เชื้อเอนเทอโรไวรัส หายเองได้ แต่มักพบรุนแรงในเด็ก ทำกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ
จากกรณีผู้ปกครองโพสต์ เรื่องราวสุดสะเทือนใจหลังลูกสาวเสียชีวิตกระทันหัน แพทย์เผยเกิดจากเชื้อไวรัสในอากาศเอนเทอโรไวรัส (ENTEROVIRUS DISEASES) ที่พบได้บ่อยในเด็ก บางเคสเด็กอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง จนเกิดการติดเชื้อไวรัสที่หัวใจทำให้กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบเฉียบพลันและเสียชีวิต โดยใช้การรักษาตามอาการ
กรณีที่มีผู้ปกครองโพสต์เรื่องราวของลูกสาวว่า ป่วยมีอาการไข้ต่ำๆ ต่อมามีอาการชักเกร็ง แม่พาไปหาหมอปั๊มหัวใจ ใส่ท่อเครื่องช่วยหายใจ ต่อมาเสียชีวิต แพทย์ระบุว่า ลูกสาวติดเชื้อไวรัสในอากาศ แล้วลงไปที่หัวใจ จนเกิดการติดเชื้อไวรัสที่หัวใจทำให้กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบเฉียบพลันและเสียชีวิต ต่อว่าแพทย์ได้มีการแถลงว่า เกิดจากเชื้อ เอนเทอโรไวรัส (ENTEROVIRUS DISEASES) ซึ่งเป็นเชื้อที่พบได้บ่อยมาก เด็กที่ติดเชื้อจะมีไข้ เจ็บคอ มีตุ่มน้ำขึ้นตามคอแล้วแตกออกเป็นแผลคล้ายร้อนใน หรือมีตุ่มน้ำพองขึ้นตามมือและในปาก
Drama-addict ระบุว่า ปรกติโรคนี้มักไม่รุนแรงและหายเองได้ แต่ในบางเคสเด็กอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรง เช่น กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ถ้าเด็กมีอาการผิดปรกติ ใจสั่นแน่นหน้าอก ดูซึมลง ต้องรีบพาพบแพทย์ทันทีเข้าเรื่องต่อ คุณแม่ผู้ปกครองท่านนึงอ่านข่าวนั้นแล้วเลยฝากเรื่องนี้มาบอกถึงผู้ปกครองท่านอื่นๆ
จ่าค่ะ ขออนุญาตแจ้งไว้เป็นความรู้เผื่อจ่าจะช่วยรณรงค์เรื่องวัคซีนทางเลือกของเด็ก เพราะเมื่อกลางปีที่ผ่านมา ลูก 3คนโตติดเชื้อมือเท้าปากจากโรงเรียนอนุบาล และเอามาติดน้องคอายุ 2 ขวบที่บ้าน 3คนโตได้รับวัคซีน มือ เท้า ปาก ไปแต่คนน้องจะได้รับ อีก 2 เดือนข้างหน้าตามกำหนดอายุ พอมาติดจากพี่ เริ่มต้น คือ ออกอาการน้อยที่สุด ไข้ต่ำแผลในปาก น้อย มาก อยู่รพ.3 วัน ปรากฎว่าพอออกจากรพ.ปุ๊บ วันที่ 4 ตื่นมา มีอาการทรงตัวไม่ได้ ค่ะ รีบกลับเข้ารพ. ได้ทำการ MRI สมอง พบก้านสมองอักเสบค่ะ รักษาด้วย IVIG อยู่ 5 วัน หลังจากนั้น ประมาณ 2 เดือนถึงเริ่มเดินได้เป็นปกติเต็ม 100% ค่ะ ตอนนั้นตรวจไม่ใช่สายพันธ์ EV71 ค่ะ อยากฝากจ่า ช่วยรณรงค์เรื่องวัคซีนคิดว่าช่วยผ่อนหนักเป็นเบาได้ค่ะ ขอบคุณมากๆค่ะพอดีวันนี้มีข่าวเด็กเสียชีวิต เลยอยากฝากไว้ค่ะ ว่าอันตรายจริงๆ
วัคซีนป้องกันมือเท้าปากในไทยเป็นวัคซีน Enterovirus Type 71 ฉีดได้ตั้งแต่อายุ 6 เดือน ถึง 6 ขวบ ฉีดสองเข็มห่างกันหนึ่งเดือน หลังฉีดจะป้องกันการติดเชื้อได้ 90% และป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ 100% ตามข้อมูลปัจจุบัน ตัวนี้ไม่อยู่ในวัคซีนตัวหลัก เป็นตัวทางเลือก ถ้าพ่อแม่จะฉีดให้ลูกต้องจ่ายเอง ใช้บัตรทองไม่ได้ แต่ถ้าใครไม่ขัดสนเงินทอง ฉีดไว้ปลอดภัย
โนโรไวรัส (Norovirus) ยังไม่มียา-วัคซีนรักษา ระบาดมากในเด็กช่วงหน้าหนาว
เอนเทอโรไวรัส คืออะไร?
