เมื่อพูดถึงยี่เป็งเชียงใหม่ ภาพโคมลอยนับร้อยดวงที่ค่อย ๆ ลอยขึ้นสู่ท้องฟ้าอาจเป็นสิ่งแรกที่หลายคนนึกถึง แต่หากลองละสายตาจากท้องฟ้าแล้วมองไปรอบเมือง จะพบว่ายังมีแสงไฟอีกมากมายที่บอกเล่าเรื่องราวของล้านนา ทั้งโคมกระดาษหลากสีที่แขวนอยู่ตามวัด ผางประทีปดวงเล็กที่เรียงรายอยู่ตามกำแพง และซุ้มประตูป่าที่ชุมชนร่วมกันประดับขึ้นในช่วงเทศกาล
แสงเหล่านี้ไม่ได้มีไว้เพียงสร้างความสวยงาม แต่ยังเชื่อมโยงผู้คนเข้ากับความเชื่อ ภูมิปัญญา และวิถีชีวิตที่สืบทอดกันมาของชาวล้านนา
ประเพณีเดือนยี่เป็งเชียงใหม่ ประจำปี 2569 เตรียมจัดขึ้นระหว่างวันที่ 23-25 พฤศจิกายน โดยปีนี้มีการเปลี่ยนพื้นที่จัดงานหลักจากข่วงประตูท่าแพมายังสวนสาธารณะตลาดต้นลำไยริมแม่น้ำปิง พร้อมกิจกรรมทางวัฒนธรรมที่กระจายอยู่ตามย่านต่าง ๆ ของเมือง
นับเป็นอีกโอกาสที่จะได้ทำความรู้จักเชียงใหม่ผ่านเทศกาลแห่งแสงไฟ ซึ่งมีเรื่องราวมากกว่าการปล่อยโคมลอย
เมื่อแสงไฟบอกเล่าเรื่องราวของล้านนา
คำว่า “ยี่เป็ง” มาจากคำว่า “ยี่” ซึ่งหมายถึงเดือนที่สองตามปฏิทินล้านนา และ “เป็ง” หมายถึงวันเพ็ญ โดยตรงกับช่วงวันเพ็ญเดือน 12 ตามปฏิทินจันทรคติไทย
สำหรับชาวล้านนา ช่วงเวลานี้เป็นโอกาสในการทำบุญ ฟังเทศน์มหาชาติ และจุดประทีปเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา การประดับโคมตามบ้านเรือนและวัดจึงไม่ได้มีความหมายเพียงการตกแต่งสถานที่ แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของการแสดงออกถึงศรัทธา
หากเดินชมเมืองเชียงใหม่ในช่วงเทศกาล สิ่งหนึ่งที่น่าสนใจคือรายละเอียดของโคมล้านนา ทั้งรูปทรง ลวดลาย และสีสันของกระดาษที่เปล่งแสงเมื่อความมืดเข้าปกคลุม สะท้อนให้เห็นภูมิปัญญาที่ส่งต่อผ่านงานฝีมือของคนในท้องถิ่น
อีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญคือ “ต๋ามผางปะตี้ด ส่องฟ้า ฮักษาเมือง” ซึ่งจัดขึ้นเป็นปีที่ 15 ระหว่างวันที่ 20-23 พฤศจิกายน 2569 โดยมีกิจกรรมเกี่ยวกับผางประทีปและขบวนแห่ทางวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงกับวัดเจดีย์หลวงวรวิหาร
กิจกรรมเหล่านี้ชวนให้มองเห็นอีกด้านของยี่เป็งว่า ความงามของเทศกาลไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะบนท้องฟ้า แต่ยังอยู่ในแสงดวงเล็ก ๆ ที่ผู้คนร่วมกันจุดขึ้นด้วยความศรัทธา
อ่านเพิ่มเติม: ประเพณียี่เป็ง ประเพณีล้านนาเชียงใหม่ มีความเป็นมาอย่างไร
จากประตูท่าแพสู่ตลาดต้นลำไย จุดนัดพบใหม่ของยี่เป็งเชียงใหม่
หนึ่งในความเปลี่ยนแปลงของงานยี่เป็งเชียงใหม่ปีนี้ คือการย้ายพื้นที่หลักมายังสวนสาธารณะตลาดต้นลำไย บริเวณริมแม่น้ำปิง
