หลายครั้งที่เรามักจะได้ยินคำพูดประมาณว่า คนกรุงย่อมไม่ได้รับผลกระทบจากปัญหาภัยแล้ง เพราะเจ้าหน้าที่ได้กันน้ำและส่งลงมาตามคลองประปา พร้อมผลิตเป็นน้ำสะอาดสำหรับให้คนเมืองใช้อุปโภคบริโภค ในชีวิตประจำวันได้อย่างไม่เดือดร้อน
ท่ามกลางปัญหาภัยแล้งในประเทศที่ส่งผบกระทบยาวนาน ต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2556 จนนำมาสู่วิกฤติสูงสุดในปีนี้ ไม่เพียงเกษตรกรเท่านั้นที่ต้องปรับเปลี่ยนรูปแบบการเพาะปลูก เพื่อใช้น้ำที่มีอยู่อย่างจำกัดให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด แต่ในขณะเดียวกันประชาชนทั่วไปโดยเฉพาะที่อาศัยอยู่ในเมืองหลวง ก็จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้น้ำด้วยเช่นกัน
แม้จะดูเหมือนว่าการลดปริมาณการใช้น้ำส่วนบุคคล จะดูเป็นเรื่องเล็กน้อยและถูกตั้งคำถามตลอดมาว่า จะสามารถช่วยบรรเทาปัญหาภัยแล้งได้จริงหรือ ? ทีมนิวมีเดีย PPTV นำเอาคำถามคาใจนี้ ไปถามย้ำกับนักวิชาการผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งทุกต่างยืนยันเป็นเสียงเดียวกันว่า วิธีนี้สามารถช่วยบรรเทาผลกระทบจากปัญหาภัยแล้งได้จริง !
"ในช่วงภัยแล้ง แน่นอนว่าการประปาต้องลดแรงดันส่งน้ำในช่วงกลางคืนลง และในช่วงเช้าที่คนอาบน้ำเยอะๆ อาจต้องเตรียมถังรองน้ำไว้ใช้ แต่ที่สำคัญคือคนเมืองจะต้องช่วยกันประหยัดน้ำ เพื่อแชร์ให้กับภาคส่วนอื่นๆ เป็นการช่วยบรรเทาความทุกข์ ซึ่งในทางปฏิบัติแม้จะดูเป็นเรื่องเล็กๆ น้อยๆ แต่เนื่องจากมีคนเป็นล้านคน ถ้าช่วยกันคนละนิดก็จะสามารถประหยัดน้ำไปได้มาก" รศ.ดร.สุจริต คูณธนกุลวงศ์ หัวหน้าภาควิชาวิศวกรรมแหล่งน้ำ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ย้ำกับเรา
ขณะที่ นายชวลิต จันทรรัตน์ ประธานกรรมการบริหาร บริษัท ทีมกรุ๊ป จำกัด ผู้เชี่ยวชาญเรื่องระบบจัดการน้ำ บอกว่า "ในช่วงที่มีน้ำไม่มากเช่นนี้ ประชาชนทั่วไปที่อาศัยอยู่ในเมืองหลวง อาจไม่ได้รู้สึกถึงผลกระทบมากนัก แต่ในความเป็นจริงหน่วยงานหลักอย่างการประปา ค่อนข้างหนักใจเนื่องจากต้องบริหารจัดการ โดยเฉพาะในช่วงที่น้ำเค็มรุกเข้ามาแต่มีมวลน้ำไม่มากพอ สำหรับปล่อยไปผลักดันน้ำเค็ม ฉะนั้น การสร้างจิตสำนึกว่าปีนี้เรามีวิกฤตการณ์ที่ต้องฝ่าฟันไปด้วยกันถือเป็นเรื่องที่สำคัญมาก เพราะน้ำประปาที่ใช้ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล มีปริมาณถึงวันละ 5 ล้าน ลบ.ม. ถ้าเราช่วยกันลดการใช้น้ำลงได้อย่างน้อย ร้อยละ 20 ก็จะเหลือน้ำมากถึง 1 ล้าน ลบ.ม. ซึ่งไม่น้อยเลย"
