วัยรุ่นมีแนวโน้มป่วยโรคหัวใจมากขึ้น รู้ทัน 6 พฤติกรรมเสี่ยงป้องกันได้

การรายงานสถิติขององค์การอนามัยโลก (WHO) ในปี 2563 พบโรคหัวใจเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับที่ 1 ของคนทั่วโลก ซึ่งเราสูญเสียทรัพยากรบุคคลหลายล้านคนทุกปี เนื่องจากภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ หัวใจวาย (กล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน) โรคหลอดเลือดสมอง และลิ่มเลือดอุดตัน

รวมทั้งสถิติในประเทศไทย เผยว่า โรคหัวใจเป็นโรคยอดฮิตติดอันดับต้น ๆ ที่คร่าชีวิตคนไทยด้วยเช่นกัน โดยมีผู้เสียชีวิตด้วยโรคหัวใจและหลอดเลือดกว่า 60,000 รายต่อปี หรือเฉลี่ยในทุก ๆ 2 ชั่วโมง จะมีคนไทยเสียชีวิตด้วยโรคหัวใจ

อย่างไรก็ตามตามความเข้าใจของคนส่วนใหญ่ เวลาพูดถึงโรคหัวใจจะรู้สึกว่าโรคนี้เป็นโรคที่พบได้เฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุ แต่ข้อมูล ณ ปัจจุบันกลับพบว่าคนที่อายุน้อยหรือวัยรุ่นก็มีอัตราการเกิดภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันมากขึ้นเรื่อย ๆ จากพฤติกรรมเสี่ยงในการกิน การดื่ม การทำกิจกรรม หรือการขจัดความเครียด ดังนี้

 

6 พฤติกรรมเสี่ยงโรคหัวใจในวัยรุ่น

1.) คอเลสเตอรอลสูง

แม้ร่างกายของเราจะต้องการคอเลสเตอรอลเพื่อให้หัวใจทำงาน แต่พวกเรามักกินอาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูงมากเกินไป เช่น อาหารหวาน มัน เค็ม เนื้อสัตว์ติดมัน หรือขนมกรุบกรอบ ทำให้เมื่อใดที่ร่างกายมีไขมันมากเกินไป ไขมันจะไปเกาะตามหนังด้านในของหลอดเลือด และหากได้รับในปริมาณมาก ๆ สะสมเป็นเวลานานอาจทำเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดอุดตันได้

การรับประทานอาหารจำพวกไขมันไม่อิ่มตัวจำนวนหนึ่งนั้นใช้ได้ แต่สิ่งที่เราต้องลดคือไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์ ซึ่งสามารถทำได้ง่าย ๆ เช่น ใช้น้ำมันมะกอก หรือน้ำมันคาโนลา แทนน้ำมันมะพร้าวหรือน้ำมันหมู ในการปรุงอาหาร

 

2.) ความดันโลหิตสูง

โดยปกติแล้วหัวใจของเราจะสูบฉีดเลือดด้วยความแรงที่ผันผวนตามสถานการณ์ เช่น หากเสือวิ่งไล่ตามเรา เราจำเป็นที่จะต้องมีออกซิเจนมากขึ้นเพื่อวิ่ง หัวใจจึงเต้นเร็วขึ้นและเพิ่มความดันพื่อให้เลือดไหลเวียนนั่นเอง

แต่ถ้าส่วนใหญ่ความดันโลหิตของเราสูงอยู่ตลอด แนะนำให้ไปปรึกษากับแพทย์ว่าเกิดจากสเหตุใด บริโภคเกลือมากเกินไปหรือไม่ หรือว่ากำลังเครียด เพราะหากปล่อยให้ความดันโลหิตสูงต่อเนื่องอาจทำให้กล้ามเนื้อหัวใจหนาขึ้น  อย่างไรก็ตามวิธีป้องกันความดันโลหิตสูงที่ทำได้ง่าย ๆ คือ การลดการบริโภคเกลือ

3.) โรคเบาหวาน และโรคอ้วน

แม้ว่าโรคเบาหวานจะเป็นโรคที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม แต่อีกสาเหตุหนึ่งอาจเป็นผลมาจากการดำเนินชีวิตที่ไม่ถูกต้อง โรคเบาหวานเพิ่มความเสี่ยงก่อโรคหัวใจถึง 2 เท่า รวมทั้งโรคหลอดเลือดสมอง และนำไปสู่โรคแทรกซ้อนอื่น ๆ เช่น ไตวาย เส้นประสาทถูกทำลาย และตาบอด

