อยากชนะภูมิแพ้ต้องทำอย่างไร? รู้ทันตัวกระตุ้นบอกลาปัญหาผิว-ไอจามเรื้อรัง!

อยากชนะอาการแพ้พูดง่ายแต่ทำได้ยากต้องใช้เวลา และรู้ถึงต้นตอ

อาการแพ้ที่เกิดกับร่างกายของเรานั้น เกิดจากร่างกายของเรารับสารกระตุ้นภูมิแพ้ ด้วยการสัมผัสทุกช่องทาง หรือการสูดหายใจเข้าไป ซึ่งสารดังกล่าวจะไปกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิต้านทานและหลั่งสารชื่อฮีสตามีน (Histamine) ออกมา ทำให้เกิดอาการแสดงต่างๆ เช่น หายใจไม่ออก แน่นหน้าอก เนื้อเยื่อบวม หรือ คัน เป็นลมพิษ เป็นต้น

อาการภูมิแพ้มากน้อยต่างกัน

• อาการเบา คันจมูก คันตา น้ำมูกใส จามบ่อย แน่นจมูก เจ็บคอ บางรายอาการไม่รุนแรงแต่เรื้อรังจนกลายเป็นโรคประจำตัวไป ซึ่งมีงานวิจัยพบว่าอาการแพ้เหล่านี้จะเบาบางลงได้ ถ้าอยู่สถานที่ที่อากาศถ่ายเทสะดวก มีออกซิเจนมาก
• อาการหนัก อาจมีอาการแน่นหน้าอก หอบหืด หายใจไม่ออก ทำให้ร่างกายมีภาวะขาดออกซิเจนได้

สาเหตุของภูมิแพ้ที่ทำให้เกิดการแพ้ ได้แก่

• ฝุ่นละอองและมลพิษต่างๆ
• ไรฝุ่น มีอยู่ในทุกที่ที่มีเส้นใย ไม่ว่าจะในตุ๊กตา เบาะรถ ผ้าห่ม หมอน ผ้าปูที่นอน หรือตามผิวหนังของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและนก ตัวไรพวกนี้จะกินเศษเนื้อเยื่อผิวหนังที่ตายแล้ว รวมไปถึงขี้ไคล และรังแคของเรา ซึ่งพวกมันจะใช้ชีวิตอยู่ในสิ่งต่างๆ เหล่านี้โดยที่เราไม่มีโอกาสมองเห็น เมื่อเราสูดลมหายใจหรือผิวหนังของเราสัมผัสกับตัวไรฝุ่น ร่างกายของเราก็จะสร้างภูมิต้านทาน (antibodies) ซึ่งจะปล่อยสารเคมีที่เรียกว่า ฮีสตามีน ทำให้เกิดการบวมและการระคายเคืองของทางเดินหายใจตอนต้น นั่นก็คืออาการของโรคทางเดินหายใจอักเสบและโรคหอบหืด และภูมิแพ้นี้ยังสามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้อีกด้วย
• แมลงสาบ แมลงสาบมีความสัมพันธ์กับความรุนแรงของโรคหอบหืด ซึ่งพบว่าโปรตีนในน้ำลายจะเป็นสารก่อภูมิแพ้ที่สำคัญ นอกจากนี้ยังพบว่าสิ่งขับถ่ายและตัวแมลงสาบ เป็นสารก่อภูมิแพ้ เช่นกัน
• สุนัขหรือแมว แต่เดี๋ยวก่อน! ที่เราเข้าใจว่าโรคภูมิแพ้เกิดจากขนสุนัขหรือแมวนั้นไม่ถูกต้อง สารก่อภูมิแพ้ในสุนัขนั้นคือโปรตีนที่อยู่ในเศษขี้ไคล น้ำลายและฉี่ของสุนัขต่างหาก ซึ่งอาการแพ้ส่วนใหญ่ที่พบได้ ก็คือการไอ จาม คัดจมูก หายใจลำบาก หอบหืด คัน น้ำตาไหล น้ำมูกไหล ผื่นคันที่ใบหน้า คอ แขนขาและลำตัว อาการเหล่านี้มักกำเริบหลังสัมผัสสัตว์เลี้ยงประมาณ 30 นาที พบบ่อยในผู้ที่ชอบนำสัตว์เลี้ยงมาไว้ในห้องนอน ผู้ที่ทำงานที่ต้องใช้สัตว์ในการทดลอง สัตวแพทย์ ช่างแต่งขนสุนัข
• เชื้อรา อาการแพ้เชื้อราส่วนใหญ่แสดงอาการในลักษณะ แน่นจมูก หายใจอึดอัด น้ำมูกไหล หรืออาจมีอาการหืดหอบ บางรายมีอาการรุนแรง หรือเกิดผื่นลมพิษ และเยื่อบุในหลอดลมบวม ใบหน้าบวม

