จับสัญญาณ “ปี่ฆ้องกลองรบ” โค้งสุดท้ายประชามติ

 

 

ฝ่ายไม่รับร่างรัฐธรรมนูญและคำถามพ่วงที่ประกาศออกมาชัดเจนแล้ว ประกอบด้วย 2 พี่น้อง อดีตนายกรัฐมนตรีตระกูลชินวัตร คือ นายทักษิณ และนางสาวยิ่งลักษณ์ แกนนำนปช. และพรรคเพื่อไทย กลุ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองที่เรียกตัวเองว่า ประชาธิปไตยใหม่ นักวิชาการกลุ่มนิติราษฎร์ และที่สำคัญคือ บุคคลที่เคยเป็นขั้วตรงข้ามทางการเมืองกันมาโดยตลอด อย่าง 2 อดีตนายกรัฐมนตรีในนามพรรคประชาธิปัตย์ คือ นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ และนายชวน หลีกภัย พ่วงด้วย 30 องค์กรภาคประชาชนภาคใต้

ส่วนฝ่ายรับร่างรัฐธรรมนูญและคำถามพ่วง นำโดยพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี นายสุเทพ เทือกสุบรรณ แกนนำกลุ่ม กปปส. ที่ทุกวันเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่องในโลกออนไลน์ผ่านเฟซบุ๊คส่วนตัว และอดีตนายกรัฐมนตรีอีกคนซึ่งคงจะมีผลไม่มากก็น้อยกับฐานเสียงของพรรคขนาดกลางอย่างชาติไทยพัฒนา คือ นายบรรหาร ศิลปอาชา ที่ประกาศจุดยืนไว้ก่อนเสียชีวิต ไม่นาน

ส่วนฝ่ายที่ยังสงวนท่าที แต่ก็ออกมาแสดงจุดยืน คือ นายอนุทิน ชาญวีรกูล หัวหน้าพรรคภูมิใจไทย ที่ออกมาประกาศให้สมาชิกพรรคทุกคน สามารถลงคะแนนออกเสียงประชามติ ตามความคิดของส่วนตัวได้อย่างอิสระและไม่มีมติของพรรคมายึดโยง โดยให้เหตุผลว่า เพราะที่ผ่านมาไม่สามารถประชุมพรรคได้

ไม่ว่าจุดยืนของผู้นำทางการเมืองและนักเคลื่อนไหวเหล่านี้ จะมีอิทธิพลทางความคิดกับกลุ่มมวลชนที่สนับสนุนหรือไม่อย่างไร ผลลัพธ์ประชามติในวันที่ 7 สิงหาคมนี้ จะไม่หลุดจาก 4 แนวทาง ประกอบด้วย ผ่านความเห็นชอบทั้งร่างรัฐธรรมนูญและคำถามพ่วง ถ้าเป็นเช่นนี้ ก็จะสามารถจัดการเลือกตั้งตามกรอบเวลาที่คสช.ประกาศไว้ได้อย่างแน่นอน คือ ในช่วงเดือนสิงหาคม ปี 2560 แต่จะต้องผ่านขั้นตอนการแก้ไขบทเฉพาะกาลในร่างรัฐธรรมนูญก่อน

หากร่างรัฐธรรมนูญผ่านความเห็นชอบ แต่คำถามพ่วงไม่ผ่าน ก็จะได้เลือกตั้งตามกรอบเวลาเช่นกัน โดยนายกรัฐมนตรีต้องทูลเกล้าถวายร่างรัฐธรรมนูญภายใน 30 วัน ส่วนคำถามพ่วงก็จะตกไป และมีโอกาสฟื้นกลับมาได้ยาก สำหรับแนวทางการให้ ส.ว.สรรหา มีอำนาจลงคะแนนเสียงเลือกนายกรัฐมนตรี

