อย่ามองข้ามอาการปวดหลัง อาจกระดูกสันหลังคด โรคที่พบบ่อยแต่ไม่ค่อยรู้ตัว

ภาวะโรคกระดูกสันหลังคด (Scoliosi) เป็นภาวะที่พบได้บ่อยและถูกเพิกเฉย ส่งผลให้บางรายมีอาการคดมากเดินตัวเอียง หรือบางรายมีอาการปวดหลัง 80 % พบว่าไม่มีสาเหตุการเกิดที่ชัดเจน จึงเรียกว่า กระดูกสันหลังคดชนิดไม่ทราบสาเหตุ (Idiopathic Scoliosis) ซึ่งในปัจจุบันมีความเจริญก้าวหน้าทางการแพทย์เป็นอย่างมาก ในการพัฒนาการรักษาแก้ไขโรคกระดูกสันหลังคดให้กลับมาอยู่ในสภาวะใกล้เคียงปกติมาก ทั้งนี้การรักษาจะได้ผลดีมากหากได้รับการรักษาในช่วงเวลาที่เหมาะสม

โรคกระดูกสันหลังคด (Scoliosi) คือการที่กระดูกสันหลัง เริ่มโค้งงอไปทางด้านข้าง หากวัดมุมส่วนโค้ง หรือที่เรียกว่า มุมที่กระดูกสันหลังคด (Cobb angle) มากกว่า 10° ส่วนใหญ่ 80 % ไม่พบสาเหตุที่ชัดเจน ที่เรียกว่า โรคกระดูกสันหลังคดชนิดไม่ทราบสาเหตุ เชื่อว่ามีการถ่ายทอดจากกรรมพันธุ์ ถึง 10 %  และพบมักเกิดในช่วงอายุ 10-15 ปี

กระดูกสันหลังคดส่วนที่พบมีสาเหตุชัดเจน ที่พบบ่อยๆได้แก่

• ภาวะโรคกระดูกสันหลังคดตั้งแต่กำเนิด (Congenital Scoliosis)
• ซึ่งพบว่าเกิดจากรูปร่างกระดูกสันหลังมีความผิดปกติ
• ภาวะกระดูกสันหลังคดจากความผิดปกติของเอ็นกล้ามเนื้อระบบประสาท (Neuromuscular Scoliosis)

ปัจจัยเสี่ยงกระดูกสันหลังคด

• อายุ ความผิดปกติของร่างกายที่เป็นสัญญาณและอาการของโรคมักเกิดขึ้นในช่วงเด็กและวัยรุ่น
• เพศ เกิดขึ้นในเพศหญิงมากกว่าเพศชาย และเพศหญิงมีอาการรุนแรงกว่าเพศชาย
• พันธุกรรม หากคนในครอบครัวมีประวัติกระดูกสันหลังคด สมาชิกในครอบครัวย่อมมีโอกาสเกิดกระดูกสันหลังคดได้เช่นกัน

สัญญาณโรคกระดูกสันหลังคด

อาการและความรุนแรงของกระดูกสันหลังคดแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล สามารถสังเกตได้เบื้องต้น โดยให้ผู้ป่วยยืนหันหลัง และมองหาลักษณะที่ผิดปกติ ซึ่งบ่งชี้ว่าผู้ป่วยอาจมีภาวะโรคกระดูกสันหลังคด เช่น

• ไหล่ทั้งสองข้างไม่เท่ากัน
• แผ่นหลังหรือหน้าอกนูนไม่เท่ากัน
• มองเห็นกระดูกสันหลังคดงอชัดเจน
• ลำตัวเอียงไปด้านใดด้านหนึ่ง
• สะโพกสองข้างไม่เท่ากัน

นอกจากนี้อาจมีอาการปวดหลัง ปวดท้อง เจ็บซี่โครง กล้ามเนื้อหดตัว เป็นต้น แต่หากอาการรุนแรงจะส่งผลต่อการทำงานของหัวใจและปอด ทำงานได้ไม่เต็มที่ เหนื่อยง่าย เจ็บหน้าอก หายใจติดขัด 