รู้จักชนิด "น้ำเกลือล้างจมูก" แนะวิธีเลือกซื้อให้ได้ผลิตภัณฑ์ปลอดภัย

การที่จะชนะภูมิแพ้ได้ต้องรู้ก่อนว่าเราแพ้อะไร?

สามารถทราบด้วยการทดสอบอาการแพ้ การทดสอบภูมิแพ้นั้นแบ่งเป็น 2 วิธี คือ

• การสะกิด (Sin Prick Test) เป็นการทดสอบโดยหยดน้ำยาลงบนผิวหนังที่แขนและใช้เข็มสะกิดลงบนปลายหยดน้ำยา ซึ่งทำง่าย เร็ว ไม่เจ็บและใช้อุปกรณ์น้อย มีความเสี่ยงต่อการแพ้ทั่วร่างกายน้อย
• การฉีดเข้าผิวหนัง (Intradermal Test) เป็นการฉีดน้ำยาเข้าผิวหนังเป็นจุดเล็กๆ ซึ่งทำยากกว่าและเสียเวลามากกว่า เจ็บกว่าและใช้อุปกรณ์มากกว่า ที่สำคัญคือเสี่ยงต่อการแพ้ทั่วร่างกายได้มากกว่าการสะกิดอีกด้วย

สารทดสอบภูมิแพ้ที่แพทย์เลือกใช้ อาทิ

• American Cockroach (แมลงสาบอเมริกัน)
• German Cockroach (แมลงสาบเยอรมัน)
• Dog Epithelium (สุนัข)
• Standarded Cat Pelt (แมว)
• House Dust Concentrate (ฝุ่นในบ้าน)
• Cotton Linters (สำลี)
• Kapok (นุ่น)
• Standarded mite (D.Farinae) ไรฝุ่น
• Standarded mite (D.Pleronnyssinus) ไรฝุ่น
• Standarded Timothy หญ้า
• Standarded bermude Grass หญ้า
• Careless weed Test วัชพืช
• Acacia ยางไม้
• Candida Albicans เชื้อรา
• Mix Aspergillus เชื้อรา
• Clad Cladosporiodes เชื้อรา
• Mixed Skin Test (Chick Duck goose) เป็ด ห่าน ไก่
• Mixed Shellfish หอย กุ้ง ปู กุ้งมังกร
• Peanut ถั่ว
• Wheat Grain แป้งสาลี
• Johnson Grass หญ้าแพรก
• Histamine และ NSS/Negative Control

อย่างไรก็ตามหากใครที่มีอาการดังกล่าวข้างต้น และอยู่ในสภาพแวดล้อมที่เสี่ยงต่อการเกิดภูมิแพ้ ควรไปพบแพทย์เพื่อซักประวัติและตรวจร่างกาย พร้อมทั้งวิเคราะห์สภาพแวดล้อมรอบๆ ตัว เพื่อเป็นแนวทางที่จะทราบถึงสาเหตุของอาการ และดำเนินการรักษาในขั้นต่อไป

ขอบคุณข้อมูลจาก : โรงพยาบาลพญาไท

ผิวแห้งคันเป็นขุย เกิดจากอะไร? ปัญหาผิวหนังปล่อยทิ้งไว้อาจอักเสบได้!

โรคผิวหนังหน้าฝน รู้ทันสามารถเลี่ยงผิวอักเสบเลี่ยงกลิ่นไม่พึงประสงค์