กังหันน้ำรูปทรงคล้ายเรือขนาดเล็ก ติดอุปกรณ์ตักน้ำหมุนขึ้นลงช้าๆ ที่ลอยอยู่ตามสระและบ่อน้ำทั่วประเทศ อุปกรณ์เพิ่มออกซิเจนในแหล่งน้ำที่ทุกคนคุ้นชินตา คือสิ่งประดิษฐ์ที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระราชดำริให้ประดิษฐ์ขึ้น เพื่อบรรเทาความเน่าเสียของน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ
เนื่องจากทรงห่วงใยในความเดือดร้อนทุกข์ยากที่เกิดขึ้นกับราษฎร หลังเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรสภาพน้ำเสีย ในพื้นที่หลายแห่ง ทั้งในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และต่างจังหวัด จึงพระราชทานพระราชดำริเกี่ยวกับการแก้ไขน้ำเน่าเสีย
โดยในระยะแรกระหว่างปี 2527-2530 ทรงแนะนำให้ใช้น้ำที่มีคุณภาพดีช่วยบรรเทาน้ำเสีย และวิธีกรองน้ำเสียด้วยผักตบชวาและพืชน้ำต่างๆ ซึ่งสามารถช่วยแก้ไขปัญหาได้ผลในระดับหนึ่ง ต่อมาในช่วงปี 2531 เป็นต้นมา สภาพความเน่าเสียของน้ำบริเวณต่างๆ มีอัตราแนวโน้มรุนแรงมากยิ่งขึ้น การใช้วิธีธรรมชาติไม่อาจ บรรเทาความเน่าเสียของน้ำอย่างมีประสิทธิภาพเท่าที่ควร
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จึงขอพระราชทานพระราชดำริ ให้ประดิษฐ์เครื่องกลเติมอากาศแบบประหยัดค่าใช้จ่าย สามารถผลิตได้เองในประเทศ ในรูปแบบ "ไทยทำไทยใช้" โดยทรงได้แนวทางจาก "หลุก" อุปกรณ์วิดน้ำเข้านาอันเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านเป็นจุดคิดค้นเบื้องต้น และทรงมุ่งหวังที่จะช่วยแบ่งเบาภาระของรัฐบาล ในการบรรเทาน้ำเน่าเสียอีกทางหนึ่งด้วย
การนี้จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มูลนิธิชัยพัฒนาสนับสนุนงบประมาณ เพื่อการศึกษาและวิจัยสิ่งประดิษฐ์ใหม่นี้ โดยดำเนินการจัดสร้างเครื่องมือบำบัดน้ำเสีย ร่วมกับกรมชลประทาน ซึ่งได้มีการผลิตเครื่องกลเติมอากาศขึ้นในเวลาต่อมา และรู้จักกันแพร่หลายทั่วไประเทศในปัจจุบันคือ "กังหันน้ำชัยพัฒนา"
ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2531 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้พระราชทานรูปแบบและพระราชดำริ เรื่องการแก้ไขปัญหาน้ำเสียโดยการเติมออกซิเจนในน้ำ มีสาระสำคัญ คือ
“การเติมอากาศลงในน้ำเสีย มี 2 วิธี วิธีหนึ่งใช้อากาศอัดเข้าไปตามท่อเป่าลงไปใต้ผิวน้ำแบบกระจายฟอง และอีกวิธีหนึ่งน่าจะกระทำได้โดยกังหันวิดน้ำ วิดตักขึ้นไปบนผิวน้ำแล้วปล่อยให้ตกลงไปยังผิวน้ำตามเดิม โดยที่กังหันน้ำดังกล่าวจะหมุนช้า ด้วยกำลังของมอเตอร์ไฟฟ้า ขนาดเล็กไม่เกิน 2 แรงม้า หรืออาจจะใช้พลังน้ำไหลก็ได้ จึงสมควรพิจารณาสร้างต้นแบบ แล้วนำไปติดตั้งทดลองใช้บำบัดน้ำเสีย ที่ภายในบริเวณโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า และวัดบวรนิเวศวิหาร”
ขอบคุณข้อมูลจาก: มูลนิธิชัยพัฒนา
ขอบคุณภาพประกอบจาก: หนังสือภาพถ่ายฝีพระหัตถ์พัฒนาประเทศ
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ประเด็นร้อน
- วิดีโอยอดนิยม
