4 สูตร “แก้เท้าเหม็น” ลดปัจจัยเสี่ยงหมดปัญหาเรื่องกลิ่นกวนใจ

ทำไมเท้าของเราถึงเหม็นง่าย ?

เพราะเท้าเป็นอวัยวะที่มีต่อมเหงื่อจำนวนมากเมื่อเทียบกับอวัยวะอื่นๆ ซึ่งเหงื่อที่ผลิตออกมาทำให้เท้าของเราเกิดความชุ่มชื้นและอ่อนนุ่ม แต่ถ้าหากไม่มีเหงื่อผิวหนังบริเวณเท้าก็จะแตกและทำให้รู้สึกเจ็บเวลาเดิน โดยต่อมเหงื่อที่เท้า จะผลิตเหงื่อออกมาตลอดเวลา สามารถผผลิตออกมาได้มากถึง 4.5 ลิตรต่อสัปดาห์ จึงเพิ่มโอกาสให้เกิดกลิ่นเท้าจากแบคทีเรีย

สาเหตุหลักของเท้าเหม็นเกิดจากเหงื่อและแบคทีเรีย โดยเหงื่อนั้นมี 2 ชนิด ทั้งแบบ

• เหงื่อที่มีกลิ่นถูกสร้างมาจากต่อมที่เรียกว่า apocrine sweat gland ผลิตเหงื่อที่มีลักษณะ เหนียวใสมีไขมันมาก เป็นต่อมเหงื่อที่พบได้บางบริเวณของร่างกาย เช่น รักแร้ ขาหนีบ เป็นต้น
• เหงื่อที่ไม่มีกลิ่นถูกผลิตจากต่อมที่เรียกว่า eccrine sweat gland ผลิตเหงื่อที่มีลักษณะใสเหมือนน้ำ เป็นต่อมเหงื่อที่พบทั่วไปตามร่างกาย รวมถึงบริเวณเท้าจะพบเฉพาะต่อมเหงื่อชนิดนี้ ดังนั้นเหงื่อที่เท้า จึงไม่มีกลิ่น แต่กลิ่นเกิดจากการที่แบคทีเรียย่อยสลายสารในเหงื่อเพื่อใช้เป็นพลังงาน

พันธุกรรมเป็นสาเหตุของกลิ่นเท้า ?
พันธุกรรมไม่ได้เป็นสาเหตุของกลิ่นเท้าโดยตรง แต่พันธุกรรมส่งผลต่อปริมาณต่อมเหงื่อที่เท้า เช่น ภาวะที่มีเหงื่อออกมาก(hyperhidrosis) ซึ่งเกิดขึ้นได้ ในทุกเพศทุกวัย หรืออาจเกิดเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของระดับฮอร์โมนในร่างกาย ส่วนใหญ่จะเกิดในวัยรุ่นและหญิงตั้งครรภ์

พฤติกรรมการใช้ชีวิตทำให้เกิดกลิ่นเท้า

• เลือกรองเท้าหรือถุงเท้าที่ระบายอากาศได้ไม่ดี จะทำให้มีเหงื่อออกที่เท้ามากขึ้น เพราะดูดซับเหงื่อไว้ทำให้เกิดการอับชื้น เหมาะสมต่อการเติบโตของแบคทีเรียและเชื้อราจึงทำให้เกิดกลิ่นเท้าได้
• ใส่รองเท้าตลอดทั้งวัน ทำให้เกิดการอับชื้นแล้วเกิดกลิ่นเท้าได้
• การบริโภคอาหารที่มีปริมาณน้ำมันสูง อาหารรสเผ็ด อาหารที่มีกลิ่นแรง
• การได้รับสาร หรือยาบางชนิด
• ขาดแร่ธาตุสังกะสี zinc
• ภาวะความเครียด