เช่นเดียวกับ นายธนศักดิ์ วัฒนฐานะ ผู้ว่าการการประปานครหลวง (กปน.) ที่ยืนยันว่า "แม้จะดูเหมือนเป็นเรื่องเล็กๆ แต่ถ้าทุกคนช่วยกันประหยัดน้ำ กปน. ก็สามารถลดการผลิตและจ่ายน้ำในช่วงกลางคืน ซึ่งจะช่วยลดการสูญเสียน้ำจากการไหลซึมจากท่อส่งน้ำที่แตกร้าว อย่างในปีที่ผ่านมาในช่วงเดือน ส.ค. – ก.ย. ที่ชาวบ้านสี่แสนกว่าครัวเรือนช่วยกันลดการใช้น้ำ ทำให้สามารถประหยัดน้ำได้ถึง 9 ล้าน ลบ.ม. และช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายถึง 43 ล้านบาท เลยทีเดียว"
ผู้ว่าการ กปน. บอกอีกว่า จริงๆ แล้วประเทศไทย ถือว่ามีแหล่งน้ำที่อุดมสมบูรณ์ มีฝนตกไม่น้อยในแต่ละปี แต่เนื่องจากปริมาณน้ำ 2 แสนล้าน ลบ.ม. ถูกปล่อยทิ้งลงทะเลไปโดยเปล่าประโยชน์ ตรงนี้จึงเป็นโจทย์ที่ว่าจะทำอย่างไรให้สามารถเก็บน้ำเหล่านี้มาใช้ประโยชน์ อย่างเช่นในประเทศสิงคโปร์ที่มีความต้องการน้ำจืดสูงมาก ดังนั้นฝนทุกหยดจึงไม่ถูกปล่อยทิ้งไปโดยเปล่าประโยชน์ สำหรับประเทศไทยในระยะเร่งด่วน อาจพิจารณาทำสระเก็บน้ำหรือแก้มลิงกระจายไปในหลายพื้นที่ เพื่อให้สามารถเก็บน้ำไว้ให้ได้มากที่สุดหลังฤดูฝน
อย่างไรก็ตาม สำหรับในพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยานั้น แม้ในช่วงรอยต่อระหว่างปีนี้และปีหน้า จะประสบปัญหาภัยแล้งที่ค่อนข้างหนักกว่าที่ผ่านมา โดยกรมชลประทานสำรองน้ำสำหรับอุปโภคบริโภคไว้ที่ 1,100 ล้าน ลบ.ม. ยืนยันว่าเพียงพอต่อการอุปโภคบริโภคอย่างแน่นอน เพราะปกติแล้วในแต่ละวันมีความต้องการใช้น้ำอยู่ที่ประมาณ 7 ล้าน ลบ.ม. ต่อเดือนก็แค่ 210 ล้าน ลบ.ม.
แต่ในระยะยาวเนื่องจาก กปน. ไม่ได้มีแหล่งน้ำเป็นของตัวเอง ประกอบกับสภาพภูมิอากาศที่แปรปวน ส่งผลให้ต้องปรับแผนการบริหารจัดการน้ำ เพื่อให้มีน้ำเพียงพอสำหรับนำไปผลิตน้ำประปา ส่งให้ประชาชนในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล มีน้ำอุปโภคบริโภคโดยไม่เดือดร้อน แต่สิ่งสำคัญคือต้องทำควบคู่ไปกับการรณรงค์ให้คนไทยช่วยกันประหยัดการใช้น้ำลง อย่างเช่นปกติค่าเฉลี่ยคนไทยใช้น้ำคนละ 220 ลิตร/วัน ถ้าช่วยกันลดลงคนละ 20 ลิตร ก็จะช่วยได้มาก
ทั้งนี้ ในแต่ละวัน กปน. ผลิตจ่ายน้ำวันละประมาณ 5.2 ล้าน ลบ.ม. ซึ่งเป็นน้ำจากแม่น้ำเจ้าพระยาประมาณ 3.7 ล้าน ลบ.ม. และน้ำจากแม่น้ำแม่กลองอีก 1.5 ล้าน ลบ.ม. ปัญหาที่พบคือน้ำจากแม่น้ำเจ้าพระยา มีปริมาณน้อยลงทุกปี ไม่เพียงพอต่อการผลักดันลิ่มความเค็มในกรณีเกิดภาวะน้ำทะเลหนุนสูง ทำให้บางช่วงเวลาจึงส่งผลกระทบต่อระบบผลิตน้ำประปา
Content: สุริยัน ปัญญาไว
Producer/Editing: บุญญานันท์ คำโพธิ์ทอง
Photo: PPTV
ติดตามซีรี่ย์ ... รู้สู้ "แล้ง" …
ตอนที่ 1: เปิดปมภัยแล้ง 58 แล้งหนักแทบขาดใจ ! http://www.pptvhd36.com/news/18108
ตอนที่ 2: สงครามชิงน้ำ.. "ผืนนาแล้ง" และ "ปิง-วังแทบไม่มีน้ำลอยกระทง" http://www.pptvhd36.com/news/18480
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ประเด็นร้อน
- วิดีโอยอดนิยม