พื้นที่แห่งนี้จะเป็นสถานที่จัดพิธีเปิดงานและกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งการประกวดโคมยี่เป็งล้านนา การประดิษฐ์สะเปา การประกวดเทพีและเทพบุตรยี่เป็ง รวมถึงการแสดงศิลปวัฒนธรรม
ขณะที่ข่วงประตูท่าแพซึ่งเป็นภาพจำของเทศกาลในหลายปีที่ผ่านมา ยังคงมีบทบาทผ่านกิจกรรมการแสดงแสง สี เสียง และสื่อผสม รวมถึงเป็นจุดเริ่มต้นของเส้นทางขบวนแห่กระทงใหญ่ไปยังสำนักงานเทศบาลนครเชียงใหม่
ส่วนบริเวณข่วงพระบรมราชานุสาวรีย์สามกษัตริย์จะเป็นพื้นที่ของกิจกรรมตั้งธรรมหลวงหรือเทศน์มหาชาติ อีกหนึ่งประเพณีที่สะท้อนความผูกพันระหว่างศาสนากับวิถีชีวิตของชาวล้านนา
การกระจายกิจกรรมออกไปตามพื้นที่ต่าง ๆ ทำให้ยี่เป็งไม่ได้จำกัดอยู่เพียงสถานที่จัดงานหลัก แต่เปิดโอกาสให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสบรรยากาศของเมืองผ่านวัด ย่านเก่า ถนนสายวัฒนธรรม และพื้นที่ริมแม่น้ำปิง
3 วัน 3 บรรยากาศของยี่เป็งเชียงใหม่ 2569
23 พฤศจิกายน — เปิดม่านเทศกาลแห่งแสงไฟ
วันแรกของงานเป็นจังหวะที่เหมาะสำหรับเริ่มทำความรู้จักบรรยากาศยี่เป็ง ผ่านพิธีเปิดบริเวณสวนสาธารณะตลาดต้นลำไย การชมโคมล้านนา และกิจกรรมทางวัฒนธรรม
นอกจากนี้ ยังเป็นวันสุดท้ายของกิจกรรม “ต๋ามผางปะตี้ด ส่องฟ้า ฮักษาเมือง” ซึ่งเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำหรับผู้ที่สนใจสัมผัสความงามของประทีปและประเพณีล้านนาในมิติของชุมชน
24 พฤศจิกายน — คืนวันเพ็ญและประเพณีลอยกระทง
วันอังคารที่ 24 พฤศจิกายน 2569 ตรงกับวันลอยกระทง ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่หลายคนตั้งใจเดินทางมาสัมผัสบรรยากาศริมแม่น้ำปิง
นอกจากการลอยกระทงแล้ว งานยี่เป็งเชียงใหม่ยังเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมการประดิษฐ์สะเปาหรือเรือจำลองตามขนบล้านนา
รายละเอียดของกระทงจากใบตอง ดอกไม้ และวัสดุธรรมชาติ เป็นอีกหนึ่งสิ่งที่สะท้อนความประณีตของงานฝีมือท้องถิ่น และทำให้เทศกาลบนสายน้ำมีเสน่ห์ไม่แพ้แสงโคมบนท้องฟ้า
อ่านเพิ่มเติม: ลอยกระทง 2569 วันที่เท่าไร? รู้จักประวัติและความเชื่อที่น่าศึกษา
25 พฤศจิกายน — คืนขบวนแห่กระทงใหญ่
ไฮไลต์ส่งท้ายเทศกาลคือการประกวดขบวนแห่กระทงใหญ่ชิงถ้วยพระราชทาน โดยมีเส้นทางจากข่วงประตูท่าแพไปยังสำนักงานเทศบาลนครเชียงใหม่
ข้อมูลจากการแถลงข่าวของเทศบาลนครเชียงใหม่ระบุว่า ปีนี้มีขบวนกระทงใหญ่รวม 26 ขบวน ซึ่งจะนำเสนอความงามของศิลปวัฒนธรรมผ่านงานประดิษฐ์ การตกแต่ง และองค์ประกอบของขบวนแห่
