มหาอุทกภัยภาคใต้ โดยเฉพาะจังหวัดสงขลา ยังคงเป็นเรื่องที่ต้องติดตาม ภายหลังจากที่เกิดสถานการณ์ที่ไม่คาดคิด นั่นคือ เหตุการณ์ที่ผู้ประสบภัยใช้อาวุธปืนขู่ ไล่ยิง หรือทำร้ายทีมกู้ภัย ทั้งที่ทีมงานเหล่านี้กำลังเข้ามาให้ความช่วยเหลือ ทำให้กู้ภัยแห่ถอนตัวไม่กล้าเข้าไปในพื้นที่ โดยเฉพาะพื้นที่เขต 8 หาดใหญ่
ดร.ตฤณห์ โพธิ์รักษา นักอาชญวิทยาเชิงพฤติกรรมและจิตวิทยาอาชญากร มหาวิทยาลัยมหิดล วิเคราะห์ถึงประเด็นดังกล่าวในรายการคุยข้ามช็อต Exclusive Talk ทาง PPTV HD 36
ดร.ตฤณห์ ระบุว่า ก่อนอื่นเราต้องเข้าใจสาเหตุของการแสดงพฤติกรรมก้าวร้าวเหล่านั้นก่อนว่าเกิดจากอะไร ซึ่งตนนึกได้อย่างเดียวที่สามารถใช้กับคนส่วนใหญ่ได้ คือ สภาวะการขาดอาหาร ขาดน้ำ ขาดน้ำตาล ส่งผลให้เกิดภาพหลอน มีอาการหูแว่ว เช่น เห็นเรือเป็นงูใหญ่ ได้ยินเสียงคนมาช่วยเป็นคนมาฆ่าหรือเป็นโจร
ดร.ตฤณห์ เผยว่า อาการหลอนแบบนี้ คนสุขภาพดีใช้เวลาประมาณ 72 ชั่วโมงจึงจะเกิดอาการขึ้นระดับนี้ แต่ถ้าพักผ่อนเพียงพอซึ่งคิดว่าเป็นเรื่องยาก ก็จะมีโอกาสเห็นภาพหลอนน้อยกว่า
แต่ในพื้นที่ที่มีความก้าวร้าวสูงและมีอาวุธปืน สันนิษฐานได้ว่าพื้นที่นั้นมีความก้าวร้าวรุนแรงอยู่แล้ว หรือมีอัตราการแพร่กระจายของยาเสพติดมากกว่าพื้นที่อื่น
การเห็นศพแม่ศพคนที่รักตายต่อหน้า และยังต้องเก็บศพไว้ในตู้เย็น คือสภาวะทางจิตใจที่เกิดการช็อก ระบบสมองจะเปิดตัว ตื่นตัวตลอดเวลา แม้ภายหลังเกิดเหตุการณ์หรือมีเรือเข้ามาให้ความช่วยเหลือแล้ว
ดร.ตฤณห์ มองว่า เหตุการณ์แบบนี้ สิ่งที่เราต้องทำคือไม่ใช่ถามคนในพื้นที่ว่ามีควมสุขไหมที่จะได้รับความช่วยเหลือ แต่เป็นการยกระดับความปลอดภัยของคนส่วนมากเป็นหลัก ดังนั้นใครก้าวร้าวหรือขัดขวางการปฏิบัติงานต้องยกระดับความปลอดภัย ต้องจับกุม คลี่คลายสถานการณ์ให้หยุดก้าวร้าว
ดร.ตฤณห์ เผยต่อว่า สภาวะการณ์ตระหนกตกใจ หรือ PTSD โดยเฉพาะผู้อยู่ในเหตุการณ์ เมื่อช็อกจากสถานการณ์ตรงหน้าแล้ว เหตุการณ์นั้นจะถูกฝังอยู่ในความทรงจำ แม้จะผ่านมาแล้วเป็น 10 ปี ไม่บำบัด ไม่รักษา เหตุการณ์นั้นจะยังคงตามหลอกหลอน
ดร.ตฤณห์ ระบุว่า เรื่องอาการทางจิตที่เกิดขึ้นจากเหตุดังกล่าวเป็นเรื่องของปัจเจกบุคคลและต้องใช้เวลา แต่ละคนมีสภาวะความแข็งแกร่งของจิตใจไม่เท่ากัน ความเครียดฉับพลันเช่นนี้อาจพัฒนาเป็นโรค PTSD ภายใน 3-6 เดือนได้ ซึ่งผู้ที่ประสบอุทกภัยใหญ่ที่เกือบเสียชีวิต มีโอกาสเกิด PTSD 20-30%
ละจะมีภาวะโรค Vicarious Trauma โรคที่เกิดเฉพาะคนที่เห็นศพต่อหน้าต่อตา ภาพจะฝังอยู่ในหัวประมาณ 6 เดือน ถึง 2 ปี จะมีอาการระวังตัวเกินเหตุ แม้เหตุการณ์จะปลอดภัยแล้ว ได้ยินฟ้าผ่า ฝนตก ก็กลัว
ดร.ตฤณห์ แนะนำว่า วิธีการแก้ คือ ศึกษาหาความรู้ หาทางป้องกันช่วยเหลือตนเองเบื้องต้น เรียนรู้จากความผิดพลาด เช่น การหวงทรัพย์สิน การติดลูกกรง เหล็กดัดที่บ้าน ต้องมีการวางแผนล่วงหน้า อย่ารอความช่วยเหลือจากรัฐ ให้ทำเหมือนประเทศญี่ปุ่น ที่จะมีกระเป๋าเป้ที่สามารถอยู่ได้ 7 วันหน้าประตูบ้าน เมื่อมีเหตุการณ์จะสามารถหยิบกระเป๋าคนละใบออกจากบ้านได้ทันที
ส่วนผู้ป่วยที่มีสารเสพติดในร่างกาย มีโอกาสใช้ความรุนแรงมากกว่าคนปกติ 3-5 เท่า ดังนั้นต้องบำบัดยาเสพติดก่อน ก่อนที่จะไปรักษาอาการทางจิต
ส่วนการเสพข่าว ดร.ตฤณห์ แนะนำว่า ให้จำกัดการเสพข่าวต่อวัน อาจฟังสรุปข่าวตอนเช้าก็เพียงพอ อย่าจมกับสถานการณ์นั้นนาน และให้ช่วยเหลือเท่าที่กำลังตัวเองทำได้ ให้เอาเวลาไปทำกิจกรรมอย่างอื่น
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สังคม
- วิดีโอยอดนิยม
