แหล่งข่าวระดับสูงในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ส่งเอกสารให้พีพีทีวี หลังนำเสนอเกี่ยวกับเอกสารฉบับก่อนหน้าที่ลงคำสั่งเมื่อวันที่ 28 ต.ค. โดยร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า รมช.เกษตรและสหกรณ์ ที่อนุญาตให้เอกชนเช่าที่ส.ป.ก.เพื่อทำกิจการเกี่ยวเนื่องกับการเกษตร เช่น ตั้งโรงงานแปรรูปผลไม้ โรงงานน้ำตาล แต่บางข้อ มีคำว่า “อื่นๆ”
โดยแหล่งข่าว ระบุว่า คำว่า “อื่นๆ” ทำให้บางจังหวัดเตรียมอนุญาตให้กลุ่มทุนที่บุกรุกที่ ส.ป.ก.เดิม ซึ่งใช้ประโยชน์ผิดประเภท เช่น รีสอร์ต และบางจังหวัดเตรียมอนุญาตให้ตั้งสนามวัวชน คณะกรรมการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม หรือ คปก.จึงหารือและออกประกาศฉบับใหม่ คือวันที่ 30 ต.ค.ที่ผ่านมา ซึ่งฉบับนี้ ใช้คำว่า “จัดที่ดินชุมชนในพื้นที่ปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม(ส.ป.ก.)” โดยเติมคำว่า “ชุมชุน” ลงไปด้วย
ประกาศฉบับนี้จะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป โดยนิยามคำว่าชุมนุมในพื้นที่ปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม คือ ที่ดินในเขต ส.ป.ก.ที่มีกลุ่มคนอยู่อาศัยเป็นกลุ่มก้อน ซึ่งมีทั้งเกษตรกรที่มีที่ดินประกอบเกษตรกรรมในบริเวณนั้น และมีผู้ซึ่งมิได้เป็นเกษตรกรโดยตั้งบ้านเรือนอยู่อาศัยแล้ว และประกอบอาชีพอื่นๆ หรือกิจการพาณิชย์ต่างๆ เช่นร้านค้า ร้านบริการ รวมทั้งการประกอบกิจการสาธารณูปโภคที่จำเป็น สถานที่รับราชการตลอดจนดำเนินกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ของคนในชุมชน สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมในพื้นที่นั้น และยังมีรายละเอียดอีกมาก เพื่อให้ครอบคลุมกับการอนุญาต โดยให้ คปก.เป็นผู้อนุญาตเท่านั้น จากแต่ก่อนผู้อนุญาตเป็นผู้ว่าราชการจังหวัด เพื่อป้องกันการอนุญาตที่ไม่ถูกต้องตามจุดประสงค์
“ธรรมนัส” ลั่นใครไม่มีคุณสมบัติครอบครองที่ดินส.ป.ก.ต้องยึดคืนสถานเดียว
ส่วนคำสั่งที่มีความกังวลว่า อาจจะฟอกให้นายทุนที่บุกรุกที่ ส.ป.ก.เดิม กลับขึ้นมาถูกต้องหรือไม่ เมื่ออนุญาตให้เช่าที่เพื่อทำกิจการต่อ เช่น ฟาร์มไก่ของน..ส.ปารีณา ไกรคุปต์ ส.ส.ราชบุรี พรรคพลังประชารัฐ
แหล่งข่าวท่านนี้ระบุว่า การบุกรุกของนายทุนที่เป็นคดีความ หรือกำลังถูกดำเนินคดี จะไม่มีผลย้อนหลังในคำสั่งประกาศฉบับนี้ ซึ่ง คปก.จะเป็นผู้พิจารณาให้อนุญาตเป็นรายบุคคลเท่านั้นตามสภาพพื้นที่เกษตรกรรมเท่านั้น เช่น ที่ ส.ป.ก.ใด เกษตรกรปลูกอ้อยจำนวนมาก ก็อาจจะพิจารณาให้ตั้งโรงงานน้ำตาลในพื้นที่ หรือปลูกผลไม้ตามเงื่อนไขจำนวนมาก ก็จะอนุญาตให้ตั้งโรงงานแปรรูปผลไม้
ขณะที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ระบุว่า ประเด็นปรับหลักเกณฑ์ที่ ส.ป.ก. ยังไม่ได้ข้อมูลยุติ แต่เป็นแนวทาง ที่กำลังหารือ เพราะที่ดินมีหลายส่วนทั้งจาก สปก. และ คตช. ให้ชาวบ้านไปแล้วแต่ไม่ได้นำไปทำการเกษตร จึงคิดหาวิธีทำประโยชน์กับที่ดินเท่านั้น ไม่ใช่การเปิดช่องให้ชาวบ้านแห่ขายที่ดินให้นายทุนตามที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์
ที่ผ่านมา ส.ป.ก.มีคดีฟ้องร้อง ยึดคืนที่ ส.ป.ก.ที่ทำผิดวัตถุประสงค์ทั่วประเทศ ที่ยังค้างอยู่ในศาลจำนวนมาก เช่นสนามแข่งรถโบนันซ่า เขาใหญ่ รีสอร์ต วังน้ำเขียว กว่า 100แห่ง รวมทั้ง กรณีเหมืองทอง เหมืองแร่ แหล่งปิโตรเลี่ยม ที่รุกพื้นที่ส.ป.ก.อีกเป็นหมื่นไร่ ซึ่งข้อกังวลต่อคำประกาศนี้ อาจจะได้รับนิรโทษกรรมไปด้วย
ส.ป.ก.ตีกลับหนังสือ“ปารีณา”ส่งคืนที่ดิน พบข้อความสงวนสิทธิ์ขอคืน