สูตรใหม่บำนาญชราภาพ ม.33 และ ม.39 ต่างกันอย่างไร? เผยวิธีคำนวณสูตรใหม่

นายณภูมิ สุวรรณภูมิ หัวหน้างานคณิตศาสตร์ประกันภัย สำนักงานประกันสังคม ไขข้อสงสัย สูตร CARE - Career-Average Revalued Earnings ภายหลัง บอร์ดประกันสังคม มีมติเห็นชอบหลักการ ปรับสูตรคำนวณบำนาญชราภาพ ให้กับผู้ประกันตน ม.33 และ ม.39 ใหม่

นายณภูมิ ระบุว่า ระบุประกันสังคมบำนาญชราภาพ ม.33 และ ม.39 เป็นสูตรเดียวกัน แตกต่างกันที่ ม.33 เป็นเงินเดือนที่นายจ้างรายงานเข้ามา โดยใช้ฐานเงินเดือน สูงสุด 15,000 บาทต่อเดือนที่ถูกตั้งไว้เมื่อปี 2541

โดยส่งเงินสมทบที่ 5 % ของเงินเดือน หรืออัตราการจ่ายเงินสมทบ 750 บาทต่อเดือน ส่วนหากใครออกจากงานและอยากรักษาสิทธิ สามารถเข้าสู่ระบบ ม.39 โดยสมัครใจ คิดฐานสูงสุดที่ 4,800 ต่อเดือน ซึ่งมีการส่งในอัตราที่ต่ำกว่าคือ  432 บาทต่อเดือน ซึ่งถูกกำหนดเอาไว้ เมื่อ 30 กว่าปีก่อนเช่นกัน

เงื่อนไขการรับบำเหน็จและบำนาญ

ผู้ประกันตนต้องส่งเงินสมทบมาแล้ว 15 ปีขึ้นไป ส่วนคนที่ส่งไม่ถึง 15 ปี จะได้เงินเป็นบำเหน็จ นายณภูมิ ย้ำว่าผู้ที่ได้บำนาญคุ้มกว่ามากเพราะจะได้รับรายเดือนตลอดชีวิต ใครยิ่งอายุเยอะ ก็จะยิ่งได้ทบตามเปอร์เซ็นต์ที่มากขึ้น ซึ่งมีการวิจัยชี้ชัดว่าปัจจุบันอายุขัยของประชาชนมากขึ้น ดังนั้นจึงเป็นสิทธิที่มีประโยชน์มาก

สูตรบำนาญเก่า และสูตรบำนาญใหม่ ต่างกันอย่างไร ?

สูตรบำนาญเก่า ที่ใช้ในปัจจุบัน คิดสูตร 20% ของเงินเดือนก่อนเกษียณ ถ้าส่งเกิน 15 ปี จะเพิ่มให้อีก 1.5% ซึ่งคนที่เกษียณปีนี้ได้บำนาญประมาณ 36.5% ซึ่งจะนำตัวเลขนี้มาคำนวณคูณกับค่าจ้างเฉลี่ยก่อนเกษียณ สูตรเดิม คิดอยู่ที่ 60 เดือนสุดท้าย อย่างเช่น

• 36.5% X 15,000 บาท = บำนาญ 5,475 บาท

สูตร CARE ต่างจาก บำนาญสูตรเก่าอย่างไร ?

นายณภูมิ  ระบุว่า เป็นผลการศึกษาโดยใช้แนวทางสากล ที่ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2563 โดยใช้สูตรเฉลี่ยตลอดการทำงาน ซึ่งผู้ที่เปลี่ยนผ่านจาก ม.33 มาเป็น ม.39 จะได้ประโยชน์และเป็นธรรมมากขึ้น อีกทั้งยังปรับควบคู่ไปกับ เงินเดือนเฉลี่ยของประชาชนให้เป็นมูลค่าปัจจุบันและสูงกว่าเงินเฟ้อ รวมทั้ง การปรับเพดานค่าจ้างตามค่าเงินที่เปลี่ยนไปอย่างต่อเนื่อง ซึ่งไทยจะมีการเริ่มปรับปีหน้าเป็น 17,500 บาท เป็นขั้นบันได ปี 2572 เป็น 20,000 บาท และปี 2575 เป็น 23,000 บาท ซึ่งจะส่ง 5 % เท่าเดิม ซึ่งการปรับเพดานค่าจ้าง มีผลเฉพาะคนที่เงินเดือนเกิน 15,000 บาทเท่านั้น เพื่อให้ได้สิทธิประโยชน์ที่เพิ่มขึ้น ซึ่งตามกฎหมายจะออกมาเป็นในลักษณะกฎกระทรวงที่ต้องผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นก่อนปรับแก้

นายณภูมิ  ระบุว่า ที่สำคัญคนที่เคยคิดในฐาน 15,000 บาทก่อนหน้าจะถูกปรับค่าเงิน ให้เกินได้ อย่างเช่นใครที่เกษียณปีหน้าระบบจะไม่ได้คิดเฉลี่ย 15,000 บาท อาจจะเฉลี่ยไป 16,000 บาทแล้ว ซึ่งจะเป็นประโยชน์กับทุกคน

โดยสรุปแล้ว สูตร CARE จะคิดตลอดการส่งเงินสมทบ โดยคิดเศษเดือนเข้าไปโดยไม่ตัดทิ้ง (สูตรปัจจุบันตัดเดือนทิ้ง) ซึ่งจะมีการปรับเงินให้เป็นมูลค่าปัจจุบันก่อนค่อยนำมาเฉลี่ย

ผู้ประกันตน ม 39 จะได้บำนาญเพิ่มขึ้นหรือไม่ ?

