หวาดระแวงคนอื่น-หลงคิดว่าตัวเองเหนือกว่า หนึ่งในจิตเภทอาการหลงผิด!

หวาดระแวง (Paranoid) หนึ่งในโรคจิตเภทอาการหลงผิด คือภาวะผิดปกติทางความคิดที่ทำให้เคลือบแคลงสงสัยหรือระแวงผู้อื่นอย่างไม่มีเหตุผล ผู้ป่วยอาจรู้สึกว่า มีคนจ้องทำร้ายอยู่ตลอดเวลา คิดว่าคนรอบข้างไม่ชอบตนเอง หรือไม่ไว้ใจผู้อื่น โดยอาการหลงผิดที่พบบ่อยที่สุดคือ ระแวงว่าตนถูกกลั่นแกล้ง หรือถูกปองร้าย ผูกเรื่องเชื่อมโยงไปในแนวทางเดียวกัน ผู้ที่มีอาการหลงผิดอาจมีอารมณ์หงุดหงิด โกรธ อารมณ์เสีย หรือภาพหลอน หูแว่ว ร่วมด้วย

นอกจากการหวาดระแวงแล้ว ผู้ป่วยอาการหลงผิดคิดว่าตนเองเป็นบุคคลสำคัญผู้ป่วยอาจจะเชื่อว่าตนเองเป็นเชื้อพระวงศ์ เป็นเทพ เป็นผู้นำประเทศ มีความสามารถพิเศษ เหนือธรรมชาติ เช่น รู้อดีตชาติ สามารถเนรมิตฝนฟ้าคะนองได้

สาเหตุของโรคจิตเภท

ทางการแพทย์เชื่อว่าเกิดจากสารเคมีในสมองทำงานบกพร่อง แต่อย่างไรก็ตามพบว่ามีปัจจัยหลายประการที่มีผลต่อความรุนแรงของโรค

• กรรมพันธุ์
• การเลี้ยงดู ที่ขาดการสื่อสารที่เหมาะสม และขาดความเสมอต้น เสมอปลาย รวมทั้งบทบาทหน้าที่ของ
• สมาชิกครอบครัวสับสน
• สิ่งแวดล้อม ที่กดกัน เศรษฐกิจตกต่ ายุ่งเหยิง
• สาเหตุกระตุ้นอื่น ๆ เช่น ความเครียดอย่างรุนแรง ความผิดหวัง
• การใช้สารเสพติด

การดูแลผู้ป่วยอาการหลงผิด

• เขียนบันทึก สังเกต/เขียนสิ่งที่เกิดขึ้นกับตนเอง เช่น สิ่งที่ทำให้หวาดระแวง/หลงผิด ความถี่ของอาการพฤติกรรมตนเอง
• ปรึกษาคนรอบข้าง ระบายความเครียด กังวล
• ทำกิจกรรม ใช้เวลากับคนในครอบครัว เพื่อน คนรอบข้าง
• ผ่อนคลายความกังวล หางานอดิเรก
• ดูแลสุขภาพให้แข็งแรง พักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกาย รับประทานอาหารให้ครบถ้วน
• เลี่ยงการใช้สารเสพติด

จิตเวช-จิตเภทแตกต่างกันอย่างไร? อาการปัจจัยเสี่ยงที่ควรสังเกตและรักษา

ด้านญาติผู้ป่วยอาการหลงผิด

• สังเกตอาการ อะไรที่เป็นสาเหตุทำให้ผู้ป่วยรู้สึกหวาดระแวง
• พูดคุยเปิดใจ ช่วยให้ผู้ป่วยได้รับรู้มุมมองที่ต่างออกไป ลดความเครียด
• ทำความเข้าใจ ความรู้สึก ไม่มองว่าเป็นเรื่องไร้เหตุผล แต่ควรเข้าใจอารมณ์ความรู้สึกของผู้ป่วย และหมั่นสังเกตถึงความรุนแรงของอาการและพยายามช่วยให้ผู้ป่วยรู้สึกดีขึ้นเมื่อเกิดอาการหวาดระแวง
• ช่วยเหลือเต็มที่ คอยสอบถามและเสนอตัวให้ความช่วยเหลือ เพื่อให้ผู้ป่วยมั่นใจว่ามีคนให้พึ่งพาได้ในยามเผชิญปัญหา
• เคารพการตัดสินใจ ไม่ตัดสินใจแทนผู้ป่วย

แนะนำสายด่วน 1323 พร้อมรับฟังและให้คำปรึกษาตลอด 24 ชม. ที่สำคัญควรให้ความใส่ใจต่อตนเองพักผ่อนและดูแลสุขภาพกายและใจให้เป็นปกติอยู่เสมอ

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลสวนสราญรมย์ และ คณะแพทย์ศาสตร์ มหาลัยเชียงใหม่

ประเภทซึมเศร้าแบบไหน?บั่นทอนจิตใจ เสี่ยงฆ่าตัวตายมากที่สุด!

ผู้สูงอายุนอนทั้งวัน สัญญาณสุขภาพต้องระวังอัลไซเมอร์ เสี่ยงซึมเศร้า