเหมือนอีกหนึ่งสัญญาณสำคัญที่ทำให้หลายร้านเริ่มเน้นความสบายให้ลูกค้าสามารถนั่งได้นานขึ้นมากกว่ารีบซื้อ  และเดินออกแบบสมัยก่อน จากโต๊ะที่มีขนาดเล็กกลายเป็นใหญ่ขึ้น จากที่เคยเป็นที่นั่งอ่านหนังสือพิมพ์สั้นๆกลายเป็นที่นั่งทำงานตลอดวัน และจากที่เคยเป็นร้านที่ไม่ตกแต่งอะไรเลยกลายมาเป็นร้านที่ตกแต่งให้ภายในมีความอบอุ่น ให้คาเฟ่เป็นเหมือนอีกที่สำหรับใช้ชีวิต

หนึ่งวันในคาเฟ่ผ่านมุมมองของคนธรรดา

คาเฟ่เป็นเหมือนสถานที่ที่เต็มไปด้วยความหลากหลายและโอกาส บางคนมองคาเฟ่เป็นเหมือนกับห้องสมุดที่ใช้สำหรับอ่านหนังสือเตรียมสอบ เพราะยังคงมีเสียงเพลงคลอเบาๆและเสียงบรรยากาศของร้าน หรือเสียงแก้วกระทบกัน ทำให้มีบรรยากาศที่ไม่เงียบจนเกินไปที่อาจทำให้เกิดความกดดันโดยไม่รู้ตัว

บางคนมองคาเฟ่เป็นเหมือนออฟฟิศอีกแห่งหนึ่งที่มีทั้งอาหารและเครื่องดื่ม มีที่สำหรับชาร์จมือถือและโน้ตบุ๊ก บางคนมองคาเฟ่เป็นเหมือนสถานที่พบปะผู้คน กลุ่มเพื่อนที่ไม่ได้เจอกันนานนิยมนัดกันที่คาเฟ่เพื่อพูดคุยเล่น และสร้างเสียงหัวเราะ เพราะคาเฟ่มีบรรยากาศที่ดีกว่า และสงบกว่า ซึ่งเหมาะแก่การคุยเล่น หรือบางคนอาจหนีความวุ่นวายจากภายนอกเพื่อมานั่งอ่านหนังสือในคาเฟ่ที่สงบ
 

สุดท้ายแล้ว คาเฟ่กลายเป็นสถานที่ที่เต็มไปด้วยความทรงจำที่มากมาย บางคนอาจผูกพันกับคาเฟ่สักแห่งมาก เพราะเต็มไปด้วยเหตุการณ์สำคัญต่างๆมากมาย ตั้งแต่อ่านหนังสือสอบ จนสอบติด ไปจนถึงหางาน นั่งทำงาน และเล่าเรื่องราวชีวิตให้เพื่อนฟัง เหตุการณ์ทั้งหมดนี้ล้วนเกิดขึ้นในคาเฟ่

ต่างคนต่างเข้าคาเฟ่ด้วยเหตุผลที่แตกต่างกันไป แต่สุดท้ายคาเฟ่ก็ได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตคนรุ่นใหม่ 

 

ที่มาข้อมูล (1),(2),(3)