นายณภูมิ  ระบุว่า ทุกคนที่ส่งเงินสมทบ ม.39 มาจะได้เพิ่มขึ้นอย่างแน่นอน แต่ขึ้นอยู่กับว่า การส่งก่อนหน้าใน ม.33ด้วย ตัวอย่างเช่น

ส่งเงินเดือน ม.33 เงินเดือนเต็ม 750 ตลอด ผ่านไป 22 ปี ออกจากงานและมาส่งต่อ ม.36 อีก 5 ปี ในเงินสมทบ 480 บาท ซึ่งแน่นอนว่าเคสนี้ส่งเยอะ แต่ได้บำนาญน้อย เพียง 1,600-1,700 บาทเท่านั้น เพราะสูตรเก่าใช้เพียงฐาน 60 เดือนสุดท้าย ซึ่งในสูตรใหม่นี้จะมีการคิดเฉลี่ยรวมไปทั้งหมด

ซึ่งผู้ประกันตนรายนี้อาจได้ เงินบำนาญสูงถึงเกือบ 5,000 บาทเลยทีเดียว ซึ่งจะได้เงินบำนาญสูตรใหม่นี้ที่เพิ่มขึ้นตามสัดส่วน เรียกได้ว่า ส่งมากได้มาก ส่งน้อยได้น้อย 

ผู้ประกันตนออกจากงานก่อนอายุ 55 ปี มีผลกระทบอะไรหรือไม่ ?

นายณภูมิ ในสูตรใหม่ กลุ่มนี้จะได้บำนาญเพิ่มขึ้นด้วย โดยยกตัวอย่างผู้ที่เกษียณในอายุ 45 ปี ออกจากระบบแรงงาน แต่ส่งมาแล้วครบ 15 ปี ในช่วงรอ 10 ปีก่อนเกษียณ ค่าเงินจะเปลี่ยน ซึ่งจะมีการคำนวณตามเงินเดือนที่เพิ่มขึ้นเฉลี่ยในระบบ ถึงแม้ไม่ได้ส่งเพิ่ม หรือส่งต่อ ก็จะได้บำนาณที่เพิ่มขึ้น

นายณภูมิ ระบุว่า เคสที่ได้รับผลกระทบคือผู้ที่ตั้งใจจะเอาเปรียบระบบ ซึ่งสูตรใหม่นี้ตั้งใจเพื่อมาอุดช่องโหว่ อย่างเช่นเคส ส่งเงินน้อยๆ มาตลอด ปี 2542 ส่งในอัตราเงินเดือน 3,000 บาท ปัจจุบัน 6,000 -7,000 บาท แต่ในช่วง 5 ปี สุดท้ายกลับส่งเต็ม 15,000 บาท ซึ่งอาจจะมีการรู้จักกับนานจ้าง แต่ระบบคิดแค่ 60 เดือนสุดท้าย คนกลุ่มนี้จึงได้บำนาญเพิ่มขึ้น ทั้งที่ส่งน้อย ซึ่งไม่แฟร์กับคนอื่นที่ส่งเยอะมานาน ฉะนั้นสูตรบำนาญใหม่นี้จะคิดใหม่รวมกับเงินเดือนทั้งหมดตลอดการส่ง คนกลุ่มนี้จะได้บำนาญน้อยลงตาม

นายณภูมิ ยืนยันว่าประกันสังคมจะไม่ทำกับคนที่รับบำนาญอยู่แล้ว หรือ กำลังจะรับบำนาญในเร็วๆนี้แน่นอน ซึ่งคนที่ได้รับบำนาญในระบบ ตอนนี้มีอยู่ 8 แสนคน จะมีการจ่ายบำนาญสูตรใหม่ทันทีในเดือนต่อไปหากมีการประกาศใช้แล้ว หากคำนวณใหม่ได้เยอะขึ้นจะจ่ายให้เพิ่มขึ้น แต่หากคำนวณได้น้อยลง จะจ่ายในอัตราเดิม ซึ่งกลุ่มนี้จะไม่มีใครได้น้อยลง มีแต่ได้เท่าเดิมและเพิ่มขึ้น โดยไม่ต้องมายื่นใหม่

จะเริ่มใช้สูตรบำนาญสูตรใหม่ตอนไหน?

นายณภูมิ ระบุว่า ตอนนี้อยู่ในขั้นตอนระหว่างการรับฟังความคิดเห็นที่จะสิ้นสุดใน วันที่ 30 มิถุนายน 2568 จากนั้นจะเป็นขั้นตอนแก้กฎกระทรวงและคาดว่าจะได้สูตรใหม่ในปีนี้

จ่ายเงินบำนาญเพิ่มขึ้น มีผลกระทบกับเสถียรภาพของประกันสังคมหรือไม่   ?

นายณภูมิ ยืนยันในหลักการว่า การจ่ายสูตรใหม่ไม่ได้เป็นการจ่ายเพิ่มขึ้น แต่เป็นการทำให้ยุติกรรมมากขึ้น จ่ายมากก็ได้มาก ส่งน้อยจะเอาเปรียบระบบไม่ได้ ไม่ได้กระทบกับกองทุน แต่ยอมรับมีค่าใช้จ่ายในช่วงเปลี่ยนผ่าน คนที่เกษียณใน 5 ปีนี้ ประมาณ 1 ล้านคน ใช้งบประมาณ 6 หมื่นล้าน ซึ่งไม่ได้มีนัยยะสำคัญ กับกองทุน 2.6 ล้านล้านบาท

ข้อมูลจาก : สำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน - Social Security Office