เอนเทอโรไวรัส (Enterovirus) ประกอบไปด้วยเชื้อไวรัสทั้งหมด 68 ซีโรทัยป์ ส่วนใหญ่ก่อให้เกิดโรคในเด็กซึ่งเป็นโรคที่ไม่รุนแรง และสามารถหายได้เอง ซึ่งการก่อโรคในลักษณะนี้จะคล้ายคลึงกันสำหรับสมาชิกในกลุ่มเอนเทอโรไวรัส บางครั้งพบการติดเชื้อโดยไม่ปรากฏอาการซึ่งทำให้ไม่สามารถวินิจฉัยได้ในทางปฏิบัติ
ลักษณะโรคเอนเทอโรไวรัส
เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่เกิดเฉียบพลัน และสามารถหายได้เอง เกิดจากเชื้อไวรัสซึ่งมีหลายสายพันธุ์เช่น ในกลุ่มไวรัสเอนเทอโรหรือไวรัสในลำไส้ มักเกิดในกลุ่มเด็กทารกและเด็กเล็กตามสถานรับเลี้ยงเด็ก โรงเรียนอนุบาลฯ โดยมีปัจจัยหลักที่โน้มนำให้เกิดการระบาดมาจากความแออัด ระบบการถ่ายเทอากาศไม่ดี สุขอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขวิทยาส่วนบุคคลบกพร่อง เด็กอายุตํ่ากว่า 5 ปี มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อมากกว่าคนในกลุ่มอายุอื่น ผู้ใหญ่ในพื้นที่ที่มีโรคนี้เกิดเป็นประจำมักมีภูมิต้านทานต่อโรคนี้แล้วบางส่วน โดยเฉลี่ย 3 - 5 วัน สำหรับโรคแผลในคอหอยและโรคมือ เท้า ปาก และโรคคออักเสบมีต่อมนํ้าเหลืองโต มีระยะฟักตัวประมาณ 5 วัน
การติดเชื้อเอนเทอโรไวรัสอาจรุนแรงมากขึ้น
- ทำให้เกิดอาการผื่น อุจจาระร่วง
- อาการเหมือนไข้หวัด
- ทำให้เกิดโรคมือเท้าปาก
- โรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ
- โรคกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ
ที่สำคัญคือ บางครั้งอาจก่อให้เกิดโรคมากกว่าหนึ่งโรคก็ได้ อาการทางระบบประสาทที่พบได้บ่อยเป็นอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรง คล้ายกับโรคโปลิโอ หรือกลุ่มอาการกิแลงเบอเร่ ถ้าเชื้อลุกลามเข้าไปในเนื้อสมองจะก่อให้เกิดการอักเสบของสมอง ลักษณะเป็นโรคไข้สมองอักเสบ
การติดต่อของเชื้อเอนเทอโรไวรัส 71 เป็นการติดต่อจากการกินเชื้อไวรัสที่ปนเปื้อนเข้าไปในร่างกาย แต่ก็มีรายงานที่น่าเชื่อว่า เชื้อนี้สามารถติดต่อทางการหายใจได้เช่นกัน วิธีการติดต่อของเชื้อนี้จะมีผลต่อการเฝ้าระวังโรคเป็นอย่างมาก นอกจากนี้พบว่าภูมิต้านทานของผู้ป่วยจากการติดเชื้อเอนเทอโรไวรัสมีลักษณะหลายๆ อย่างที่คล้ายกับการติดเชื้อไวรัสเดงกี่ ซึ่งเป็นปัญหาสำคัญของโรคไข้เลือดออกในประเทศไทย หลักฐานทางห้องปฏิบัติไวรัสที่สำคัญอย่างหนึ่งคือ การพบว่าเด็กๆ ที่เคยได้รับเชื้อ Coxsackievirus A16 มาก่อนจะสร้างภูมิต้านทานที่ก่อให้เกิดภาวะไวเกินต่อการติดเชื้อเอนเทอโรไวรัสซ้ำในคราวต่อมา หรือที่เรียกว่า hypersensitivity reaction และเป็นสาเหตุที่ทำให้ลักษณะอาการของโรคติดเชื้อเอนเทอโรไวรัส 71 จะรุนแรงมากในผู้ป่วยกลุ่มนี้ ดังที่เห็นได้จากการระบาดครั้งสำคัญๆ ที่ผ่านมา
การวินิจฉัยโรค
สามารถพบเชื้อได้จากตัวอย่างจากป้ายแผล ช่องปาก และอุจจาระ มาเพาะแยกเชื้อ หรือฉีดเพาะเชื้อในลูกหนู (suckling mice) และเนื่องจากเชื้อมีหลายสายพันธุ์ย่อยซึ่งทำให้เกิดอาการคล้ายกัน และไม่มีแอนติเจนที่ใช้ร่วมกัน การตรวจหาทางนํ้าเหลืองจึงต้องกำหนดการส่งตรวจเชื้อเพื่อการวินิจฉัยแบบเฉพาะเจาะจงของเชื้อชนิดนั้นๆ ขณะที่ ไม่มีการรักษาเฉพาะ ใช้การรักษาตามอาการ
มาตรการควบคุมการระบาด
กรณีมีผู้ป่วยเพิ่มขึ้นผิดปกติ ต้องรีบแจ้งสถานการณ์ของโรค และลักษณะของโรคให้แพทย์และบุคลากรสาธารณสุขทราบ เพื่อการเฝ้าระวังการระบาด รวมทั้งควรแยกผู้ป่วยและเด็กที่มีไข้สงสัยติดเชื้อไม่ให้คลุกคลีกับเด็กปกติ และระมัดระวังการสัมผัสนํ้ามูก นํ้าลาย หรือสิ่งขับถ่ายของผู้ป่วย ถ้าพบผู้ป่วยในห้องเรียนเดียวกันมากกว่า 2 คน อาจพิจารณาปิดโรงเรียน/สถานศึกษาชั่วคราวเป็นเวลา 5 - 7 วัน เพื่อทำความสะอาดพื้นผิวต่างๆ ที่เด็กป่วยสัมผัส ทั้งในบ้านสถานศึกษา สถานที่สาธารณะ เช่น ห้างสรรพสินค้าแนะนำให้ทำความสะอาดด้วยสบู่ หรือผงซักฟอกปกติก่อนแล้วตามด้วยนํ้ายาฟอกผ้าขาว เช่น คลอร็อกซ์ไฮเตอร์ ทิ้งไว้ 10 นาที แล้วล้าง/เช็ด/แช่ ด้วยนํ้าสะอาดเพื่อป้องกันสารเคมีตกค้าง ส่วนของเล่นที่เด็กอาจเอาเข้าปากได้ ให้ทำความสะอาดด้วยสบู่หรือผงซักฟอกตามปกติและนำไปผึ่งแดด ลดโอกาสการแพร่กระจายของโรค
ขอบคุณข้อมูลจาก : Bangkok Health Research Center ,สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย
"หมอยง" เผยโรคไอกรน อันตรายต่ำในเด็กโต ย้ำปิดสถานศึกษา 2 สัปดาห์ไม่มีประโยชน์
6 โรคหน้าหนาวที่ควรระวังในเด็ก ที่เสี่ยงป่วยได้ง่ายเป็น 2 เท่า