วิธีเลิกยานอนหลับแบบไม่หักดิบ เลี่ยงอาการถอนยา นอนไม่หลับ-หงุดหงิด

ยานอนหลับ หลายคนเลือกใช้ที่จะนอนหลับลงได้ ซึ่งการใช้ยาอาจไม่ใช่เรื่องต้องห้ามซะทีเดียว! เพียงแต่ไม่ควรใช้ยานอนหลับติดต่อกันเกิน 1-3 เดือนเพราะอาจทำให้การตอบสนองกับยาลดลง หรือที่เราเรียกกันว่า ดื้อยานั้นแหละคะ จนต้องเพิ่มขนาดยามากขึ้นเรื่อยๆ เพื่อให้นอนหลับได้ และยังทำให้เกิดการติดยา

นอกจากนั้นการใช้ยานอนหลับในระยะยาว ยังส่งผลให้หน้าที่การทำงานของสมองเสื่อมถอยลง อาจเกิดโรคสมองเสื่อมได้โดยเฉพาะในผู้สูงอายุอีกด้วย

Magnific/kirisa99

จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อเลิกกินยานอนหลับ

การหยุดยานอนหลับอย่างทันทีที่เรียกว่า “หักดิบ” จะทำให้เกิดอาการนอนไม่หลับที่รุนแรงกว่าตอนที่ยังไม่ได้ใช้ยานอนหลับ และเกิดอาการถอนยาอาจเริ่มต้นได้ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมงหรือนานกว่านี้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น ชนิด ขนาด และระยะเวลาในการใช้ยา อาการทั่วไปของการถอนยา ได้แก่ นอนไม่หลับ หงุดหงิด สับสน กระสับกระส่าย วิตกกังวล อาการสั่นหรือมีปัญหาระบบไหลเวียนของโลหิต วิธีการที่จะช่วยให้เกิดอาการถอนยาเพียงเล็กน้อยหรือน้อยที่สุดนั่นก็คือการค่อย ๆ ลดปริมาณยาลงอย่างช้า ๆในช่วงระยะเวลาหลายสัปดาห์ ก่อนที่คุณจะเลิกใช้ยาได้อย่างสมบูรณ์

วิธีเลิกยานอนหลับที่ถูกต้อง

ขั้นที่ 1 เตรียมความพร้อมของร่างกายเป็นหัวใจสำคัญของการเลิกยา

• งดเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหลังเที่ยงวัน ลดน้ำตาลให้มากที่สุด และห้ามรับประทานอาหารหลังเวลา 19.00 น. หันมากินอาหารเพื่อสุขภาพมากขึ้นจะช่วยให้ระบบประสาทของคุณได้รับสารอาหารที่จำเป็นต่อการทำงานของร่างกายได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ดื่มน้ำให้เพียงพออย่างน้อยวันละ 1.5 ลิตร
• ปรับพฤติกรรมการนอนของคุณโดยเข้านอนและตื่นนอนในเวลาเดียวกันทุกวัน จัดห้องนอนให้สะดวกสบายและไม่มีแสงสว่างรบกวน และไม่ใช้คอมพิวเตอร์ แท็บเล็ต หรือสมาร์ทโฟนเป็นเวลาอย่างน้อยหนึ่งชั่วโมงก่อนเข้านอน
• สร้างกิจวัตรก่อนนอนที่ไม่ใช้ยานอนหลับ ไม่ว่าจะเป็นการอาบน้ำ อ่านหนังสือ ฟังเพลง หรือดื่มเครื่องดื่มสำหรับก่อนนอนโดยเฉพาะ เพราะสมองจะเชื่อมโยงกิจกรรมดังกล่าวเข้ากับการนอนหลับ ซึ่งจะช่วยให้คุณนอนหลับได้ง่ายขึ้นได้เมื่อหยุดรับประทานยา
• ฝึกเทคนิคคลายเครียดที่ช่วยให้ร่างกายผ่อนคลายก่อนนอน ซึ่งมีอยู่หลายวิธี เช่น การฝึกหายใจแบบลึก การผ่อนคลายกล้ามเนื้อ การสร้างภาพในจินตนาการ การฝึกคุมจิต การฝึกสมาธิ ฯล
• รับประทานอาหารที่ช่วยบำรุงต่อมหมวกไตและระบบประสาท เช่น  ถังเช่า ขมิ้นชัน ใบบัวบก ใบกะเพรา โสมจีน ใบแปะก๊วย โกจิเบอร์รี่ (เก๋ากี้) เจียวกู้หลาน ฯลฯ
• ฝึกสติปล่อยวางความคิดเพื่อที่จะได้ไม่ใส่ใจ หมกมุ่นอยู่กับความคิดที่จะเป็นเหตุให้มีความกังวลใจเกี่ยวกับการนอนหลับ

