“ต่อมน้ำเหลืองอักเสบ” กลายเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองได้หรือไม่?

ต่อมน้ำเหลืองอักเสบ คือ ภาวะที่ต่อมน้ำเหลืองเกิดการอักเสบ และบวมขึ้นจนมีขนาดใหญ่กว่าปกติ อาจเกิดบริเวณเดียวหรือหลายบริเวณพร้อมกัน อาจเป็นกับร่างกายซีกเดียวหรือ 2 ซีก มีทั้งแบบเฉียบพลันกึ่งเฉียบพลัน และเป็นเรื้อรังจนต้องรักษาในระยะยาวต่อมน้ำเหลืองอักเสบสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น

• การติดเชื้อของเนื้อเยื่อหรืออวัยวะต่างๆ
• การอักเสบของช่องปากและช่องคอจากเชื้อแบคทีเรีย
• โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์

• แผลและการอักเสบของเท้า ขา อวัยวะเพศ หรือต่อมน้ำเหลืองติดเชื้อโดยตรง ทำให้มีการอักเสบโตหลายต่อมพร้อมกัน เช่น วัณโรคต่อมน้ำเหลือง
• ผลข้างเคียงจากการใช้ยาหรือการแพ้ยาบางชนิด
• ไม่ทราบสาเหตุการเกิด

อาการของต่อมน้ำเหลืองอักเสบ

• ต่อมน้ำเหลืองบวมโตกดแล้วเจ็บ
• กิดการแข็งตัวหรือขยายตัวผิดปกติผิวหนังบริเวณที่อักเสบแดงหรือบวม
• มีหนองในต่อมน้ำเหลือง
• อาการอื่นร่วมด้วย เช่น มีไข้ คัดจมูก เจ็บ คอ แขน หรือขาบวม มีเหงื่อออกขณะนอนหลับ
• เป็นสิวหรือมีแผลอักเสบบริเวณใบหน้า ฟันผุหรือเหงือกอักเสบ

อาการที่เกิดร่วมกับต่อมน้ำเหลืองอักเสบจะช่วยให้แพทย์วินิจฉัยสาเหตุได้ดีขึ้น ซึ่งเป็นผลดีต่อการรักษาเพราะภาวะต่อมน้ำเหลืองโตอาจมีอาการคล้ายกับปัญหาสุขภาพอื่นๆ จึงควรรีบพบแพทย์หากเกิดอาการเหล่านี้

ต่อมน้ำเหลืองอักเสบ กลายเป็นมะเร็งได้หรือไม่ ?

จริงอยู่ที่ต่อมน้ำเหลืองอักเสบเกิดได้กับทุกอวัยวะ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองเสมอไป  เพราะต่อมน้ำเหลืองมีหน้าที่ช่วยกำจัดเชื้อโรค ตัวอย่างเช่นกรณีฟันผุ จะมีต่อมน้ำเหลืองโตขึ้นบริเวณคอ ต่อมน้ำเหลืองส่วนนี้โตขึ้นตามกลไกลของร่างกาย ซึ่งได้เพิ่มเม็ดเลือดขาวมากำจัดเชื้อโรคบริเวณนั้น ๆ อย่างเช่น ฟันผุก็กำจัดเชื้อโรคที่ฟัน เจ็บคอเป็นหวัดก็อาจจะมากำจัดเชื้อโรคที่เข้าไปในลำคอ บริเวณลำคอก็จะโตขึ้นตามตำแหน่งของการติดเชื้อของร่าง อาการเหล่านี้อาจจะหายไปในระยะเวลาประมาณ 1 สัปดาห์

อาการของมะเร็งต่อมน้ำเหลือง

• มีการคลำพบก้อนในบริเวณต่างๆ เช่น คอ รักแร้ ขาหนีบ หรือในช่องท้อง โดยก้อนที่เป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองนั้นคลำแล้วจะไม่เจ็บ ซึ่งแตกต่างจากโรคที่มีการติดเชื้อที่มักมีอาการเจ็บที่ก้อน
• มีไข้ หนาวสั่น เหงื่อออกตอนกลางคืน
• เบื่ออาหาร น้ำหนักลงและอ่อนเพลียโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ต่อมทอนซิลโต
• ไอเรื้อรัง หายใจไม่สะดวก
• ซีด และเลือดออกง่าย อาจสังเกตพบจุดเลือดออกตามตัวหรือจ้ำเลือดได้
• ในรายที่เป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองในช่องท้องจะมีอาการแน่นท้อง อาหารไม่ย่อย ปวดท้อง หรือท้องโตขึ้นจากการมีน้ำในช่องท้อง

ปัจจัยเสี่ยงพิจารณาควบคู่

• อายุที่มากขึ้นมีความเสี่ยงมากขึ้น
• การติดเชื้อ พบความสัมพันธ์ระหว่างมะเร็งต่อมน้ำเหลืองบางชนิดกับการติดเชื้อในร่างกาย เช่น การติดเชื้อแบคทีเรีย Helicobacter Pylori กับมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิด MALT Lymphoma, การติดเชื้อ EBV กับมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิด Burkitt Lymphoma
• ภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ป่วย HIV ผู้ที่ได้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ หรือได้รับยากดภูมิคุ้มกัน
• โรคแพ้ภูมิตนเอง (Autoimmune Disease) : ผู้ป่วย SLE มีโอกาสเป็นมะเร็งต่อมน้ำเหลืองได้มากกว่าคนทั่วไป

คันยุบยิบ 1 ใน สัญญาณมะเร็งต่อมน้ำเหลืองชนิดดุโตไวเสี่ยงไตวาย

แนวทางการรักษามะเร็งต่อมน้ำเหลืองในปัจจุบัน ขึ้นอยู่กับชนิดและระยะของมะเร็งต่อมน้ำเหลือง ซึ่งสามารถใช้เป็นการรักษาแบบเดียว หรือการรักษาแบบผสมผสานก็ได้ ดังนี้

• การเฝ้าติดตามโรค  ใช้ในมะเร็งต่อมน้ำเหลืองแบบค่อยเป็นค่อยไป (Indolent) อยู่ในระยะที่ 1 และไม่มีอาการผิดปกติอื่นๆ
• การรักษาด้วยเคมีบำบัด
• การรักษาด้วยยาโมโนโคลนอล
• การฉายรังสี
• การรักษาด้วยการปลูกถ่ายเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือด
• การรักษาแบบภูมิคุ้มกันบำบัดแบบเซลล์บำบัด

อย่างไรก็ตามมะเร็งต่อมน้ำเหลือง ก็ถือได้ว่าเป็นชนิดมะเร็งที่มีผลตอบสนองต่อการรักษาเป็นอย่างมาก หากผู้ป่วยรู้ตัวแล้วเข้ารับการรักษาได้ทันทวงที มีโอกาสหายขาดได้มากกว่า 50% ปัจจุบันอาจจะถึง 60% - 70% 

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท,โรงพยาบาลจุฬาภรณ์และกระทรวงสาธารณสุข

“น้ำเหลืองไม่ดี” ไม่มีจริง? แล้วตุ่มคันพุพองหลังยุงกัดคืออะไร?

“ผิวหนังอักเสบภูมิแพ้” คันจนเป็นตุ่มน้ำเหลือง วิธีการรักษา-ไม่กำเริบ