นายแพทย์ฒัชชณพงศ์ จงเจริญยานนท์ หมอเด็กเฉพาะทางโรคทางเดินหายใจและเวชบำบัดวิกฤต โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท เจ้าของเพจเฟซบุ๊ก หมอม็อด หมอเด็กขอเล่า เปิดเผยอาการ “หลอดลมไว” ในเด็กที่พ่อแม่ควรรู้ โดยอยากให้ลองนึกภาพว่า หลอดลมของลูกเป็นคนขี้ตกใจ เจออะไรกระตุ้นนิดหน่อย เช่น อากาศเย็น ฝุ่น PM2.5 ควัน วิ่งเล่นเยอะๆ หรือเป็นหวัดเล็กน้อยหลอดลมก็ “สะดุ้ง” หดเกร็งง่ายกว่าคนอื่น เลยทำให้ ไอ หอบ หรือมีเสียงวี้ด ๆ
ภาวะนี้มักเกิดขึ้น ตามหลังการติดเชื้อไวรัส เช่น RSV หรือหวัดทั่วไป ไวรัสตัวอื่น ๆ ก็ได้เช่นกันโดยปกติจะค่อยๆ ดีขึ้นภายใน 1–3 เดือน แต่ถ้าลูกไปติดหวัด รับเชื้อไวรัสใหม่อีกที…ก็จะ “เริ่มนับหนึ่งใหม่” ได้อีก โดยเด็กบางคนที่เป็นหลอดลมไวซ้ำๆ บ่อยๆ และนานหลายเดือน ซึ่งอาจทำให้มีโอกาสที่จะพัฒนาไปเป็นโรคหอบหืดได้ในอนาคต
เด็กที่เป็นหลอดลมไว จะมีอาการยังไง?
- หลังหายหวัดแล้ว แต่ยังไอง่าย เวลาสูดอากาศเย็นหรือเจอฝุ่นควัน
- บางคน วิ่งเยอะๆ ก็ไอ หรือแม้แต่ หัวเราะแรงๆ ก็ไอ และมักจะเป็นช่วงกลางคืนหรือช่วงเช้า
- อาจมีเสียงหายใจวี้ดๆ เหมือนนกหวีด
- ครั้งที่เป็นหวัด มักไอหนักกว่าคนอื่น และใช้เวลานานกว่าจะหายสนิท
หลอดลมไว…หายได้ไหม?
หมอม็อด ระบุว่ามีโอกาสหายได้ โดยเฉพาะถ้าเป็นครั้งแรกๆ หลังติดเชื้อไวรัส มักจะดีขึ้นเองภายในไม่กี่สัปดาห์ ถึง 2–3 เดือน แต่ถ้าลูกติดหวัดบ่อย หรือมีภูมิแพ้ร่วมด้วย (น้ำมูกไหล คันจมูก คัดจมูก จามบ่อยๆ) → ภาวะนี้ก็อาจเกิดซ้ำ ๆ และอยู่นานหลายเดือน มีเด็กบางคนที่เสี่ยงพัฒนาเป็นหอบหืดซึ่งจะเป็นโรคเรื้อรังต้องรักษาต่อเนื่อง (โดยเฉพาะเด็กที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคหอบหืด)
พ่อแม่ทำอะไรได้บ้าง ถ้าลูกเป็นหลอดลมไว?
- ปรึกษาแพทย์ว่าต้องรักษาแบบไหนและพาลูกมาติดตามอาการกับคุณหมอสม่ำเสมอ (มีการรักษาหลายอย่าง ทั้งยาพ่นและยากิน การรักษาจะคล้ายๆกับการรักษาหอบหืด)
- ลดโอกาสการติดเชื้อซ้ำ ล้างมือบ่อยๆ สอนลูกไม่จับหน้า ไม่เอามือเข้าปาก ใส่หน้ากากอนามัยเวลาไปในที่คนเยอะ
- หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น: อากาศเย็นจัด ฝุ่น PM2.5 ควันบุหรี่
- ถ้าเป็นภูมิแพ้จมูก (คัดจมูก คันจมูก น้ำมูกไหล จามบ่อย) ต้องรักษาให้ดี เพราะทำให้ป่วยซ้ำบ่อยขึ้นได้
- ฉีดวัคซีนตามกำหนด เพื่อช่วยลดความรุนแรงของโรคติดเชื้อ
หมอม็อด สรุปว่า “หลอดลมไว” คือหลอดลมขี้ตกใจ หลังติดเชื้อไวรัส มีโอกาสหายเองได้ แต่ถ้าเป็นซ้ำบ่อยๆ อาจกลายเป็นหอบหืดสิ่งที่พ่อแม่ช่วยได้คือ ลดสิ่งกระตุ้น ป้องกันการติดเชื้อ รักษาภูมิแพ้ให้ดี