"หลอดเลือดหัวใจตีบ-ตัน" CT SCAN พยากรณ์โรคไร้สัญญาณเตือนได้ !
โรคหลอดเลือดหัวใจตีบตัน เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 2 รองลงมาจาก โรคมะเร็ง คนไทยเสียชีวิตปีละ 37,000 ราย เฉลี่ยชั่วโมงละ 2 คน ภัยเงียบที่หลายครั้งต่อหลายครั้งไม่มีสัญญาณเตือน นวัตกรรม CT Calcium Scoring จึงสำคัญที่มีส่วนเข้ามาช่วยคัดกรองให้รู้เท่าทันพยากรณ์โรคภายในระยะเวลา 2-5 ปี ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
โรคหลอดเลือดหัวใจ หรือ โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ-ตัน เกิดจากการสะสมของไขมันและแคลเซียมในผนังหลอดเลือด เมื่อสะสมมากขึ้นเรื่อยๆ หลอดเลือดจะมีความเปราะ บาง แข็ง ไม่ยืดหยุ่น ที่สำคัญคือหลอดเลือดจะเกิดการตีบแคบลง ส่งผลให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก หัวใจจึงได้รับออกซิเจนน้อยลง ต่อเมื่อกล้ามเนื้อหัวใจได้รับเลือดและออกซิเจนไปเลี้ยงไม่เพียงพอก็จะทำให้เกิดภาวะหัวใจวายเฉียบพลัน ซึ่งหลายรายไม่เคยมีอาการเตือน จึงไม่รู้ตัวว่ากำลังอยู่ในภาวะเสี่ยงนับเป็นภัยเงียบที่บางทีอาจจะมาโดยที่เราไม่ทันตั้งตัว
ปัจจัยเสี่ยงของโรค
- ครอบครัวมีประวัติเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ
- ปริมาณไขมันในหลอดเลือด เช่น
- คอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์สูง
- ไขมันเลวสูง
- ไขมันดีต่ำ
- มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคอ้วน ความดันโลหิตสูง
- ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเมื่ออายุเยอะขึ้น
- ผู้ชายอายุ 45 ปี ขึ้นไป
- ผู้หญิงอายุ 50 ปี ขึ้นไป
- ขาดการออกกำลังกาย
- มีภาวะเครียด
- พักผ่อนไม่เพียงพอ
อาการของโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ
- เจ็บแน่นหน้าอก หรือปวดเค้นที่หน้าอกด้านซ้ายบริเวณหัวใจ อาจร้าวไปที่แขน ไหล่ซ้าย ข้อศอก ขากรรไกรร่วมด้วย
- เหนื่อยง่ายขณะออกแรง
- หัวใจล้มเหลวเฉียบพลัน หรือโรคหัวใจเรื้อรัง
- ความดันโลหิตต่ำเฉียบพลัน
- หมดสติหรือหัวใจหยุดเต้น
การตรวจแคลเซียมในหลอดเลือดหัวใจ หรือ CT Calcium Scoring คือ การลดความเสี่ยงในการเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ-ตัน ด้วยเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ที่มีความเร็วและความละเอียดสูง (CT SCAN) มาตรวจหาปริมาณแคลเซียมที่เกาะภายในผนังหลอดเลือดแดง ใช้เวลาในการตรวจเพียง 10-15 นาที ซึ่งจะไม่มีการฉีดสี หรือ นอนโรงพยาบาล เป็นการสแกนเพื่อ ดูคุณภาพการไหลเวียนของเลือดในหลอดเลือดหัวใจ ซึ่งค่าที่ได้จะช่วยให้แพทย์ประเมินความเสี่ยงการเป็นโรคหลอดเลือดห้วใจตีบได้ โดยพิจารณาจากประวัติสุขภาพ และค่า calcium score ดังนี้
- calcium score = 0-400 หมายถึง มีโอกาสเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ หรือกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันในระดับต่ำถึงปานกลาง
- calcium score > 400 หมายถึง มีแนวโน้มเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ หรือกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ภายในระยะเวลา 2-5 ปี แม้ขณะนี้จะยังไม่มีอาการใดๆ ก็ตาม
ใครบ้างที่ควรเข้ารับการตรวจ CT CALCIUM SCORE
- ผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไป
- ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง
- ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ
- ผู้ที่สูบบุหรี่
- ผู้ที่มีภาวะน้ำหนักเกิน หรือเป็นโรคอ้วน
- ผู้ที่มีภาวะเครียด
- ผู้ที่ไม่ได้ออกกำลังกาย
อย่างไรก็ตาม หากต้องการเข้ารับการ “ตรวจแคลเซียม” หรือปริมาณ “หินปูนในหลอดเลือดหัวใจ” บุคคลทั่วไปสามารถเข้ารับการตรวจได้ทันที เพียงแต่ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มคาเฟอีน งดการสูบบุหรี่ และการออกกำลังกายก่อนรับบริการ แต่สำหรับผู้ที่กำลังตั้งครรภ์หรือวางแผนที่จะมีบุตรควรปรึกษาแพทย์ก่อน
ข้อมูลจาก : โรงพยาบาลเปาโล
วิธีคัดกรองมะเร็งปอดด้วยวิธี Low dose CT scan แม่นยำปลอดภัยกว่าเดิม
“เสียงข้อเข่า” บอกอะไรเราได้บ้าง ? เช็กอาการข้อเสื่อมและวิธีป้องกัน