“เจมส์ เว็บบ์” ส่องแหล่งกำเนิดดาวฤกษ์ NGC 604 สวยงามราวแมกไม้เลื้อย

กล้องโทรทรรศน์อวกาศ เจมส์ เว็บบ์ (JWST) ขององค์การอวกาศนาซา ได้ใช้กล้องอินฟราเรดระยะใกล้ (NIRCam) และกล้องอินฟราเรดระยะกลาง (MIRI) ส่องเข้าไปในแหล่งกำเนิดดาวฤกษ์ NGC 604 ที่ได้รับการศึกษามานาน แต่ยังคงเต็มไปด้วยปริศนา

แหล่งกำเนิดดาวฤกษ์ NGC 604 ตั้งอยู่ในกาแล็กซีสามเหลี่ยม (Triiangulum Galaxy) หรือกาแล็กซี M33 ซึ่งอยู่ห่างจากโลกไปราว 2.73 ล้านปีแสง

NASA, ESA, CSA, STScI

ในภาพเหล่านี้ เจมส์ เว็บบ์ ทำให้เราเห็นสิ่งที่เป็นเหมือนฟองอากาศและเส้นใยก๊าซที่ยืดออก เหมือนเห็นขั้นตอนการถักทอของการกำเนิดดาวที่มีรายละเอียดและสมบูรณ์มากกว่าที่เคยเห็นในอดีต

ที่ซ่อนตัวอยู่ภายในกลุ่มก๊าซฝุ่นของ NGC 604 มีดาวฤกษ์ที่ร้อนและมีมวลมหาศาลมากกว่า 200 ดวง ซึ่งล้วนอยู่ในช่วงเริ่มต้นของชีวิต

เป็นเรื่องค่อนข้างหายากที่จะพบดาวฤกษ์ที่มีความเข้มข้นเท่านี้จักรวาลใกล้เคียง เพราะแม้แต่ในกาแล็กซีทางช้างเผือกของเราเอง ก็ไม่มีแหล่งกำเนิดดาวฤกษ์ที่มีลักษณะเช่นนี้

การรวมตัวกันของดาวฤกษ์มวลมากนี้เมื่อรวมกับระยะห่างที่ค่อนข้างใกล้ของมัน หมายความว่า NGC 604 เปิดโอกาสให้นักดาราศาสตร์ศึกษาช่วงเวลาที่น่าทึ่งในช่วงแรก ๆ ของวัฏจักรดาวฤกษ์

ในภาพ NIRCam ของเว็บบ์ ลักษณะที่เห็นได้ชัดเจนที่สุดคือเส้นเลื้อยและกลุ่มแสงที่ปรากฏเป็นสีแดงสด ยื่นออกมาจากบริเวณที่ดูเหมือนโล่งหรือมีฟองอากาศขนาดใหญ่ในเนบิวลา

ลมสุริยะจากดาวฤกษ์อายุน้อยที่สว่างที่สุดและร้อนที่สุดได้กัดเซาะช่องว่างเหล่านี้ ขณะที่รังสีอัลตราไวโอเลตทำให้ก๊าซที่อยู่รอบ ๆ แตกตัวเป็นไอออน ไฮโดรเจนที่แตกตัวเป็นไอออนนี้ปรากฏเป็นแสงเรืองรองสีขาวและสีน้ำเงินในภาพ

ส่วนเส้นสีส้มสดใสในภาพอินฟราเรดใกล้เว็บบ์แสดงถึงการมีอยู่ของโมเลกุลที่มีคาร์บอนเป็นส่วนประกอบซึ่งเรียกว่าโพลีไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน (PAH) วัสดุนี้มีบทบาทสำคัญในการเป็นตัวกลางระหว่างดวงดาวและการก่อตัวของดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ แต่ต้นกำเนิดของวัสดุยังคงเป็นปริศนา

ขณะที่บริเวณที่มีสีแดงเข้มกว่าหมายถึงโมเลกุลไฮโดรเจน ก๊าซที่เย็นกว่านี้เป็นสภาพแวดล้อมที่สำคัญสำหรับการกำเนิดดาวฤกษ์

NASA, ESA, CSA, STScI

สำหรับภาพจากกล้องอินฟราเรดระยะกลางหรือ MIRI ได้แสดงให้เห็นมุมมองใหม่เกี่ยวกับกิจกรรมที่หลากหลายและมีพลวัตของแหล่งกำเนิดดาวฤกษ์ NGC 604 นี้

โดยจะเห็นดวงดาวน้อยกว่า NIRCam อย่างเห็นได้ชัด เนื่องจากดาวที่ร้อนจะเปล่งแสงน้อยกว่ามากในช่วงความยาวคลื่นนี้ ในขณะที่เมฆก๊าซเย็นและฝุ่นจะดูเรืองแสงมากขึ้น

ดาวบางดวงที่เห็นในภาพนี้ ซึ่งอยู่ในกาแล็กซีที่อยู่รอบ ๆ เป็นดาวยักษ์แดง ซึ่งเป็นดาวฤกษ์ที่เย็นแต่มีขนาดใหญ่มาก มีเส้นผ่านศูนย์กลางหลายร้อยเท่าของดวงอาทิตย์ของเรา

นอกจากนี้ กาแล็กซีพื้นหลังบางกาแล็กซีที่ปรากฏในภาพ NIRCam ก็จางหายไปเช่นกัน ในภาพ MIRI เส้นเลื้อยสีน้ำเงินของวัสดุแสดงถึงการมีอยู่ของ PAH

 

เรียบเรียงจาก NASA

เปิดโปรแกรม 10 นัดสุดท้าย อาร์เซน่อล ลิเวอร์พูล และ แมนซิตี้ ลุ้นแชมป์พรีเมียร์ลีก