จะเห็นได้ว่าหากปล่อยเอาไว้นานระดับน้ำตาลสูงจากโรคเบาหวานจะทำลายหลอดเลือดและเส้นประสาทในร่างกาย ดังนั้นเราจะต้องกำจัดน้ำตาลส่วนเกินออก โดยเฉพาะจากเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล เพราะเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้น้ำหนักตัวของเราเพิ่มและอาจนำไปสู่การสะสมของไขมันภายในอวัยวะภายใน

จะเห็นได้ว่าอาหารที่มีน้ำตาลสูง ย่อมนำไปสู่โรคเบาหวาน รวมถึงโรคอ้วน การรับประทานอาหารหวานอยู่บ่อย ๆ ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดและความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงทั้งหมดต่อโรคหัวใจ

 

4.) อาหารอันตรายต่อสุขภาพ

เมื่อเราต้องการทานอาหารนอกบ้านมีกี่คนที่จะปฏิเสธชีสหรือไขมันไตรกลีเซอไรด์ในขนมปังต่าง ๆ อาหารที่เราเลือกรับประทานมักเป็นอาหารแปรรูป ที่มีไขมันทรานส์และเกลือสูง เช่น พิซซ่า ขนมปัง เนื้อสัตว์ ฯลฯ ซึ่งทำให้เกิดโรคเบาหวานและโรคอ้วน

ดังนั้นหากเราต้องการสั่งอาหารแปรรูป แนะนำให้เลือกซื้ออาหารจากธรรมชาติแทน เช่น ผัก ผลไม้ หรืออาหารเมดิเตอร์เรเนียน ซึ่งประกอบด้วยปลา ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่ว และผัก ซึ่งได้รับการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์แล้วว่าสามารถลดความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือดได้

 

5.) ความเครียดจากการทำงาน

เราทุกคนล้วนมีความเครียด ไม่ว่าจะเป็นความเครียดจากการทำงาน การสอบ หรือเมื่อประสบปัญหาต่าง ๆ ในชีวิต ความเครียดบางส่วนนั้นเป็นแรงจูงใจหรือเป็นตัวขับเคลื่อนไปยังจุดหมายปลายทางของเรา แต่ความเครียดเรื้อรังอาจนำไปสู่ความดันโลหิตสูงและพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่ดี เช่น การกินมากเกินไป การสูบบุหรี่ และการออกกำลังกายที่ลดลง

ความเครียดสามารถฆ่าเราได้อย่างช้า ๆ หากเราไม่รู้วิธีจัดการกับมัน สิ่งสำคัญคือต้องคำนึงถึงระดับความเครียดและรวบรวมหาเทคนิคต่าง ๆ ที่จะรับมือกับความเครียด เช่น การบำบัด การออกกำลังกาย หรือการทำสมาธิ

 

6.) การขาดการออกกำลังกาย

หน่วยงานด้านสุขภาพย้ำว่าเพื่อให้มีสุขภาพที่ดี คนเราจะต้องออกกำลังในระดับปานกลางถึงเข้มข้น คือ 150-180 นาทีต่อสัปดาห์ ดังนั้นการขาดการออกกำลังกายย่อมทำให้เกิดปัญหาสุขภาพหัวใจ แต่เราสามารถป้องกันได้ด้วยการเริ่มเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น ใช้บันได การไปหยิบหนังสือพิมพ์เอง การทำสวน หรือการพาสุนัขไปเดินเล่น

แม้การดูแลสุขภาพหัวใจจะเป็นทางเลือกของเรา แต่ถ้าเราสามารถเลี่ยง 6 พฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคหัวใจเหล่านี้ได้ โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่น เชื่อว่าหัวใจของเราจะมีสุขภาพดีแข็งแรงไปอีกนาน และยอดผู้ป่วยและเสียชีวิตจะลดลงด้วย

 

ขอบคุณข้อมูลจาก : TIMESNOW และ สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ

 

ทำ ‘บอลลูน’ รักษาหลอดเลือดหัวใจตีบ โรคคร่าชีวิตคนไทยอันดับต้น ๆ

ทำความรู้จัก "Broken Heart Syndrome" เครียดเกินไปอาจทำร้ายหัวใจคุณ