การรักษาป้องกันกลิ่นเท้านั้นมีหลากหลายวิธี

• ดูแลสุขลักษณะหมั่นทำความสะอาด ล้างเท้าด้วยน้ำสะอาด เช็ดให้แห้ง ใช้แป้งโรยเพื่อไม่ให้อับชื้น ทาโลชั่น วาสลีน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการระคายเคือง เมื่อใดที่เริ่มเป็นโรคน้ำกัดเท้าจะต้องรักษาด้วยยารักษาเชื้อราเฉพาะที่หรืออาจจะต้องรับประทานยาฆ่าเชื้อราร่วมด้วย
• พยายามทำให้เท้าแห้งอยู่เสมอ
• ใส่รองเท้าถุงเท้าที่มีการระบายอากาศดีและไม่คับจนเกินไป
• ไม่ควรใส่รองเท้าซ้ำทุกวัน ควรนำรองเท้าไปตากแดด
•  หลีกเลี่ยงการใส่ถุงเท้าที่ทำจาก nylon เนื่องจากเนื้อผ้าจะดักจับความชื้นเอาไว้ แต่ควรใส่ถุงเท้าที่ทำจาก cotton แทนเพื่อให้ระบายอากาศได้ดี
• ซักถุงเท้าให้สะอาด, ควรใส่ถุงเท้าคู่ใหม่ทุกวัน
• พ่นผลิตภัณฑ์ที่กำจัดกลิ่นลงบนถุงเท้าและรองเท้าเพื่อลดเชื้อแบคทีเรีย
• รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่และรับประทานอาหารที่มี Zinc เป็นส่วนประกอบ เช่น หอยนางรม, ไก่, ไข่, นม, จมูกข้าว และธัญพืช เป็นต้น

อันตรายจาก "ข้อเท้าพลิก" เกิดขึ้นบ่อยๆ เสี่ยงโรคเท้าหลวม

สูตรสปาเท้าลดกลิ่นช่วยผ่อนคลาย

• ใบชา ผลการวิจัยพบว่า ชามีกรด tannic ช่วยลดขนาดรูขุมขน ทำให้เหงื่อออกน้อยลง และยังช่วยลดปริมาณเชื้อแบคทีเรียบริเวณเท้าได้ โดยนำถุงชา 2 ถุงเล็กต้มกับน้ำครึ่งลิตรเป็นเวลา 15 นาที จากนั้นเติมน้ำเย็น 2 ลิตรและนำไปแช่เท้าเป็นเวลา 30 นาที สัปดาห์ละ 1 ครั้ง
• น้ำเกลือ เกลือจะช่วยเข้าไปดึงความชื้นออกจากผิวหนังทำให้เท้าแห้ง ช่วยลดปริมาณแบคทีเรียที่เท้า โดยละลายเกลือครึ่งถ้วยในน้ำอุ่น 1 ลิตร แช่เท้าเป็นเวลา 20 นาที แล้วเช็ดให้แห้งโดยไม่ต้องล้างออก ทำทุกวันเป็นเวลา 2 สัปดาห์ หากรู้สึกว่าเท้าแห้งแตกควรเว้นระยะในการทำ
• น้ำส้มสายชู จะช่วยให้เท้าแห้ง ซึ่งเป็นสภาวะที่ไม่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของแบคทีเรีย โดยผสมน้ำส้มสายชู 250 มิลลิลิตรลงในน้ำอุ่น 1 ลิตร แช่เท้านาน 15 นาที แล้วล้างด้วยสบู่ ทำสัปดาห์ละครั้ง
• เบกกิ้งโซดา ช่วยลดการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย โดยผสม Baking Soda 1 ช้อนโต๊ะกับน้ำ 1 ลิตร แช่เท้านาน 20 นาที ทุกคืนเป็นเวลา 1 สัปดาห์

หากใช้วิธีบรรเทาอาการดังกล่าวข้างต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้นควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เนื่องจากอาจมีแนวโน้มเป็นโรคเท้าเหม็นที่ต้องได้รับการรักษาอย่างจำเพาะเป็นรายบุคคล เพื่อระงับสัญญาณที่มาจากสมองไปยังต่อมเหงื่อที่เท้า โดยการต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด แม้ว่าปัญหาเท้าเหม็นจะไม่ใช่ปัญหาสุขภาพ แต่ควรได้รับการแก้ไขเพื่อคุณภาพชีวิตและความมั่นใจในการใช้ชีวิตให้มากขึ้น

ขอบคุณข้อมูลจาก : คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

10 ต้นไม้ช่วยฟอกอากาศ ดูดซับสารพิษ-เพิ่มออกซิเจนในบ้านให้สุขภาพดีขึ้น

“เท้าแบน” เช็กอาการเสี่ยง-วิธีดูแล ไขสาเหตุที่การเลือกรองเท้านั้นสำคัญ