หลายคนมีภาพจำมันในฐานะสัญลักษณ์ขนมอบของฝรั่งเศส พอ ๆ กับหอไอเฟลหรือแม่น้ำแซน แต่หากย้อนเวลากลับไป เราจะพบว่าเรื่องราวของ “ครัวซอง” ไม่ได้เริ่มต้นที่ปารีส หากเริ่มต้นจากอีกเมือง…ที่ไกลออกไปทางตะวันออกของยุโรป
ครัวซอง จุดเริ่มต้นขนมอบจากกรุงเวียนนา
ณ ออสเตรีย มีขนมชนิดหนึ่งชื่อว่า Kipferl มันเป็นขนมรูปพระจันทร์เสี้ยว มีมาตั้งแต่ราวศตวรรษที่ 13 - Kipferl ในยุคนั้นยังไม่ใช่ครัวซองแบบที่เรารู้จัก ไม่มีชั้นแป้งบางกรอบ ไม่มีเนยพับสลับเป็นร้อยชั้น แต่มันคือขนมปังหวานเนื้อแน่น อบเรียบง่าย และนิยมกินกันในงานเฉลิมฉลอง รูปร่างพระจันทร์เสี้ยวของมัน ทำให้ผู้คนจดจำได้ทันที และรูปร่างนั้นเอง กำลังจะกลายเป็นสัญลักษณ์สำคัญที่เดินทางต่อไปอีกหลายร้อยปี
ขนมอบตำนานแห่งชัยชนะ
ปี ค.ศ. 1683 กรุงเวียนนาถูกล้อมโดยกองทัพออตโตมัน เรื่องเล่าที่ถูกส่งต่อกันมาหลายยุคหลายสมัยบอกว่า ในคืนหนึ่ง ขณะที่ผู้คนหลับใหล คนทำขนมปังซึ่งต้องตื่นตั้งแต่ก่อนรุ่งสาง ได้ยินเสียงผิดปกติใต้พื้นดิน ทหารออตโตมันกำลังขุดอุโมงค์เพื่อบุกเข้ากรุง พวกเขารีบแจ้งทหาร เมืองจึงสามารถป้องกันการโจมตีไว้ได้ และเมื่อสงครามสิ้นสุด ชัยชนะครั้งนั้นถูกเฉลิมฉลองด้วยขนมรูปพระจันทร์เสี้ยว เพื่อเป็นการล้อเลียนสัญลักษณ์บนธงของฝ่ายตรงข้าม
แม้เรื่องนี้จะยังเป็นเพียงตำนานที่นักประวัติศาสตร์ถกเถียงกันอยู่ แต่ก็เป็นเรื่องเล่าที่ทำให้ครัวซองมีเสน่ห์มากกว่าการเป็นเพียงขนมอบธรรมดา มันกลายเป็นสัญลักษณ์ของการรอดพ้น ของการเริ่มต้นใหม่และชัยชนะ
จากเวียนนาสู่ปารีส
หลายสิบปีผ่านไป ขนมรูปพระจันทร์เสี้ยวยังคงอยู่ในออสเตรีย จนกระทั่งปี ค.ศ. 1839 ชายชาวออสเตรียชื่อ August Zang เดินทางมาถึงกรุงปารีส และเปิดร้านเบเกอรี่ชื่อ Boulangerie Viennoise เขานำขนมอบแบบเวียนนามาขายให้ชาวฝรั่งเศสได้รู้จัก รวมถึง Kipferl ด้วย ปารีสในยุคนั้นหลงใหลสิ่งใหม่เสมอ และขนมจากเวียนนาก็กลายเป็นที่นิยมอย่างรวดเร็ว
แต่ฝรั่งเศสไม่เคยหยุดอยู่แค่การรับมาฃ พวกเขาพัฒนา ปรับปรุง และยกระดับ
จากขนมปังหวานธรรมดา กลายเป็นงานศิลปะของแป้งและเนย...
การกำเนิดของ “ครัวซอง” ขนมอบสมัยใหม่
เชฟฝรั่งเศสเริ่มใช้เทคนิคที่เรียกว่า laminated dough แป้งถูกรีดบาง วางเนยเย็นลงไป พับ พัก รีดใหม่ แล้วพับอีกครั้ง ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
ทุกชั้นของแป้งถูกคั่นด้วยชั้นเนยบางละเอียด เมื่อเข้าเตาอบ น้ำในเนยระเหยเป็นไอน้ำ ดันให้แป้งแยกตัวออกเป็นชั้น ๆ ผลลัพธ์คือขนมที่กรอบนอก นุ่มใน ฟูเบา และหอมเนยอย่างน่าจดจำ ตู้มมมมมม และนี่คือ “ครัวซอง” ที่เรารู้จักในวันนี้ ไม่ใช่เพียงขนมปัง แต่คือสถาปัตยกรรมขนาดเล็กของการอบ
ชื่อที่เรียบง่ายแต่สง่างาม
คำว่า Croissant ในภาษาฝรั่งเศส แปลว่า “พระจันทร์เสี้ยว” ไม่มีชื่อหรูหรา ไม่มีเรื่องซับซ้อน เพียงแค่เรียกตามรูปร่างของมัน แต่บางครั้ง สิ่งที่เรียบง่ายที่สุด กลับอยู่ในความทรงจำได้นานที่สุด
ทุกวันนี้ ครัวซองเดินทางไกลกว่าที่ใครในศตวรรษที่ 13 จะจินตนาการได้
จากโต๊ะอาหารเช้าในยุโรป สู่คาเฟ่ในโตเกียว ร้านเบเกอรี่ในกรุงเทพฯ และโรงแรมหรูในนิวยอร์ก มันถูกตีความใหม่ไม่รู้จบ ครัวซองอัลมอนด์ ครัวซองช็อกโกแลต Cronut Cruffin Cube Croissant รูปร่างเปลี่ยนไป ไส้เปลี่ยนไป วิธีเสิร์ฟเปลี่ยนไป แต่แก่นแท้ยังคงเดิม แป้ง เนย เวลา และความอดทน
บทสุดท้ายของพระจันทร์เสี้ยว
ครัวซองไม่ใช่เพียงขนมอบ มันคือเรื่องเล่าของการเดินทาง
ของวัฒนธรรมที่ส่งต่อกัน
ของสงครามและสันติภาพ
ของการพัฒนาอย่างไม่หยุดนิ่ง จาก Kipferl ในเวียนนา
สู่ Croissant ในปารีส จากขนมชิ้นเล็ก
สู่ตำนานระดับโลก และทุกครั้งที่คุณรับประทานครัวซอง บางที…คุณอาจจะเป็นผู้สร้างประวัติศาสตร์ ด้วยการค้นพบขนมอบชนิดใหม่ก็เป็นไปได้
เขียนโดย : จอมโหดกระทะเหล็ก ขอบคุณภาพประกอบจากร้าน Dulce Casa De Pan