หากกล่าวถึงคำว่า “เอามื้อ” ซึ่งเป็นภาษาเหนือ ในภาษาอีสานคือการเอาแห้ง ทั้งสองคำหมายถึง “ช่วยกันทำ” เป็นกลวิธีหนึ่งในการขับเคลื่อนโครงการ “พลังคนสร้างสรรค์โลก รวมพลังตามรอยพ่อของแผ่นดิน” ที่ดำเนินงานมาอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 7 แล้ว โดยรวมพลังกันมาเอามื้อเพื่อฟื้นฟูป่าต้นน้ำเมืองไทยกันที่ จ.เลย อันเป็นป่า “ต้นกำเนิดลุ่มน้ำป่าสัก” และการมาเอามื้อครั้งนี้ เป็นการร่วมตัวของคนมีใจ กว่า 600 คน จากทุกภาคส่วน เพื่อเป็นกระบอกเสียงให้กับคนในลุ่มน้ำอื่นๆ ลงมือทำตามตรงกับแนวคิดของปีนี้ที่ว่า “แตกตัวทั่วไทย สานพลังสามัคคี”
คนมีใจที่เข้าร่วม เช่น เครือข่ายฟื้นฟูลุ่มน้ำป่าสัก 7 จังหวัด เครือข่ายมูลนิธิกสิกรรมธรรมชาติ คนมีใจที่สมัครมาทางออนไลน์ และที่เป็นเหมือนหัวเรือใหญ่อย่างภาคเอกชน คือ บริษัท เชฟรอนประเทศไทยสำรวจและผลิต จำกัด พร้อมด้วยแม่ทัพใหญ่คือ ดร.วิวัฒน์ ศัลยกำธร (อาจารย์ยักษ์) อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ปัจจุบันรั้งตำแหน่งเป็นนายกสมาคมดินโลก นอกจากนั้นยังมีภาคราชการ นำโดยนายชัยวัฒน์ ชื่อโกสุม ผู้ว่าราชการจังหวัดเลย และภาคส่วนอื่นๆได้แก่ ภาควิชาการ ประชาชน ภาคประชาสังคม ศาสนา และสื่อมวลชน ที่เดินทางมารวมตัวกันในครั้งนี้
และจุดลงมือเอามื้อ คือ แปลงไร่นาป่าสวนขุนเลย บ้านศรีเจริญ ต.เลยวังไสย์ อ.ภูหลวง จ.เลย ของนายแสวง ดาปะ (พ่อมิ้น) พื้นที่ขนาด 50 ไร่ แบ่งเป็นพื้นที่กสิกรรม 8 ไร่ มีเป้าหมายให้เป็นพื้นที่ของการขยายแนวความคิดการทำ “วนเกษตร” หรือ การทำเกษตรในพื้นที่ป่า ตามแนวคิดปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง สู่เพื่อนเกษตรกรด้วยกันในพื้นที่ป่าต้นน้ำ พร้อมทั้งแลกเปลี่ยนเรื่องการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์จากป่า เพื่อลดการตัดไม้ทำลายป่า โดยทั้งหมดต้องทำควบคู่กันไป
“หัวหน้าฉิม” ผู้ยึดมั่นในศาสตร์พระราชาทำให้คนอยู่กับป่าได้อย่างยั่งยืน
ย้อนกลับไปก่อนหน้านี้พื้นที่ไร่นาป่าสวนขุนเลย เคยทำพืชเชิงเดี่ยวอย่าง ข้าวโพด ลูกเดือย แม้จะได้ผลผลิตมาก ขายได้ แต่ก็ต้องแลกมากับการเป็นหนี้ เพราะพื้นที่ที่ใช้ปลูกนั้นถูกทำลายลงทุกปี ดินเสื่อมโทรมก็ต้องใช้ปุ๋ย ใช้สารเคมีเร่งผลผลิต เมื่อถึงจุดที่อยากปลดหนี้ จึงตัดสินใจศึกษาดูงานที่มูลนิธิเลยเพื่อการอนุรักษ์และพัฒนาอย่างยั่งยืน