สัญญาณแรกโรคไต หมั่นสังเกตปัสสาวะช่วยได้ พร้อมเปิดสาเหตุโรคไม่ควรละเลย

โรคไต (Kidney disease) คือ ภาวะที่ไตทำงานน้อยลง หรือการทำงานผิดปกติของไต เนื่องจากหน้าที่หลักของไต ไที่มีลักษณะคล้ายถั่วทั้ง 2 ข้างทำหน้าที่กำจัดของเสีย และสารพิษต่างๆออกจากร่างกาย รวมถึง หลั่งสารฮอร์โมน ควบคุมน้ำ และแร่ธาตุในร่างกาย ดังนั้น หากไตไม่สามารถทำหน้าที่ได้ ก็จะทำให้ร่างกายผิดปกติและเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรได้

โดยโรคไตที่มักพบบ่อย ได้แก่ ไตวาย ไตอักเสบ กรวยไตอักเสบ และนิ่วในไต ดังนั้น ไม่ควรละเลย และดูแลรักษาไตของท่านให้สุขภาพดีเสมอ

Freepik/jcomp

สาเหตุการเกิดโรคไต

• การกินอาหารรสเค็ม โซเดียมสูง เป็นสาเหตุหนึ่งที่กระตุ้นให้เกิดโรคไต
• โรคประจำตัวของคนไข้ เช่น โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง โรคติดเชื้อทางเดินปัสสาวะเรื้อรัง โรคนิ่ว
• ระบบภูมิคุ้มกันบกพร่อง เกี่ยวกับโรคพุ่มพวง (โรคที่เกิดจากภาวะที่ร่างกายสร้างสารภูมิคุ้มกันต้านทานผิดปกติ)
• การรับประทานยา อาหารเสริม หรือสมุนไพรที่ไม่มีคุณภาพ เป็นตัวกระตุ้นให้เกิดโรคไตในผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น คนไข้ที่เป็นโรคความดันโลหิตสูงอยู่แล้ว เมื่อรับประทานอาหารเสริมที่มีเกลือ โซเดียม จึงไปกระตุ้นให้ความดันสูงขึ้นจนไม่สามารถควบคุมได้ หรือในอาหารที่มีโปแตสเซียม ฟอสฟอรัสสูง ก็จะทำให้เกิดค่าแร่ธาตุในร่างกายผิดปกติ
• การถ่ายทอดทางพันธุกรรม คือ โรคถุงน้ำในไต พบประมาณ 1 ใน 800 คน ถึง 1 ใน 1,000 คน ของประชากรในประเทศ โดยการถ่ายทอดทางพันธุกรรมของยีนเด่น คือ พ่อหรือแม่คนใดคนหนึ่งเป็นโรคนี้ สามารถถ่ายทอดโรคสู่รุ่นลูกได้

สัญญาณโรคไต

• มีอาการปัสสาวะเป็นเลือด หรือปัสสาวะมีเลือดเจือปน เนื่องจากเกิดการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ นิ่ว ทางเดินปัสสาวะ หรืออาจจะเกิดเนื้องอกในระบบทางเดินปัสสาวะ เป็นต้น หรือ ปัสสาวะเป็นฟอง เกิดจากโปรตีนไข่ขาวรั่วออกมาจากปัสสาวะ มักเป็นอาการของโรคไตเรื้อรัง
• ปัสสาวะผิดปกติ เช่น ปัสสาวะตอนกลางคืนบ่อยกว่าปกติ เป็นต้น
• มีอาการโรคไต เช่น หน้าและเท้าบวม
• บางรายอาจจะภาวะน้ำหนักลดลง หรือน้ำหนัดขึ้นได้ เนื่องจากตัวบวม
• พบก้อนเนื้อเมื่อลูบคลำบริเวณไต
• ผิวหนังผิดปกติ ซีด คัน มีจ้ำเลือดขึ้นง่าย
• ปากขม เบื่ออาหาร รวมถึงมีอาการคลื่นไส้

อาการควรรีบพบอายุรแพทย์โรคไต

• ขาบวม ผิดปกติ
• ปัสสาวะผิดปกติ ติดขัด มีสีขุ่น มีเลือดปนออกมา
• ปวดสีข้างร้าวไปหลัง หรือปวดร้าวมาถึงขาหนีบ
• มีความดันสูง ต้องรับประทานยาหลายชนิด
• ภาวะโลหิตจาง อ่อนเพลีย ไม่มีแรง

อาการเหล่านี้ เป็นสัญญาณของโรคไตในระยะที่ 3 ขึ้นไป จึงไม่ควรปล่อยให้ลุกลาม สำหรับในระยะที่ 1-2 สามารถตรวจพบได้ แม้ว่าจะยังไม่แสดงอาการ แต่เมื่อพบโรคในระยะแรกๆ ก็จะช่วยให้ได้ผลการรักษาที่ดี มีโอกาสฟื้นตัวได้เร็ว

“โปรตีนคุณภาพ” สำหรับผู้สูงอายุ ป้องกันสูญเสียมวลกล้ามเนื้อ

วิธีดูแลรักษาโรคไตตามที่แพทย์แนะนำ

• ตรวจสุขภาพ คัดกรองโรคไตเป็นประจำทุกปี เมื่อมีอายุ 60 ปีขึ้นไป รวมถึงคนไข้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดัน
• รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่
• ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ 3-4 ครั้งต่อสัปดาห์ ครั้งละประมาณ 30-40 นาที
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ วันละประมาณ 2-3 ลิตร
• งดการสูบบุหรี่ งดการดื่มแอลกอฮอล์
• พยายามอย่ากลั้นปัสสาวะ เพราะอาจนำไปสู่การติดเชื้อเรื้อรังได้
• ไม่ควรรับประทานยาที่มีพิษต่อไต หรืออาหารเสริม และยาสมุนไพรที่ไม่ได้มาตรฐาน

ระยะของโรคไตแต่ลำขั้นมีอาการที่แตกต่างกันออกไป ขณะที่ในระยะแรกของโรคมักไม่มีอาการ จึงมีวิธีการตรวจอย่างเป็นระบบ เริ่มจากการซักประวัติ ตรวจเลือดเพื่อดูค่า GFR ว่าไตสามารถทำหน้าที่กรองของเสียออกจากร่างกายได้กี่เปอร์เซ็นต์ และการตรวจเพิ่มเติมตามสาเหตุของคนไข้แต่ละบุคคล  ดังนั้นควรพบแพทย์อย่างสม่ำเสมอเพื่อดูแลสุขภาพ เลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงต่างๆ การเจอโรคในระยะแรกๆจะตอบสนองการรักษามากกว่า

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท นวมินทร์ และ โรงพยาบาลกรุงเทพ ระยอง

สัญญาณ "ซึมเศร้าในผู้สูงอายุ" รายงานพบวัย 60+ เสี่ยงป่วยกว่า 30%

"ผู้สูงอายุ" กินยาเท่าที่จำเป็น-ตามแพทย์สั่ง ปลอดภัยไม่เป็นพิษร่างกาย