กินน้อยแต่ทำไมน้ำหนักไม่ลงสักที? ใครบ้างควรปรึกษาแพทย์เรื่องลดน้ำหนัก?

ภาวะโรคอ้วน เป็นปัญหาที่พบได้บ่อย และนำไปสู่ความเสี่ยงโรคต่าง ๆ ได้ เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจ เบาหวาน หรือข้อเสื่อม เป็นต้น ซึ่งปัจจุบันมีประชากรโลกกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ หรือกว่า 2 พันล้านคนทั่วโลกปี 2559 พบว่า ไทยมีประชากรที่มีน้ำหนักเกินมาตรฐานหรืออ้วนมากถึง 32.2 % ซึ่งนับเป็นอันดับ 2 ของอาเซียน ถ้าหากคำนวณจากประชากรทั้งประเทศที่มีอยู่ประมาณ 60 ล้านคน ประเทศไทยจะมีคนอ้วนถึง 19 ล้านคน หรือคิดเป็น 1 ใน 3 เลยทีเดียว

ทานน้อยแต่ทำไมยังอ้วน...นี่คือสาเหตุของภาวะอ้วนที่พบบ่อย
เชื่อว่าสิ่งนี้คือคำถามที่หลาย ๆ คนอยากทราบ เพราะโดยส่วนใหญ่จะมองว่าความอ้วนเกิดจากการทานอาหารที่มากเกินความต้องการของร่างกาย  แต่ในความเป็นจริงแล้วโรคอ้วนเกิดได้จากหลายสาเหตุ ซึ่งที่พบบ่อย ได้แก่

• ร่างกายสะสมอยู่ในรูปของเซลล์ไขมัน จากการกินอาหารไขมันสูง
• พฤติกรรมเนือยนิ่ง เช่น การนั่งทำงานเป็นเวลานาน การขับรถแทนการเดิน การไม่ออกกำลังกาย  เป็นต้น
• การรับประทานอาหารไม่ถูกต้อง เช่น การรับประทานอาหารที่มีส่วนผสมของน้ำเชื่อมฟรุคโตสสูง high-fructose corn syrup ซี่งมักพบในเครื่องดื่มที่มีรสหวาน โซดา ลูกอม ไอศกรีม ครีมเทียม โยเกิร์ต น้ำผลไม้
• การใช้ยาบางชนิด ทำให้มีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น เช่น ยาในกลุ่มสเตียรอยด์ หรือยาต้านซึมเศร้าบางชนิด
• กรรมพันธุ์
• การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกาย เช่น การทำงานของต่อมไทรอยด์ลดลง จะลดการเผาผลาญในร่างกาย การเข้าสู่ภาวะวัยทอง การมีภาวะต่อมหมวกไตล้า ฮอร์โมนเพศต่ำ หรือการมีภาวะดื้ออินซูลิน ภาวะฮอร์โมนคอร์ติซอลไม่สมดุล โกรทฮอร์โมนลดลง ซึ่งมีผลต่อการสร้างกล้ามเนื้อ เป็นต้น

เมื่อการดูแลควบคุมลดน้ำหนักด้วยตนเองไม่สามารถลดน้ำหนักได้ นั่นแปลว่าการลดน้ำหนัก ไม่ใช่ (แค่)การลดน้ำหนักที่จะทำแบบใดก็ได้อีกต่อไป แต่ต้องลงลึกในรายละเอียดที่มากกว่า ดังนั้นการปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและการตรวจเฉพาะทางที่เกี่ยวข้องย่อมเป็นทางเลือกที่ดี เพื่อให้ทราบถึงสาเหตุของน้ำหนักส่วนเกิน และอุปสรรคที่ทำให้ลดน้ำหนักด้วยตนเองไม่ประสบผลสำเร็จ สำหรับการประเมินเมื่อมีปัญหาน้ำหนักเกิน แพทย์จะพิจารณาดังนี้

• การพิจารณาประวัติอย่างละเอียด ได้แก่ โรคประจำตัว การใช้ยา กิจวัตรประจำวัน ลักษณะการใช้ชีวิต การรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย
• บันทึกส่วนสูง น้ำหนัก คำนวณค่า BMI  (ค่าดัชนีมวลกาย BMI สามารถคำนวณได้โดยใช้น้ำหนักตัว (หน่วยเป็นกิโลกรัม) หารด้วยส่วนสูงยกกำลังสอง (หน่วยเป็นเมตร)  หรือ BMI = น้ำหนักตัว (กก.) / ส่วนสูง (ม.2)
• วัดเส้นรอบเอว และวัด Body composition เพื่อดูปริมาณไขมัน และกล้ามเนื้อในแต่ละส่วนของร่างกาย เนื่องจากในกลุ่มที่มีมวลกล้ามเนื้อมาก อาจทำให้การแปลผล BMI เกิดการคลาดเคลื่อนได้
• อาจมีการตรวจเพิ่มเติมที่เหมาะสมในแต่ละบุคคล เช่น การตรวจวัดระดับฮอร์โมน วิตามิน การอักเสบในเส้นเลือด  การตรวจขบวนการเผาผลาญอาหารแต่ละชนิดในร่างกาย  หรือการตรวจลักษณะทางพันธุกรรม เพื่อใช้ในการวางแผนการรับประทาน ชนิดของการออกกำลังกายที่เหมาะสม เพื่อให้เห็นผลได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

อ้วนเสี่ยงเซ็กซ์เสื่อม! ปัญหาคุณผู้ชายที่รักษาได้หากเข้าใจ

ใครบ้างที่ควรเข้ารับคำปรึกษาเพื่อลดน้ำหนัก

• ผู้ที่มีน้ำหนักเพิ่มมากกว่าปกติ หรือ BMI มากกว่า 25
• ผู้ที่พยายามลดน้ำหนักด้วยตนเองแล้วไม่ประสบผลสำเร็จ
• ผู้ที่มีอาการอย่างอื่นร่วมด้วย เช่น บวมง่าย อ่อนเพลีย นอนหลับไม่สนิท เหนื่อยง่าย หิวบ่อย สร้างกล้ามเนื้อไม่ขี้น เป็นต้น
• ผู้ที่ต้องการทราบ ชนิดของอาหาร และการออกกำลังกายที่เหมาะสมของตัวเอง โดยมีทีมแพทย์เป็นผู้ช่วยเหลือแนะนำการปฏิบัติตน

แนวทางในการรักษาเพื่อการลดน้ำหนัก
แพทย์จะนำผลการตรวจที่ได้ทั้งหมด ประเมินสร้างแนวทางการรักษาแบบเฉพาะบุคคล เช่น กลุ่มที่ต้องการลดน้ำหนัก กลุ่มที่ต้องการสร้างกล้ามเนื้อ กำหนดแนวทางการรับประทานอาหารและการออกกำลังกายที่เหมาะสมสำหรับแต่ละบุคคล เช่น กลุ่มที่มีปัญหาลดน้ำหนักไม่ลงจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนแต่ละชนิด ก็จะมีการรักษาที่ต่างกันไป

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท

กลุ่มอาหารทำลายสมอง เพิ่มความเสี่ยงอัลไซเมอร์-เบาหวาน

ภายในปี 2035 คนครึ่งโลกจะมีภาวะน้ำหนักเกิน-โรคอ้วน