ช่วงปี 2543-2544 จากนั้นจึงกลับมาตั้งกล่มออมทรัพย์เกษตรยั่งยืน ค่อยๆ เปลี่ยนมาปลูกพืชผสมผสาน ลิ้นจี่ ลำไย ผักหวาน แม้วันนี้ยังมีหนี้สินแต่ก็ถือว่าลดลงกว่าแต่ก่อน เพราะไม่ต้องไปลงทุนเมล็ดข้าวโพด แต่ปลูกฝ้ายเก็บเมล็ดพันธุ์เอง ขุดบ่อบาดาล ที่สำคัญปัจจุบันนี้ยังมีพืชผลที่เก็บได้ตลอดทั้งปี อย่าง ยอดหวายและมะขามหวาน รวมถึงสมุนไพรขมิ้น เปราะหอม และไพร สามารถขุดไปขายได้
“โคก หนอง นา” โมเดล ดูแลป่าต้นน้ำเมืองไทยตามศาสตร์พระราชา
และอย่างที่กล่าวก่อนหน้าว่า เป้าหมายสำคัญที่นายแสวงตั้งใจไว้ให้ แปลงไร่นาป่าสวนขุนเลย เป็นพื้นที่ของการขยายแนวความคิดเรื่องการปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง สู่เพื่อนเกษตรกรด้วยกันในพื้นที่ป่าต้นน้ำ กิจกรรมเอามื้อจึงเริ่มตั้งแต่การขุดนาขั้นบันได ขุดคลองไส้ไก่ ทำแฝกเสริมไผ่ ทำฝายมีชีวิต ปลูกป่า 5 ระดับ เพาะกล้าสมุนไพร และ ไฮไลท์คือ “การดำนาปลูกข้าวเหนียวพื้นเมืองอย่าง “แดงเมืองเลย” ซึ่งเป็นพันธุ์ข้าวเหนียวพื้นเมืองของ จ.เลย ลักษณะเด่นคือความหอมอันเป็นเอกลักษณ์ มีเปอร์เซ็นต์น้ำตาลต่ำเหมาะกับคนที่ป่วยเป็นโรคเบาหวาน”
พื้นที่ 8 ไร่ของไร่นาป่าสวนขุนเลยถูกออกแบบให้เป็น โคก 3.5 ไร่ ไว้ปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง หนอง สำหรับเก็บน้ำฝนและเลี้ยงปลา 1.5 ไร่ และนาอีก 2.5 ไร่ แบ่งเป็นนาราบเพื่อสร้างแหล่งอาหารบนคันนาทองคำ และทำร่องน้ำรอบแปลงนา มีนาดอน นาขั้นบันได ทั้งยังมีคูคลองไส้ไก่ ส่วนพื้นที่อื่นๆนอกเหนือจาก 8 ไร่นี้ยังมีสวนผสมผสานอันประกอบด้วย แปลงลิ้นจี่ 14 ไร่ ขิง 15 ไร่ และเตรียมพันธุ์ของกาแฟ หมากเม่าไว้ลงปลูกอีกประมาณ 30 ไร่
จากพื้นที่ที่เต็มไปด้วยพืชเชิงเดี่ยว ดินเสื่อมโทรม กักเก็บน้ำไม่ได้ ปัจจุบันสิ่งที่เกิดขึ้นบนไร่นาป่าสวนขุนเลยสามารถสร้างขยายเครือข่ายพัฒนาภูหลวงอย่างยั่งยืนได้ใน 4 อำเภอ ได้แก่ อ.วังสะพุง อ.ภูหลวง อ.ภูเรือ และ อ.ด่านซ้าย สมาชิก 104 คน ยอดเงินออมอีก 1,200,000 บาท และการเอามื้อครั้งนี้ก็จะเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญที่จะทำให้ “ไร่นาป่าสวนขุนเลย”กลายเป็นพื้นที่ต้นแบบที่สมบูรณ์ สมบูรณ์ทั้งพื้นที่ทำกิน สมบูรณ์ทั้งผืนป่า โดยทั้ง 2 ส่วนจะอยู่เคียงคู่กันตลอดไป
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ประเด็นร้อน
- วิดีโอยอดนิยม