สำหรับผู้ที่สนใจรายละเอียดของงานศิลปะและวัฒนธรรม นี่เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่ไม่ควรพลาด เพราะสามารถมองเห็นการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาถ่ายทอดผ่านรูปแบบการนำเสนอร่วมสมัยได้อย่างน่าสนใจ
ไม่ต้องปล่อยโคม ก็สัมผัสเสน่ห์ของยี่เป็งได้
แม้ภาพโคมลอยจะเป็นหนึ่งในภาพจำของเทศกาล แต่การปล่อยโคมในจังหวัดเชียงใหม่มีข้อกำหนดด้านพื้นที่และช่วงเวลาอย่างเคร่งครัด เพื่อความปลอดภัยของประชาชนและการเดินอากาศ
จังหวัดเชียงใหม่กำหนดให้พื้นที่อำเภอเมืองเชียงใหม่และอำเภอหางดงทุกตำบล รวมถึงบางพื้นที่ของอำเภออื่น เป็นเขตห้ามปล่อยโคมโดยเด็ดขาด
สำหรับพื้นที่ที่สามารถขออนุญาตได้ การปล่อยโคมลอยและโคมไฟในวันที่ 24 และ 25 พฤศจิกายน กำหนดช่วงเวลา 19.00-01.00 น. ของวันถัดไป โดยต้องได้รับอนุญาตตามเงื่อนไขของจังหวัดผ่านระบบ “บำเพ็ญ” หรือ Bampen
การกำหนดช่วงเวลาดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าสามารถปล่อยโคมได้ทุกพื้นที่ นักท่องเที่ยวจึงควรตรวจสอบสถานที่และการได้รับอนุญาตของกิจกรรมก่อนเข้าร่วม
อย่างไรก็ตาม การมาเยือนเชียงใหม่ในช่วงยี่เป็งไม่ได้จำเป็นต้องปล่อยโคมลอยเสมอไป
การเดินชมโคมแขวนที่วัดโลกโมฬี การชมซุ้มประตูป่า การร่วมกิจกรรมทางวัฒนธรรม หรือการเดินเล่นริมแม่น้ำปิง ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่จะได้สัมผัสเทศกาลผ่านรายละเอียดที่อยู่ใกล้ตัว
Things to Know ก่อนออกเดินทาง
- วันจัดงานหลัก: 23-25 พฤศจิกายน 2569
- วันลอยกระทง: 24 พฤศจิกายน 2569
- พื้นที่จัดงานหลัก: สวนสาธารณะตลาดต้นลำไย ริมแม่น้ำปิง
- จุดจัดกิจกรรมอื่น ๆ: ข่วงประตูท่าแพ ข่วงพระบรมราชานุสาวรีย์สามกษัตริย์ วัดโลกโมฬี และวัดเจดีย์หลวงวรวิหาร
- ขบวนแห่กระทงใหญ่: 25 พฤศจิกายน 2569
- การปล่อยโคมลอย: เฉพาะพื้นที่ วัน และเวลาที่ได้รับอนุญาต
- การเดินทางโดยเครื่องบิน: ตรวจสอบเวลาเที่ยวบินกับสายการบินอีกครั้ง เนื่องจากมีการปรับตารางบินเพื่อรองรับมาตรการความปลอดภัยในช่วงเทศกาล
สำหรับใครที่กำลังวางแผนเดินทางไปเชียงใหม่ช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน ลองเผื่อเวลาให้ตัวเองได้เดินช้าลงสักนิด มองรายละเอียดของโคมแต่ละดวง หรือแวะชมแสงประทีปตามวัดและชุมชน
เพราะบางทีเสน่ห์ของยี่เป็งอาจไม่ได้อยู่ที่การมองแสงไฟลอยขึ้นไปไกลที่สุด แต่อยู่ที่การได้มองเห็นเรื่องราวของเมืองที่ค่อย ๆ สว่างขึ้นจากแสงดวงเล็ก ๆ รอบตัวเรา
แหล่งอ้างอิง: กำหนดการและพื้นที่จัดงานยี่เป็งเชียงใหม่ · ข้อมูลแถลงข่าวเทศบาลนครเชียงใหม่ 12 พฤศจิกายน 2569 · กิจกรรมต๋ามผางปะตี้ด · มาตรการและพื้นที่ควบคุมการปล่อยโคม · ข้อมูลการอนุญาตล่าสุด · การปรับตารางบินเชียงใหม่