3 เมนูสำหรับผู้สูงอายุที่มีปัญหาด้านการบดเคี้ยว ป้องกันภาวะขาดสารอาหาร

ปัญหาสุขภาพช่องปากและฟัน เป็นปัญหาหลักที่สำคัญหนึ่งของผู้สูงอายุ เนื่องจากความเสื่อมสภาพของร่างกายทั้งการสะสมแคลเซียมที่กระดูกและฟันลดลงส่งผลให้โอกาสที่ฟันผุกร่อนสึกกร่อนได้ง่าย รวมทั้งปุ่มรับรสที่ลิ้นเสื่อม ทำให้การบดเคี้ยวอาหารยากขึ้น ความสุขและคุณภาพชีวิตลดลงเพราะไม่สามารถบดเคี้ยวเนื้อสัตว์ผักหรือผลไม้เนื้อแข็งได้ไม่รับรู้ถึงรสชาติอาหารที่ตนเองกิน ล้วนเป็นสาเหตุให้ผู้สูงอายุไม่อยากกินและไม่อยากเคี้ยวอาหาร นำมาถึงภาวะขาดสารอาหารได้ 

นอกจากนี้การที่ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ป่วยด้วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง ต้องรับประทานยาเป็นประจำ ก็มีผลโดยตรงต่อสุขภาพช่องปาก อาจทำให้ช่องปากแห้ง แสบและฟันผุง่าย ซึ่งเป็นปัญหาสุขภาพช่องปากและฟันที่พบบ่อยในผู้สูงอายุเช่นกัน

อย่างไรก็ตามการกินอาหารยังเป็นสิ่งที่จำเป็น ฉะนั้นการเลือกอาหารที่เหมาะสมจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม แนะอาหารสำหรับผู้สูงอายุที่มีปัญหาด้านการบดเคี้ยว

เทคนิคการจัดอาหารสำหรับผู้สูงอายุที่มีปัญหาการเคี้ยว

• หั่นหรือสับอาหารที่แข็งและเหนียว เป็นชิ้นลูกเต๋าเล็กๆ แล่ให้เป็นชิ้นบางๆโดยเฉพาะอย่างยิ่งอาหารจำพวกเนื้อสัตว์ โดยเลือกเน้นเนื้อสัตว์ที่ย่อยง่ายและโปรตีนคุณภาพดีเช่น ปลา ไข่ เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน เต้าหู้ในการปรุงประกอบอาหาร
•  นำวัตถุดิบมาผ่านวิธีการต้ม ตุ๋น ลวก นึ่งก่อนนำไปปรุงอาหาร โดยเฉพาะผักและถั่วเมล็ดแห้งเพื่อให้มีความอ่อนนุ่มและสะดวกในการเคี้ยวมากยิ่งขึ้น
• เน้นใช้เครื่องเทศหรือสมุนไพรต่างๆ มา ปรุงเป็นเมนู ใช้ขิง ข่า กระชาย ในการปรุงอาหาร

เมนูแนะนำสำหรับผู้สูงอายุมีปัญหาด้านการบดเคี้ยว

• ซุปฟักทอง

ให้พลังงาน พลังงาน 180กิโลแคลอรี ต่อหนึ่งถ้วน อุดมไปด้วย คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ธาตุเหล็กและวิตามินต่างๆ อีกทั้งยังได้ที่มีเบต้าแคโรทีนจากฟักทองอีกด้วย

ส่วนผสมซุปฟักทอง

• ฟักทองนึ่งบดละเอียด 120 กรัม
• นมสดพร่องมันเนย                1 กล่อง (220 มิลลิลิตร)

วิธีทำซุปฟักทอง

นำฟักทองนึ่งบดละเอียด ผสมนมสด ตั้งไฟเคี่ยวจนเดือด ต้องคนบ่อยๆ ปรุงรสด้วยพริกไทยป่น และเกลือเล็กน้อย

• แกงจืดเต้าหู้ไข่หมูสับ

ส่วนผสม (สำหรับ 2 คน) ให้พลังงาน 354 กิโลแคลอรี

• หมูสับ 90 กรัม
• รากผักชี 2  กรัม
• กระเทียม 3 กลีบ
• ผักกาดขาว  80 กรัม
• เต้าหู้ไข่ 220 กรัม
• ซีอิ๊วขาว  3  ช้อนชา
• ต้นหอม 2 ต้น

