สถาบันคชบาลแห่งชาติฯกับการดูแลช้างอย่างเข้าใจ

ช้างโขลงนี้ คือช้างที่ถูกเลี้ยงและอยู่ในความดูแลของสถาบันคชบาลแห่งชาติในพระบรมราชนูปถัมภ์ โดยมี เจ้าบุทู ช้างน้อยตัวเล็กสุด คอยสร้างสีสัน ให้กับผู้มาเยือน

ช้างทั้งหมดนี้ เป็นครอบครัวเดียวกัน อดีตเคยเป็นช้างเลี้ยงเพื่อการท่องเที่ยว เมื่อเจ้าของเลิกกิจการ แต่ไม่ต้องการขายต่อให้ไปทำงานที่อื่นอีก จึงตัดสินใจมอบให้สถาบันคชบาลแห่งชาติ ฯดูแล และนี่คือจุดเริ่มต้นในการเลี้ยงช้างรวมกันเป็นโขลงโดยปล่อยตามธรรมชาติ

ด้วยแนวคิดที่ต้องการให้ช้างอยู่ใกล้ชิดกับป่าและที่สำคัญคือต้องการให้ช้างเกิดการเรียนรู้พฤติกรรมการเข้าสังคมของช้างด้วยกันเองตามธรรมชาติ โดยมีควาญดูแล และเฝ้าดูอยู่ห่างๆ

หนึ่งในควาญช้างที่ดูแลช้างโขลงนี้ บอกเล่าจากประสบการณ์การทำงานกับช้างมากมากกว่า 40 ปีของเขา ช้าง แต่ละเชือกจะมีลักษณะนิสัยต่างกัน หน้าที่ของเขาคือการเรียนรู้และทำความเข้าใจธรรมชาติของพวกมันให้ได้ แล้วค่อยฝึกฝน สื่อสารตามวิถีภูมิปัญาของควาญช้างที่สั่งสมกันมาตั้งแต่รุ่นบรรพบุรุษ

ปัญหาที่เกิดขึ้นเกี่ยวกับช้าง มักถูกพูดถึงอยู่บ่อยครั้ง คือปัญหาระหว่างคนกับช้าง โดยเฉพาะในแนวเขตผืนป่า และเขตชุมชน การจะย้ายช้างออกจากป่า หรือการย้ายชุมชนไม่ใช่เรื่องง่ายนัก ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา หลายฝ่ายพยายามแก้ไขปัญหาด้วยวิธีที่หลากหลาย แตกต่างกันไปตามแต่ละพื้นที่

คนที่ทำงาน และคลุกคลีอยู่ในแวดวงการดูแลช้างอย่างหมอต้อม หรือ นายสัตวแพทย์ทวีโภค อังควานิช ระบุว่า นอกจากเรื่องความขัดแย้งระหว่างคนกับช้างแล้ว ปัญหาที่น่ากังวลมากที่สุดเกี่ยวกับช้าง คือถิ่นที่อยู่ของช้างที่ลดลงเรื่อยๆ

ปัจจุบันหลายหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน ร่วมกันสร้างความตระหนักและพยายามส่งเสริมให้คนเห็นความสำคัญและตระหนักในการร่วมกันอนุรักษ์ และดูแลช้าง ผ่านกิจกรรมที่แตกต่างกันไป การเปิดโอกาสให้คนทั่วไปมีโอกาใกล้ชิดช้างผ่านกิจกรรมต่างๆถือเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยให้เกิดความตระหนักถึงปัญหาและความสำคัญของช้างมากขึ้น

นั่งบนหลังช้างคลิปท้ายสุด ประเด็น –การให้คนได้เข้ามาสัมผัสช้างอย่างใกล้ชิดด้วยการเรียยนรู้การเป็นควาญช้าง เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ทำให้ตระหนัก และเรียนรู้เรื่องช้างได้มากขึ้น 

การส่งเสริมการท่องเที่ยว หรือการสนับสนุนด้วยเงินผ่านกิจกรรมต่างๆ เป็นเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้นที่จะสร้างการรับรู้และความตระหนักถึงปัญหาที่เกิดขึ้นกับช้าง แต่การทำความเข้าใจและร่วมมือกันของทุกฝ่ายภายใต้ข้อจำกัดที่มี น่าจะเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้การดูแลช้างและผืนป่าซึ่งเป็นบ้านของช้างเกิดขึ้นได้อย่างยั่งยืน