สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) ชวนทำความรู้จัก “กลุ่มดาวเต่า” หรือ “กลุ่มดาวนายพราน” หนึ่งในกลุ่มดาวที่โดดเด่นในช่วงฤดูหนาว โดยให้รายละเอียดว่า ในช่วงเดือนธันวาคม - กุมภาพันธ์ ถือเป็นช่วงที่เหมาะแก่การดูดาวมากที่สุด เนื่องจากช่วงดังกล่าวท้องฟ้าประเทศไทยมีสภาพปลอดโปร่ง มีเมฆน้อย กลางคืนยาวนานกว่ากลางวัน อีกทั้งกลุ่มดาวที่ปรากฏบนท้องฟ้าเป็นกลุ่มดาวที่สว่างโดดเด่น สังเกตการณ์ได้ง่าย
กลุ่มดาวสุดเด่นประจำฤดูหนาวหนีไม่พ้น “กลุ่มดาวนายพราน” ที่เริ่มโผล่พ้นขอบฟ้าทางทิศตะวันออกเร็วขึ้นเรื่อย ๆ ตั้งแต่ช่วงหัวค่ำเป็นต้นไป ด้วยสภาพอากาศ-ทัศนวิสัยของท้องฟ้าในช่วงนี้ เป็นโอกาสที่เหมาะแก่การสังเกตการณ์เหล่าชาวแก๊งในบริเวณกลุ่มดาวนี้
กลุ่มดาวนายพราน (Orion) มีดาวสว่างเด่น 8-9 ดวง มีขนาดใหญ่และสามารถจดจำได้ง่าย มีเอกลักษณ์อยู่ที่ดาวสว่าง 3 ดวงเรียงตัวกันเป็นเส้นตรง เรียกว่า “เข็มขัดนายพราน” (Orion’s belt) หรือที่คนไทยเรียก “ดาวไถ” ซึ่งกลุ่มดาวนี้สามารถสังเกตเห็นได้ทุกพื้นที่ทั่วโลก
เนื่องจากกลางลำตัวของกลุ่มดาวนายพรานถูกแบ่งด้วยเส้นศูนย์สูตรฟ้าพอดี โดยบริเวณหัวไหล่ของนายพรานมีดาวยักษ์แดงสว่างโดดเด่น คือ ดาวบีเทลจุส (Betelgeuse) และบริเวณขาของนายพรานมี ดาวสว่างสีฟ้า คือ ดาวไรเจล (Rigel)
ซึ่งดาว 4 ดวงรวมถึงดาวบีเทลจุสและดาวไรเจล ที่เรียงตัวเป็นรูปสี่เหลี่ยมล้อมรอบดาวไถนั้น คนไทยสมัยก่อนเรียกว่า “ดาวเต่า” (มองดาว 4 ดวงเป็นขาเต่า 4 ข้าง) โดยกลุ่มดาวนายพราน และกลุ่มดาวแมงป่อง จะอยู่ตรงกันข้ามเสมอ ซึ่งมีเรื่องราวเกี่ยวข้องตามตำนานกรีกโบราณ
กลุ่มดาวนายพรานยังมีวัตถุในห้วงอวกาศลึกที่น่าสนใจคือ เนบิวลานายพราน (Orion Nebula) หรือ M42 ซึ่งเป็นกลุ่มเมฆฝุ่นแก๊สในอวกาศที่ใหญ่กว่าระบบสุริยะของเรานับหมื่นเท่า สามารถสังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่า และเห็นรูปร่างของเนบิวลาได้ชัดเจนผ่านกล้องโทรทรรศน์
ดาวฤกษ์ในกลุ่มดาวนายพราน ถือว่ามีสีสันหลากหลายเลยทีเดียว สีแดงของดาวบีเทลจุส และสีขาวอมน้ำเงินของดาวไรเจล สีของดาวฤกษ์ที่แตกต่างกันเหล่านี้บ่งชี้ว่า ดาวฤกษ์มีอุณหภูมิพื้นผิวแตกต่างกัน
สำหรับผู้สนใจ ช่วงเดือนธันวาคมนี้สามารถสังเกตกลุ่มดาวนายพรานได้ตลอดคืน เริ่มจากทางทิศตะวันออก ตั้งแต่ช่วงหัวค่ำ หลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า จากนั้นกลุ่มดาวจะค่อย ๆ เคลื่อนผ่านกลางท้องฟ้า และไปตกลับขอบฟ้าทางทิศตะวันตกในช่วงรุ่งเช้า
ทั้งนี้ กลุ่มดาวนายพรานเป็นกลุ่มดาวที่อยู่บริเวณเส้นศูนย์สูตรฟ้า (Celestial Equator) พอดี ทำให้เป็นกลุ่มดาวที่ผู้คนทั่วโลกทั้งซีกโลกเหนือและซีกโลกใต้ สามารถสังเกตเห็นได้ NARIT จึงใช้กลุ่มดาวนายพรานเป็นสัญลักษณ์ประจำสำนักงานใหญ่ ที่อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อ. แม่ริม จ. เชียงใหม่ สื่อถึงการเป็นที่รู้จักต่อผู้คนทั่วโลก
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สังคม
- วิดีโอยอดนิยม