เมนูแคลเซียมสูง ควรกินเท่าไหร่ต่อวัน? บำรุงกระดูกปรับปรุงระบบประสาท

ภาวะแทรกซ้อนจากกระดูกสันหลังคด

• ปอดและหัวใจ กระดูกซี่โครงกดทับปอดและหัวใจเมื่อกระดูกสันหลังคดรุนแรง หายใจลำบาก เหนื่อยง่าย
• หลัง กระดูกสันหลังคดแต่เด็กอาจมีปัญหาปวดหลังเรื้อรัง
• บุคลิกภาพ สะโพกหรือหัวไหล่สองข้างไม่เท่ากัน ลำตัวเอียง ซี่โครงหรือหน้าอกยื่นมาด้านหน้า

การรักษาโรคกระดูกสันหลังคดโดยไม่ต้องผ่าตัด

• ก่อนอื่นผู้ป่วยและญาติต้องเข้าใจภาวะของโครงกระดูกสันหลังคด และการดำเนินโรค และคอยช่วยแพทย์สังเกตความเปลี่ยนแปลงความคดของกระดูกสันหลัง และติดตามผลอย่างต่อเนื่อง
• ใช้ในกรณีผู้ป่วยโรคกระดูกสันหลังคดมีมุมองศาที่คดไม่มาก ไม่มีภาวะ การเสียสมดุล (ลำตัวไม่เอียงมาก) ไม่มีความผิดปกติทางระบบประสาท
• การรักษาจะใช้เสื้อเกราะ (Brace) ใส่ป้องกันไม่ให้กระดูกสันหลังคดมากขึ้น ให้ใส่ตลอดประมาณ 23 ชั่วโมงต่อวัน ยกเว้น อาบน้ำชำระร่างกายให้ถอดได้
• การใส่เสื้อเกราะจะต้องใส่จนเด็กหยุดเจริญเติบโต และค่อยๆ ลดจำนวนชั่วโมงที่ใส่ลง จนแน่ใจว่ากระดูกสันหลังไม่คดมากขึ้นแล้ว ก็หยุดใส่ได้ สำหรับผู้ป่วยใกล้จะหยุดโต หรือไม่โตขึ้นแล้ว เสื้อเกราะก็จะไม่มีประโยชน์

การผ่าตัดรักษาโรคกระดูกสันหลังคด

การเลือกวิธีผ่าตัดของแพทย์ ขึ้นอยู่กับปัจจัย หลายอย่าง เช่น ความยืดหยุ่น หรือความเว้าของกระดูกสันหลังคด ซึ่งต้องพูดคุยเข้าใจเป้าหมายการผ่าตัด ตลอดจนญาติ และผู้ป่วยที่ต้องการรับการรักษาแก้ไขความคดของกระดูกมากน้อยแค่ไหน เพื่อจุดมุ่งหมายใกล้เคียงกันทั้ง 2 ฝ่าย และสิ่งที่สำคัญคือ ความชำนาญ ประสบการณ์ และความคุ้นเคยในการผ่าตัดของแพทย์ผู้จะทำการผ่าตัด เพื่อให้กระดูกกลับมาใกล้เคียงปกติมากที่สุด อย่างไรก็ตาม ภาวะโรคกระดูกสันหลังคด สามารถรักษาให้กลับมาใกล้เคียงภาวะปกติได้ หากได้รับการรักษาโดยถูกวิธีและในเวลาที่เหมาะสม

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท และ โรงพยาบาลกรุงเทพ

วิตามินดี ลดเสี่ยงโรคกระดูกพรุน ช่วยปรับสมดุลในเลือดป้องกันเบาหวาน

5 อาหารทำลายกระดูก กินบ่อยๆ เสี่ยงกระดูกบาง-หักง่าย