“ช่องโหว่ในกรงขัง” ความย้อนแย้งของกฎหมายและจำนวนเสือที่เพิ่มขึ้น
ปัจจุบัน ประเทศไทยกำลังเผชิญกับสถานการณ์ที่น่าฉงน เมื่อประชากรเสือในป่าเพิ่มขึ้น แต่ในสถานที่เพาะเลี้ยงกลับมีจำนวนเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องเช่นกัน ความย้อนแย้งนี้ถูกตั้งคำถามจากสังคมและองค์กรระหว่างประเทศว่า กฎหมายที่มีอยู่นั้นมี "ช่องว่าง" หรือไม่ จึงทำให้ไทยยังคงถูกมองว่าเป็นศูนย์กลางของการลักลอบค้าสัตว์ป่า
แม้ว่าตาม พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 การค้าเสือจะเป็นเรื่องผิดกฎหมาย แต่กฎหมายยังมีข้อยกเว้นสำหรับเสือที่ถูกเพาะเลี้ยงขึ้นในสวนเสือหรือสวนสัตว์ ซึ่งสามารถนำไปแลกเปลี่ยนหรือซื้อขายกันได้ระหว่างสวนสัตว์ภายใต้การลงทะเบียนที่ถูกต้องกับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
อย่างไรก็ตาม จุดวิกฤตที่นำไปสู่ช่องโหว่สำคัญคือ “การแจ้งเกิดลูกเสือ” เนื่องจากอำนาจในการแจ้งหรือไม่แจ้งนั้นขึ้นอยู่กับเจ้าของสวนเสือเป็นหลัก โดยที่เจ้าหน้าที่กรมอุทยานฯ แทบไม่สามารถรับรู้ได้เลยว่ามีการตกลูกของเสือตัวใหม่เกิดขึ้นเมื่อใด ช่องว่างตรงนี้เองที่มีโอกาสสูงมากที่ลูกเสือ "นอกบัญชี" จะหลุดเข้าสู่วงจรการลักลอบค้าสัตว์ป่าอย่างผิดกฎหมาย
“เทคโนโลยีนวัตกรรม” ตัวช่วยสร้างความโปร่งใสที่ตรวจสอบได้ในสวนสัตว์
เพื่อแก้ปัญหาความคลุมเครือและยกระดับความโปร่งใส สวนสัตว์มาตรฐานทั้งภาครัฐและเอกชนจำเป็นต้องมีบรรทัดฐานเดียวกันในการปฏิบัติ นายณรงค์วิทย์ ชดช้อย ผู้อำนวยการสวนสัตว์เปิดเขาเขียว ให้ความเห็นที่น่าสนใจเกี่ยวกับระบบการจัดการสัตว์ในสวนสัตว์ภายใต้องค์การสวนสัตว์แห่งประเทศไทย
การบริหารจัดการสัตว์ในปัจจุบันไม่ได้อาศัยเพียงแค่การจดบันทึกทั่วไป แต่ต้องใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมเข้ามาช่วย เช่น ระบบ ZIMS (Zoological Information Management System) ซึ่งเป็นระบบมาตรฐานระดับสากลที่สามารถตรวจสอบย้อนกลับไปได้ถึงต้นตอว่าพ่อพันธุ์แม่พันธุ์เป็นใคร นอกจากนี้ยังมีระเบียบที่เข้มงวดรองรับในทุกกรณี
- สัตว์ที่เกิด: ต้องแจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ และดำเนินการบันทึกข้อมูลระบุแหล่งที่มาให้ถูกต้องและชัดเจน
- สัตว์ที่ป่วย: ดำเนินกระบวนการรักษามาตรฐานที่กำหนดไว้อย่างเข้มงวด
- สัตว์ที่ตาย: ต้องแจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ เพื่อยืนยันสาเหตุการตายพร้อมบันทึกข้อมูลอย่างครบถ้วนก นอกจากนี้ซากสัตว์จะต้องถูกจัดการและกำจัดด้วยวิธีการที่โปร่งใส
“นิติวิทยาศาสตร์” ปราการด่านสุดท้ายป้องกัน “สวมสิทธิ์เสือ”
เมื่อความสงสัยเกิดขึ้น "รหัสพันธุกรรม" หรือ DNA จึงกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการคลี่คลายคดี ดร.คณิตา อุ่ยถาวร ผู้อำนวยการศูนย์นิติวิทยาศาสตร์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ระบุว่า ปัจจุบันไทยมีมาตรฐานการทำข้อมูลพันธุกรรมสัตว์ป่าโดยเฉพาะเสือโคร่งที่สูงมาก เพื่อป้องการ "สวมสิทธิ์เสือ"
เนื่องจากปัญหาการลักลอบล่าและค้าเสือโคร่งมักจะถูกซ่อนอยู่หลังหน้าฉากของสวนสัตว์ที่ดำเนินกิจการอย่างถูกกฎหมาย การมีฐานข้อมูลพันธุกรรมอ้างอิงจึงเป็นหัวใจสำคัญ กระบวนการตรวจสอบมีขั้นตอน ดังนี้
- การเปรียบเทียบ เมื่อมีเสือที่ต้องสงสัย เจ้าหน้าที่จะนำตัวอย่างมาตรวจดีเอ็นเอเพื่อเทียบกับฐานข้อมูลที่มีอยู่
- การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ หากผลการตรวจสอบพบว่าเสือตัวนั้นไม่มีความสัมพันธ์ทางสายเลือดกับเสือในระบบ หรือไม่อยู่ในสารระบบฐานข้อมูลที่จัดทำไว้
- การสรุปผล เจ้าหน้าสามารถอนุมานได้ว่าเสือตัวนั้นน่าจะมีที่มาที่ผิดกฎหมาย เช่น อาจจะถูกลักลอบล่ามาจากป่าธรรมชาติ หรือลักลอบค้านำมาจากที่อื่น
ข้อมูลทางนิติวิทยาศาสตร์เหล่านี้จะถูกส่งต่อเพื่อใช้เป็นหลักฐานสำคัญในการสืบสวนสอบสวนและดำเนินคดีตามกฎหมายต่อไป เพื่อปิดตายช่องโหว่และคุ้มครองเสือโคร่งไม่ให้กลายเป็นเพียงสินค้าในตลาดมืด
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สังคม
- วิดีโอยอดนิยม
