รีพอร์เตอร์ วิธเอาต์ บอร์เดอร์ (Reporters Without Borders; RSF) หรือ นักข่าวไร้พรมแดน องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรเอกชนระหว่างประเทศผู้มีบทบาทสำคัญในการปกป้องและส่งเสริมเสรีภาพสื่อมวลชนทั่วโลก ออกรายงานใหม่ระบุว่า รัฐบาลจีนกำลังขยายอิทธิพลครอบงำวงการสื่อของไทย ผ่านการสร้างความร่วมมือทางยุทธศาสตร์กับทางสื่อไทยต่าง ๆ และนักข่าวไทย เพื่อปกปิดเรื่องราวด้วยการข่มขู่คุกคาม
RSF ได้ทำการพูดคุยกับนักข่าวไทยหลายคนซึ่งไม่ขอเปิดเผยตัวตนเพราะอาจเป็นอันตรายได้ ในประเด็นความเคลื่อนไหวดังกล่าวที่อาจกระทบการรายงานข่าว และการเปลี่ยนแปลงการเล่าประเด็นข่าวในสื่อไทย
RSF ยกกรณีตัวอย่างที่เกิดขึ้นกับ ThaiPBS ที่ออกอากาศการสัมภาษณ์ โจเซฟ วู จ้าวเซี๊ยะ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติไต้หวัน และอดีตรัฐมนตรีต่างประเทศไต้หวันในขณะนั้น เมื่อปี 2023
ซึ่งทางสถานทูตจีนประจำประเทศไทยได้ออกแถลงการณ์กล่าวหาว่า ThaiPBS ใช้ช่องของตนเองในการสนับสนุนพวกแบ่งแยกดินแดน และ "เอกราชของไต้หวัน" ซึ่งสร้างความรู้สึกปวดร้าวให้กับชาวจีนเป็นอย่างมาก และกล่าวหาผู้ออกอากาศว่า ทำลายเสรีภาพสื่อ
แรงกดดันจากสถานทูตจีนประจำประเทศไทยไม่ได้มีเพียงกับทาง ThaiPBS เท่านั้น แต่รวมถึงสื่ออื่น ๆ ทางสถานทูตจีนถือว่าเป็นกระบอกเสียงสำคัญของพรรคคอมมิวนิสต์จีนที่ปฏิบัติการไปทั่วโลก จากกรณีของชาวอุยกูร์ในปี 2022 มีการเตือนนักข่าวไทยว่า หากมีการทำข่าวอุยกูร์จะไม่ให้เข้าสัมภาษณ์ทูตจีนอีกต่อไป
หรือกรณีการแทรกแซงงานนิทรรศการศิลปะที่หอศิลป์กรุงเทพฯ เพื่อทำการเซนเซอร์นิทรรศการดังกล่าว กดดันผู้จัดนำเสนอผลงานที่เกี่ยวข้องกับ ฮ่องกง ทิเบต และซินเจียง
ขณะเดียวกัน จีนยังมีการขยายอิทธิพลเหนือสื่อ กระตุ้นให้เกิดการเซ็นเซอร์ตัวเองในห้องข่าวไทย หน่วยงานรัฐบาลจีนสนับสนุนการเดินทางไปจีนของสมาชิกสื่อไทยหลายครั้ง โดยเชิญนักข่าวไปสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ระดับสูง เยี่ยมชมสถานที่ดำเนินโครงการของรัฐบาล และตีพิมพ์เรื่องราวเกี่ยวกับโครงการเหล่านั้น
นักข่าวไทยคนหนึ่งที่เข้าร่วมทริปเยี่ยมชมโครงการโครงสร้างพื้นฐานในจีนบอกกับ RSF ว่า ผู้เข้าร่วมส่วนใหญ่ได้รับข้อมูลเพียงด้านเดียว เช่น เรื่องราวที่เน้นว่าโครงการแม่น้ำโขงของจีนและทางรถไฟจีน-ลาวช่วยบรรเทาความยากจนได้อย่างไร ทริปเหล่านี้กำลังพัฒนาไปเรื่อย ๆ สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า ในปี 2026 สมาคมนักข่าวไทย-จีนได้เชิญผู้เชี่ยวชาญด้านสื่อไทยไปประเทศจีนเพื่อเรียนรู้เกี่ยวกับการใช้ AI และรูปแบบใหม่สำหรับการผลิตเนื้อหา
ด้าน โจชัว เคอร์แลนต์ซิก นักวิจัยอาวุโสประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และเอเชียใต้ของสภาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ (CFR) กล่าวกับ RSF ว่า หากเศรษฐกิจของวงการสื่อสารมวลชนไทยไม่เปลี่ยนแปลงไปในเชิงพื้นฐาน การพึ่งพาเนื้อหาจากสื่อที่รัฐบาลจีนควบคุมอยู่ก็มีแนวโน้มที่จะเพิ่มมากขึ้น ในขณะที่พื้นที่สำหรับการรายงานข่าวอย่างเป็นอิสระ และวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับประเด็นที่เกี่ยวข้องกับจีนจะลดลงอย่างต่อเนื่อง
ทั้งนี้ ไทยอยู่อันดับที่ 92 จาก 180 ประเทศและดินแดน ในดัชนีเสรีภาพสื่อโลก RSF ปี 2026 ลดลง 7 อันดับจากปี 2025 ส่วนจีนยังคงเป็นประเทศที่คุมขังนักข่าวมากที่สุดในโลก โดยมีนักข่าวถูกคุมขังอยู่ 121 คน และอยู่อันดับที่ 178 จาก 180 ประเทศและดินแดนในดัชนีดังกล่าว
ที่มา: Reporters Without Borders