ขั้นที่ 2 ขอคำปรึกษาจากแพทย์

การปรึกษาแพทย์ผู้รักษาเป็นสิ่งที่สำคัญมาก เนื่องจากแพทย์จะทราบว่าคุณรับประทานยาชนิดใด จำนวน ปริมาณ และระยะเวลานานเท่าใด และสามารถช่วยให้คำปรึกษาในการเลือกวิธีการหรือโปรแกรมการลดยาที่เหมาะสมและปลอดภัยสำหรับคุณ

ขั้นที่ 3 การลดยานอนหลับ

โดยทั่วไปคนส่วนใหญ่ใช้เวลาประมาณ 2 ถึง 4 เดือนในการค่อย ๆ ลดขนาดยาลง แต่บางคนอาจต้องใช้เวลานานกว่านั้น ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับชนิด ขนาด และระยะเวลาความยาวนานในการรับประทานยาของคุณ

คุณภาพการนอนที่ดี กำจัดขยะในสมองได้ ตื่นมาสดชื่นไม่ต้องพึ่งคาเฟอีน!

ดร.ไมเคิล บรูส์ (Dr. Michael Breus) ผู้เชี่ยวชาญด้านนิทราเวช ชาวอเมริกันแนะนำให้เลิกรับประทานยานอนหลับแบบค่อยเป็นค่อยไป ดังต่อไปนี้

• สัปดาห์ที่ 1-2 กินครึ่งหนึ่งของขนาดยา (Dose) ที่รับประทานตามปกติในแต่ละคืน
• สัปดาห์ที่ 3-4  ให้ลดขนาดยาลงอีกครึ่งหนึ่งจากครั้งก่อนและรับประทานอย่างนี้ทุกคืน
• สัปดาห์ที่ 5  ให้เปลี่ยนเป็นรับประทานยาในขนาดเดิม (0.5  มิลลิกรัม) ในทุก 3 คืน แทนที่จะรับประทานเหมือนเดิมทุกคืนและเมื่อสิ้นสุดสัปดาห์ที่ 5 คนส่วนใหญ่ก็จะเลิกใช้ยาได้สำเร็จ

ขั้นที่ 4 การอดทนและรอคอย

สิ่งสำคัญที่ต้องตระหนักก็คือร่างกายของคุณต้องอาจต้องใช้เวลาในการปรับตัวนานถึงหนึ่งปีหรือนานกว่านั้นและคุณอาจจะไม่ได้นอนหลับได้อย่างสุขสบายอย่างน่าอัศจรรย์ใจในทันทีที่โปรแกรมการเลิกยาสิ้นสุดลง เพราะการนอนด้วยการใช้ยานอนหลับจะทำให้มีความรู้สึกแตกต่างจากการนอนหลับตามธรรมชาติอย่างมาก และคงต้องใช้เวลากว่าร่างกายปรับตัวให้เคยชินกับความแตกต่างดังกล่าว

ดังนั้นการใช้ยานอนหลับและการเลิกยา จึงจำเป็นต้องอยู่ในความดูแลของแพทย์ เนื่องจากการใช้ยาเกินขนาดจะออกฤทธิ์กดการทำงานของสมองที่ควบคุมการหายใจ เกิดภาวการณ์หายใจล้มเหลว เป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้

ขอบคุณข้อมูลจาก : คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล และ รพ.จิตเวชนครสวรรค์ราชนครินทร์

8 มีนาคม วันนอนหลับโลก รู้สาเหตุนอนไม่หลับ วิธีรักษาโดยไม่ต้องพึ่งยา

สาเหตุนอนหลับยาก หลับๆตื่นๆ สมองไม่ได้พัก อาจเป็นสัญญาณอันตราย!