ทำความรู้จัก “ต้อลมและต้อเนื้อ”
“ต้อลมและต้อเนื้อ” เป็นเนื้อนูนที่เยื่อตาขาวข้างกระจกตาดำ ถ้าอยู่เฉพาะที่เยื่อบุตาขาว เรียกว่า ต้อลม แต่หากรุกล้ำเข้ามาในกระจกตาดำ เรียกว่า ต้อเนื้อ โดยต้อเนื้อจะมีลักษณะเห็นเป็นเนื้อสามเหลี่ยมโดยมีหัวอยู่ที่กระจกตา เนื้อเยื่อเหมือนเยื่อบุตาซึ่งมีเส้นเลือดวิ่งเข้าไปเกาะอยู่บนกระจกตาดำ อาจใหญ่หรือเล็กก็ได้ จะแดงมากน้อยขึ้นอยู่กับมีปริมาณเส้นเลือดมากหรือน้อย
ทั้งต้อลมและต้อเนื้อส่วนใหญ่อยู่ที่บริเวณหัวตาด้านในใกล้จมูก แต่อาจจะเป็นได้ทั้งด้านหัวตาและหางตาพร้อมกัน
แสงUV ตัวการณ์สำคัญที่ก่อให้เป็น “ต้อลมและต้อเนื้อ”
ต้อลมและต้อเนื้อเกิดจากการถูกแสงอัลตราไวโอเลต (UV) เป็นเวลาต่อเนื่องกันนาน UV เป็นส่วนประกอบในแสงแดดและมักพบต้อเนื้อในคนที่อาศัยในเขตอากาศร้อน ต้องทำงาน หรือใช้ชีวิตประจำวันกลางแจ้ง หรือโดนแสง UVมาก ๆ
อาการที่บ่งบอกว่าคุณเป็น “ต้อลมและต้อเนื้อ”
ผู้ป่วยโรคต้อลมและต้อเนื้อที่ยังเป็นไม่มาก ส่วนใหญ่มักไม่มีอาการเพียงแต่จะเห็นเป็นเนื้อเยื่อผิดปกติบริเวณเยื่อบุตาขาวเท่านั้น แต่หากมีการอักเสบหรือเป็นมากขึ้น ผู้ป่วยจะรู้สึกเจ็บตา เคืองตา แสบตา น้ำตาไหล ตาแดงขึ้น รู้สึกเหมือนมีเศษผงอยู่ในตาได้เป็นครั้งคราว
การรักษา “ต้อลมและต้อเนื้อ”
สำหรับการรักษาต้อลมและต้อเนื้อขึ้นอยู่กับความรุนแรงของโรค หากต้อมีขนาดเล็ก ผู้ป่วยไม่รู้สึกระคายเคืองและการมองเห็นยังเป็นปกติ การรักษาโรคในระยะนี้ แนะนำให้ป้องกันไม่ให้เป็นมากขึ้น โดยปกป้องดวงตาจากรังสีอัลตราไวโอเลตอย่างเคร่งครัด ด้วยการสวมแว่นกันแดดอย่างสม่ำเสมอ ในกรณีของต้อเนื้อที่มีการลุกลามเข้าไปบนกระจกตามาก มีขนาดใหญ่และอักเสบเรื้อรัง จักษุแพทย์อาจแนะนำให้รักษาด้วยการผ่าตัดลอกต้อเนื้อ เพื่อลอกเอาเนื้อเยื่อต้อเนื้อออกจากเยื่อตาและผิวกระจกตา
สิ่งที่น่าสนใจคือต้อเนื้อเป็นโรคที่มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำสูงโดยเฉพาะในผู้ป่วยที่อายุน้อยและผู้ที่ยังคงได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตอย่างต่อเนื่อง ดังนั้นเพื่อป้องกันการเกิดต้อเนื้อซ้ำ แพทย์มักผ่าตัดด้วยวิธีปลูกถ่ายเนื้อเยื่อใหม่โดยใช้เยื่อบุตาขาวของผู้ป่วยเอง เยื่อหุ้มรกที่เตรียมพิเศษจากสภากาชาดไทย โดยอาจใช้วิธีเย็บเนื้อเยื่อหรือใช้ Fibrin Glue ในบางรายแพทย์อาจพิจารณาใช้ยาบางชนิด เช่น Mitomycin C ในระหว่างการผ่าตัดลอกต้อเนื้อเพื่อลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำอีกตามความเหมาะสม ปกติเป็นการผ่าตัดแบบผู้ป่วยนอก ใช้เวลาเพียง 30 – 40 นาที หลังการผ่าตัดแพทย์จะให้ผู้ป่วยนอนพักฟื้นไม่นาน จากนั้นจึงกลับบ้านได้และนัดตรวจหลังผ่าตัด
อย่างไรก็ตามเราควรตรวจเช็คสุขภาพตาเป็นประจำ เพื่อรู้ให้เท่าทันอาการของโรค และจะได้นำไปสู่การรักษาที่ถูกต้องต่อไป เพราะโรคต้อลมต้อเนื้อเป็นแล้วยังสามารถกลับมามีโอกาสเป็นซ้ำอีก
บำรุงสายตาด้วยอาหาร และพฤติกรรมควรเลี่ยงเพื่อถนอมสายตา
ขอขอบคุณข้อมูลสุขภาพจาก : ศูนย์จักษุ โรงพยาบาลกรุงเทพ