Mahidol Channel สถานีโทรทัศน์ของมหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยว่า ชวนพ่อแม่ ผู้ปกครอง และคุณครู สอนเด็กให้รู้จัก “สิทธิในเนื้อตัวร่างกาย” เพราะเด็กทุกคนมีสิทธิอนุญาต ปฏิเสธ และปกป้องร่างกายของตนเอง เนื่องจากร่างกายเป็นสิทธิของเรา 100% แม้แต่พ่อแม่หรือผู้ปกครองก็ต้องเข้าใจและยอมรับ
3 โซนสำคัญ “สิทธิในเนื้อตัวร่างกาย”
สัมผัสปลอดภัย (Green Zone)
- จับมือ
- แตะแขน
- กอดปกติ
- เล่นกับเพื่อน
ต้องใช้วิจารณญาณ (Yellow Zone)
- กอดแน่นเกินไป, จับศีรษะ (บางครั้ง)
- หอมแก้ม (คนในบ้าน)
*ต้องได้รับการอนุญาต
ห้ามจับเด็ดขาด! (Red Zone)
- หน้าอก, อวัยวะเพศ (ด้านหน้า/ด้านหลัง), ก้น, ปาก
*เด็กควรปฏิเสธทันที และรีบบอกผู้ใหญ่
เด็กมีสิทธิ 100% ในร่างกายของตนเอง จึงควรสอนให้เด็กรู้จักปกป้องตัวเอง ขณะเดียวกันผู้ใหญ่ต้องเคารพสิทธิเด็ก เพื่อสร้าง “สัมผัสปลอดภัย” ไม่ให้เด็กรู้สึกแย่ หรือเกิดเป็นปมในอนาคต
5 วิธีสอนลูกให้ระวังตัว ป้องกันสิทธิในร่างกาย
กรมสุขภาพจิต ระบุว่า พ่อแม่มักสอนลูกให้ดูแลตัวเองให้ปลอดภัย ไม่ว่าจะเป็นการมองทั้งสองทางก่อนข้ามถนน คาดเข็มขัดนิรภัย หรือไม่เล่นริมถนนกับเพื่อน แต่หนึ่งในเรื่องสำคัญที่แม้พูดยากแต่จำเป็นต้องสอน คือ “ความปลอดภัยของร่างกาย”
-
สอนลูกให้ปกป้องสิทธิในร่างกายของตัวเอง สามารถเริ่มได้ตั้งแต่อายุ 2 ขวบ ด้วยการพูดให้เข้าใจง่าย เช่น “นี่คือร่างกายของหนู ไม่มีใครมีสิทธิแตะต้อง หากหนูไม่ยินยอม” เพื่อให้เด็กเรียนรู้การป้องกันตัว โต้ตอบ หรือรีบแจ้งผู้ใหญ่เมื่อเกิดเหตุผิดปกติ นอกจากนี้ ควรสอนให้เด็กเคารพสิทธิของผู้อื่น ไม่มองหรือสัมผัสพื้นที่ส่วนตัวของคนอื่นเช่นกัน
-
อย่าบังคับให้เด็กสัมผัสร่างกายในแบบที่ไม่ต้องการ พ่อแม่ควรเคารพสิทธิในร่างกายของลูก ไม่บังคับให้กอด หอม หรือจั๊กจี้ แม้จะเป็นสมาชิกในครอบครัว เพื่อย้ำให้เด็กเข้าใจว่า ร่างกายเป็นของตัวเอง และมีสิทธิปกป้องร่างกายของตน
-
สอนชื่ออวัยวะให้ถูกต้อง ใช้ภาษาที่เหมาะสมและเข้าใจง่าย เพื่อช่วยป้องกันการล่วงละเมิดทางเพศ อาจใช้ “กฎชุดว่ายน้ำ” ช่วยอธิบายว่าส่วนใดเป็นจุดสงวน รวมถึงสอนความแตกต่างระหว่างเพศชายและหญิงอย่างเหมาะสม
- สอนเรื่อง “การสัมผัสที่ปลอดภัย”คือการสัมผัสที่ทำให้เด็กรู้สึกปลอดภัย ได้รับการดูแล และรู้สึกมีคุณค่า เช่น การตบหลัง การโอบไหล่ การกอด หรือการสัมผัสจากแพทย์เพื่อตรวจรักษา
- สอนให้รู้จัก “การสัมผัสที่ไม่ปลอดภัย” และ “การสัมผัสที่ไม่ต้องการ” การสัมผัสที่ไม่ปลอดภัย คือการกระทำที่ทำร้ายร่างกายหรือจิตใจ เช่น การตี ผลัก บีบ หรือเตะ
ส่วนการสัมผัสที่ไม่ต้องการ อาจเป็นการสัมผัสที่ดูปกติ แต่เด็กไม่สบายใจ แม้จะมาจากคนในครอบครัวหรือเพื่อน เด็กก็มีสิทธิปฏิเสธได้ สิ่งสำคัญในการสอนลูก คือผู้ใหญ่ไม่ควรหัวเราะ ดุ หรือปิดกั้นคำถามของเด็ก เพราะเด็กอาจมีความสงสัยหรืออยากรู้อยากเห็นตามวัย ควรเปิดใจรับฟัง และอธิบายตามความเหมาะสมอย่างตรงไปตรงมา