มาดูกัน! ข้อแตกต่างภาษี “ผ้าอนามัย" ชนิดสอดกับแบบภายนอก เหมือนหรือต่าง..

หลังจากเกิดประเด็นหรือความเข้าใจคลาดเคลื่อนที่มีการออกข่าวจากทางน.ส.เกศปรียา แก้วแสนเมือง โฆษกพรรคเพื่อชาติ ว่า รัฐบาลจัดให้ผ้าอนามัย เป็นสินค้าฟุ่มเฟือย และเตรียมเก็บภาษี 40%  โดยอ้างว่า เป็นมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 17 เมษายน 2561  จนกลายเป็นกระแสวิพากษ์วิจารณ์ถึงเรื่องดังกล่าว แม้ล่าสุดทางรัฐบาลจะออกมาชี้แจงว่า ไม่ใช่ แต่มติดังกล่าว เป็นผ้าอนามัยแบบสอดนั้น

ลองมาดูข้อแตกต่างระหว่างการควบคุมผ้าอนามัยภายนอก หรือแบบทั่วไป กับผ้าอนามัยแบบสอดกันดีกว่า ว่า มีการควบคุมสินค้าอย่างไร

สำหรับ  “ผ้าอนามัยแบบสอด”  ที่กลายเป็นมติ สืบเนื่องจากที่ประชุมคณะรัฐมนตรี หรือ ครม. มีมติอนุมัติหลักการร่างกฎกระทรวงกำหนดผ้าอนามัยชนิดสอดเป็นเครื่องสำอาง พ.ศ. …. ตามที่กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) เสนอ  โดยข้อเท้จจริงแล้ว  ผ้าอนามัยชนิดสอดมีวัตถุประสงค์ในการใช้เพื่อความสะอาด โดยต้องสอดเข้าไปในช่องเปิดของร่างกาย ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่อาจมีความเสี่ยงในการติดเชื้อ แต่ปรากฏว่าผ้าอนามัยชนิดสอดไม่เข้าข่ายเป็นเครื่องสำอางตามบทนิยามมาตรา 4 (1) แห่ง พ.ร.บ. เครื่องสำอาง พ.ศ. 2558

ดังนั้น เพื่อประโยชน์ในการควบคุมคุณภาพมาตรฐานของผลิตภัณฑ์สุขอนามัย และความปลอดภัยของผู้ใช้ สำกนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(อย.)  จึงกำหนดให้ผ้าอนามัยชนิดสอดเป็นเครื่องสำอางตาม พ.ร.บ. เครื่องสำอาง พ.ศ. 2558  และได้ยกร่างกฎกระทรวงกำหนดผ้าอนามัยชนิดสอดเป็นเครื่องสำอางฯ 

ด้วยเหตุนี้  “ผ้าอนามัยแบบสอด”  จึงจัดเป็นเครื่องสำอางตั้งแต่ปี 2528 นับตั้งแต่ มี พ.ร.บ.เครื่องสำอาง พ.ศ.2517 และ พ.ศ.2535 เพราะเข้าได้กับนิยามเครื่องสำอาง คือ วัตถุที่มุ่งหมายสำหรับใช้ทา ถู นวด โรย พ่น หยอด ใส่ อบ หรือกระทำด้วยวิธีอื่นใดต่อส่วนหนึ่งส่วนใดของร่างกายเพื่อความสะอาด ความสวยงาม หรือส่งเสริมให้เกิดความสวยงามและรวมตลอดทั้งเครื่องประทินผิวต่างๆ ด้วย โดยไม่รวมถึงเครื่องประดับและเครื่องแต่งตัว ซึ่งเป็นอุปกรณ์ภายนอกร่างกาย