ส่วนถ้าร่างรัฐธรรมนูญไม่ผ่านความเห็นชอบ แต่คำถามพ่วงผ่าน เชื่อว่า คำถามพ่วงจะมีผลผูกพันธ์ไปถึงการร่างรัฐธรรมนูญฉบับต่อไป และถ้าหากไม่ผ่านความเห็นชอบทั้งรัฐธรรมนูญและคำถามพ่วง ก็ต้องร่างรัฐธรรมนูญใหม่อีกครั้ง แต่ยังไม่ชัดเจนว่า ขั้นตอนจะเป็นอย่างไร เพราะมีการพูดกันในหลายทางเลือก ไม่ว่าจะเป็นการนำร่างรัฐธรรมนูญฉบับเดิมมาใช้ มาปรับปรุงดัดแปลง หรือ ร่างขึ้นใหม่ทั้งหมด แต่ที่หลายฝ่ายเริ่มพูดตรงกันแล้ว คือ การเสนอให้ตั้ง สสร. โดยเปิดโอกาสให้ประชาชนกลุ่มต่างๆเข้ามามีส่วนร่วม

แม้ตามหลักการจะกำหนดไว้เป็นเช่นนั้น แต่ในทางปฏิบัติก็อาจไม่ได้เป็นไปตามนี้ก็เป็นได้ หากมีปัจจัยความวุ่นวายทางการเมืองเข้ามาแทรกซ้อน โดยเฉพาะสัญญาณที่ส่งออกมาจากนายสุเทพ เทือกสุบรรณ เพราะสาระสำคัญในการใช้เฟซบุ๊คส่วนตัวสื่อสาร ในช่วง 2 วันนี้ ให้น้ำหนักกับการดักทางนายทักษิณ ชินวัตร พร้อมกับ แกนนำพรรคเพื่อไทยและนปช. ที่ออกมาประกาศไม่รับร่างรัฐธรรมนูญและคำถามพ่วง โดยอ้างว่า อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างเงื่อนไขนำไปสู่การขับไล่ คสช. ของกลุ่มฐานอำนาจเดิม โดยอีกฝ่ายก็โต้ตอบอย่างทันควัน ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัวของนายจตุพร พรหมพันธุ์ แกนนำนปช. ที่กล่าวกลับว่า ทั้งหมดเป็นเพียงความพยายามยุยงและใช้พลเอกประยุทธ์เป็นเครื่องมือของนายสุเทพ

ไม่เพียงเงื่อนไขที่กำลังเป็นวิวาทะระหว่างนายสุเทพกับนายจตุพร ยังมีการตีความผลลัพธ์ประชามติ ในทางผลประโยชน์ทางการเมืองที่น่าสนใจอีกหลายแง่มุม เช่น หากร่างรัฐธรรมนูญและคำถามพ่วงผ่านความเห็นชอบ ฝ่ายหนึ่ง อาจจะบอกว่า ความหมายที่ชัดเจน คือ คนไทยไม่ต้องการนักการเมืองที่มาจากเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตย 100 เปอร์เซ็นต์อีกต่อไป ส่วนอีกฝ่ายก็อาจจะโต้กลับว่า ความหมายที่แท้จริงอาจจะเป็นเพราะ คนส่วนใหญ่อาจยอมรับการบริหารประเทศของคสช. ได้อีกนับจากนี้ และต้องการให้การเลือกตั้งเกิดขึ้นเร็วที่สุด

 

ส่วนถ้าไม่ผ่านความเห็นชอบทั้งร่างรัฐธรรมนูญและคำถามพ่วง ฝ่ายหนึ่งก็อาจจะใช้เป็นเงื่อนไขในการขับไล่คสช. อย่างที่นายสุเทพออกมาดักทาง ส่วนฝ่ายคสช.เองก็อาจจะอธิบายตัวเองว่า ประชาชนอาจต้องการให้ คสช.อยู่ต่อ โดยไม่ต้องสนใจร่างรัฐธรรมนูญ เหมือนที่นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรีด้านกฎหมาย เคยพูดไว้เมื่อวันที่ 12 กรกฎกาคมที่ผ่านมา