ซึมเศร้าจากไทรอยด์เป็นพิษ งานวิจัยเผยเกิดในเพศหญิงมากกว่าชายหลายเท่า

เผยแพร่: 22 ส.ค. 2566

ภาวะซึมเศร้า เกิดจากการทำงานของสารสื่อประสาทในสมองที่ผิดปกติไป ซึ่งส่วนหนึ่งก็เป็นผลมาจากพันธุกรรม สิ่งแวดล้อม หรือเกิดจากการเจอเรื่องกระทบกระเทือนจิตใจ แต่มีอีกสาเหตุที่อาจส่งผลให้เกิดซึมเศร้าได้นั้นคือ ต่อมไทรอยด์ผิดปกติ ที่ผู้หญิงเสี่ยงกว่าผู้ชายหลายเท่า แล้วทำไมถึงโรคทางกายถึงเชื่อมโยงโรคทางใจได้?

โรคต่อมไทรอยด์ เกิดจากความผิดปกติของต่อมไทรอยด์ นอกจากก้อนเนื้องอกหรือซีสต์ในไทรอยด์แล้ว ภาวะไทรอยด์ทำงานสร้างฮอร์โมนผิดปกติเป็นโรคที่พบได้บ่อย ซึ่งอาการจะเป็นตามภาวะที่สร้างฮอร์โมนมามากหรือขาดฮอร์โมน ฮอร์โมนที่สร้างจากต่อมไทรอยด์ในที่นี้คือ Triodothyronine (T3) และ Thyroxine (T4) ซึ่งช่วยในเรื่องกระบวนการเผาผลาญและเมตาบอริซึ่มรวมถึงการเจริญเติบโตของร่างกาย โดยเฉพาะหัวใจและสมอง อย่างไรก็ตามมีปัจจัยบางประการที่อาจทำให้ค่าเปลี่ยนแปลงได้ เช่น การรับประทานยาบางชนิด การตั้งครรภ์ เป็นต้น

อาการของไทรอยด์ผิดปกติที่พบได้บ่อยคือ

เหนื่อยง่าย ใจสั่น นอนไม่หลับ เหงื่อแตกง่าย ขี้ร้อน น้ำหนักลด
น้ำหนักขึ้นทั้งที่กินลดลง ท้องผูก ผมร่วง อ่อนเพลีย ขี้หนาว ไม่สดชื่น
รู้สึกง่วงนอนตลอดเวลา รวมไปถึงมีความคิด ความอ่านที่ช้าลง เฉื่อยชา ขาดสมาธิ
ตาโปน (exopthalmos)

ไทรอยด์กับซึมเศร้าเกี่ยวกันยังไง

งานวิจัยที่เผยแพร่ผ่านวารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย ที่มีการเก็บข้อมูลของผู้ป่วยโรคทางอารมณ์ 144 คนจากเวชระเบียนย้อนหลังมาทำการเปรียบเทียบระดับการทำงานของต่อมไทรอยด์ และการใช้ยารักษา พบว่าฮอร์โมนไทรอยด์มีความเกี่ยวพันกับโรคทางอารมณ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และในผู้ป่วยโรคทางอารมณ์เพศหญิงพบความผิดปกติของฮอร์โมนไทรอยด์สูงกว่าเพศชาย ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลในอีกหลายๆ งานวิจัยที่พบว่าผู้หญิงมีโอกาสเสี่ยงต่อภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์มากกว่าผู้ชาย 2-8 เท่าเลยทีเดียว

อาหารต้านพิษไทรอยด์ ควรกินแบบไหน? ไม่กำเริบช่วยให้การผลิตฮอร์โมนเป็นปกติ

หากเป็นไทรอยด์ก็จะเสี่ยงเป็นซึมเศร้าด้วย เพราะว่าต่อมไทรอยด์มีหน้าที่หลักในการผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ ที่มีความสัมพันธ์กับการทำงานของอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย รวมไปถึงสภาวะอารมณ์และจิตใจ ฉะนั้นการที่ฮอร์โมนไทรอยด์ผิดปกติไปจึงอาจทำให้อารมณ์และจิตใจผิดปกติตาม แต่การทำงานผิดปกติในที่นี้คือ ภาวะที่ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนไทรอยด์ได้น้อย หรือ Hypothyroidism หรือภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์ จนทำให้ไม่เพียงพอที่ร่างกายจะนำไปใช้ในการเผาผลาญพลังงานของเซลล์ ทำให้เซลล์ทำงานได้ไม่เต็มที่ อวัยวะต่างๆ ของร่างกายก็ทำงานช้าลง ทำงานผิดปกติไป สมองส่วนควบคุมอารมณ์และความรู้สึกก็จะตอบสนองต่อสิ่งเร้าได้ไม่ดีเท่าที่ควร ทำให้เกิดความรู้สึกอ่อนเพลีย เบื่อ เซื่องซึม ไม่อยากทำอะไร อารมณ์แปรปรวน ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะซึมเศร้าได้ในที่สุด