ส่วนสาเหตุที่ต้องออกเป็นกฎกระทรวงกำหนดให้ผ้าอนามัยชนิดสอดเป็นเครื่องสำอางโดยเฉพาะนั้น เนื่องจากเมื่อครั้งออก พ.ร.บ.เครื่องสำอาง พ.ศ. 2558 มีการแก้ไขนิยามของคำว่า "เครื่องสำอาง" ใหม่ คือ วัตถุที่มุ่งหมายสำหรับใช้ทา ถู นวด โรย พ่น หยอด ใส่ อบ หรือกระทำด้วยวิธีอื่นใดกับส่วนภายนอกของร่างกายมนุษย์ และให้หมายความรวมถึงการใช้กับฟันและเยื่อบุในช่องปาก โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อความสะอาด ความสวยงาม หรือเปลี่ยนแปลงลักษณะที่ปรากฏหรือระงับกลิ่นกาย หรือปกป้องดูแลส่วนต่างๆ ให้อยู่ในสภาพดี และรวมตลอดทั้งเครื่องประทินต่างๆ สำหรับผิว แต่ไม่รวมเครื่องประดับและเครื่องแต่งตัว จึงทำให้ "ผ้าอนามัยชนิดสอด" หลุดจากคำนิยามของเครื่องสำอาง เนื่องจากนิยามกำหนดชัดว่าเป็นการใช้ภายนอกร่างกายมนุษย์ แต่ผ้าอนามัยชนิดสอดเป็นการใช้ภายในร่างกายมนุษย์ จึงต้องมีการออกกฎกระทรวงเพื่อให้กลับมาครอบคลุมอีกครั้ง

สรุป คือ  สำหรับสาระสำคัญของกฎกระทรวง ได้กำหนดบทนิยามคำว่า ‘ผ้าอนามัยชนิดสอด’ หมายความว่า ผ้าอนามัยที่ใช้สอดใส่เข้าในช่องคลอด เพื่อดูดซับเลือดประจำเดือน (ระดู) และกำหนดให้ผ้าอนามัยชนิดสอดเป็นเครื่องสำอาง

สำหรับการจัดเก็บภาษีนั้น ล่าสุด นายพชร อนันตศิลป์ อธิบดีกรมสรรพสามิต  ให้ข้อมูลว่า เมื่อผ้าอนามัยแบบสอด เป็นสินค้าฟุ่มเฟือยจากมติ ครม.วันที่ 17 เมษายน 2561  และมีข้อกังวลว่า จะสามารถเก็บภาษีได้ถึง 40% นั้น ปัจจุบันกรมสรรพสามิต ไม่เคยเก็บภาษีเครื่องสำอางเลย

โฆษกรัฐบาล ยัน ครม.ไม่เคยมีมติให้"ผ้าอนามัย"เป็นสินค้าฟุ่มเฟือย

สำหรับ “ผ้าอนามัยภายนอก” หรือผ้าอนามัยทั่วไปนั้น  ตามประกาศราชกิจจานุเบกษา เรื่อง ประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ฉบับที่ 53 พ.ศ. 2562  กำหนดให้ ผ้าอนามัยอยู่ในสินค้าควบคุมลำดับที่ 31

โดยในประกาศระบุว่า จำนวนสินค้าควบคุมมีทั้งสิ้น 46 รายการ และบริการควบคุม  6  รายการ เป็นไปตามประกาศราชกิจจานุเบกษา ณ วันที่ 3 กรกฎาคม 2562 เรื่อง ประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ฉบับที่ 53  พ.ศ.2562 

คณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ระบุว่า รายการสินค้าทั้งหมดได้พิจารณาทบทวนการกำหนดสินค้าหรือบริการควบคุมให้สอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไป  เพื่อดูแลป้องกันการกำหนดราคาซื้อ  ราคาจำหน่ายหรือการกำหนดเงื่อนไข และวิธีปฏิบัติทางการค้าอันไม่เป็นธรรม โดยมีผลบังคับใช้เป็นเวลา 1 ปี  

ในส่วนการเก็บภาษีผ้าอนามัยแบบทั่วไปนั้น ทางกรมสรรพสามิต ระบุว่า  ผ้าอนามัยมีการเก็บภาษีปกติเหมือนสินค้าทั่วไป  คือ เป็นการเก็บภาษีแว็ต เพราะไม่ใช่สินค้าฟุ่มเฟือย เป็นสินค้าประจำวัน ปัจจัยพื้นฐานที่ต้องใช้ทุกวัน  

ดูเลย “รายการสินค้าควบคุมราคา” มีอะไรบ้าง