วิธีทำแกงจืดเต้าหู้ไข่หมูสับ

ทำการโขลกรากผักชี พริกไทย กระเทียม ผสมลงในหมูสับ ปั้นเป็นก้อนเล็กๆ ต้มจนสุก หลังจากนั้นใส่ผักกาดขาวและต้นหอม

• ข้าวต้มปลา

ส่วนผสม (สำหรับ 1 คน) พลังงาน 207  กิโลแคลอรี

• ข้าวสุก 2 ทัพพี
• เนื้อปลานิล 50 กรัม
• ใบขึ้นฉ่ายเล็กน้อย
•  ต้นหอม 3 กรัม     
• ซีอิ๊วขาว 2 ช้อนชา

วิธีทำข้าวต้มปลา

ต้มปลานิลกับน้ำ 2 ถ้วย จนสุก ตักข้าวสุกใส่ชาม ตักน้ำกับเนื้อปลา ราดบนข้าว สุกที่ตักใส่ชามไว้โรยหน้าด้วยต้นหอม ใบขึ้นฉ่าย และพริกไทยป่น

เครื่องดื่มสำหรับผู้สูงอายุ อะไรกินได้ อะไรควรระวังหลีกเลี่ยง

อาหารที่แนะนำสำหรับผู้สูงอายุ

สารอาหารที่มีส่วนช่วยในกระบวนการเสริมสร้างและชะลอการเสื่อมสลายของกระดูกและฟัน ได้แก่ แคลเซียม ฟอสฟอรัส วิตามินดีเป็นต้น นอกจากนี้ยังมีสารอาหารชนิดอื่นๆ ที่มีบทบาทสำคัญต่อกระบวนการเสริมสร้างและเสื่อมสลายของกระดูกและฟันและช่วยดูแลเหงือกและฟันให้มีสุขภาพดีซึ่งแหล่งอาหารของสารอาหารต่างๆ ดังกล่าว มีดังนี้

•  อาหารที่เป็นแหล่งของแคลเซียม ได้แก่ นม และผลิตภัณฑ์จากนม ไข่ ถั่วและผลิตภัณฑ์จากถั่ว เป็นต้น
• อาหารที่เป็นแหล่งของวิตามินซีได้แก่ ผักใบเขียว และผลไม้ที่มีน้ำตาลน้อยฝรั่ง ส้ม เป็นต้น
• ที่เป็นแหล่งของฟอสฟอรัส ได้แก่ เนื้อปลา ไข่ ถั่ว เป็นต้น
• อาหารที่เป็นแหล่งของวิตามินดีได้แก่ นม ปลาแซลมอน หอยนางรม เป็นต้น
• อาหารที่เป็นแหล่งของแมกนีเซียม ได้แก่ ผักใบเขียว ธัญชาติถั่ว ผลไม้เป็นต้น
• อาหารที่เป็นแหล่งของวิตามินเค ได้แก่ เช่น ผักปวยเล้ง บรอกโคลี ผักใบเขียว กะหล่ำปลีน้ำมันพืช เป็นต้น
• อาหารที่เป็นแหล่งของทองแดง แมงกานีสและสังกะสีซึ่งพบในถั่วเมล็ดแห้งธัญชาติต่างๆ บีทรูท อาหารทะเล เป็นต้น

ทั้งนี้ผู้สูงอายุควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสหวาน ขนมหวาน รวมถึงน้ำหวาน น้ำอัดลม และน้ำผลไม้ที่มีรสเปรี้ยว เป็นตัว ทำลายสารเคลือบฟัน และทำให้ฟันสึกกร่อนได้ อีกทั้งควรเลี่ยงอาหารรสเค็ม ที่พบมากในเครื่องปรุงอาทิ ซอสปรุงรส เต้าเจี้ยว ปลาร้า ปลาเค็ม เป็นต้น ซึ่งมีปริมาณโซเดียมสูง อาจทำให้ได้รับโซเดียมต่อวันมากเกินความต้องการ ทั้งนี้ควรดื่มน้ำเปล่าช่วยกระตุ้นการขับถ่าย อย่างน้อย 8 แก้ว หรือตามที่แพทย์ประจำตัวของท่านแนะนำ

ขอบคุณข้อมูลจาก: สำนักโภชนาการ กรมอนามัย

ภาพจาก : Freepik

อาหารช่วยทดแทนฮอร์โมน “วัยทอง” ได้ ป้องกันโรค-ลดอาการร้อนวูบวาบ

อาหารที่วัยทองควรกิน-ควรเลี่ยง ชะลอความเสื่อมร่างกายรักษาสมดุลฮอร์โมน