"หมอม็อด" ชี้สัญญาณเตือนระบบ "บัตรทอง" ล่มสลาย อาจเกิดขึ้นจริง?!

นพ.ฒัชชณพงศ์ จงเจริญยานนท์ หมอเด็กเฉพาะทางโรคทางเดินหายใจและเวชบำบัดวิกฤต โรงพยาบาล สมิติเวช สุขุมวิท เจ้าของเพจเฟซบุ๊ก หมอม็อด หมอเด็กขอเล่า โพสต์ความเห็นถึงสัญญาณเตือนการล่มสลายของ “ระบบบัตรทอง” ที่มองว่ากำลังเกิดขึ้นจริง

หมอม็อด ระบุว่า สัญญาณเตือน…การล่มสลายของระบบบัตรทองที่ไม่มีใครอยากให้เกิด เมื่อโรงพยาบาลเอกชนแห่ "ถอนตัว" จากระบบนี้ โพสต์นี้อยากชวนทุกคนมามอง “บัตรทอง” แบบตรงไปตรงมา จะเล่าให้เห็นว่าข้างในกำลังเกิดอะไรขึ้น

FB/หมอม็อด หมอเด็กขอเล่า

เพราะหลังจากนี้เราจะเห็นข่าวแบบนี้ “มากขึ้นเรื่อยๆ” และบอกได้เลยว่าคนที่ใช้สิทธิ์บัตรทองทุกคนจะได้รับผลกระทบนี้ไม่ช้าก็เร็ว ขึ้นอยู่กับว่าสิทธิ์บัตรทองของคุณอยู่ที่โรงพยาบาลไหน ซึ่งมีคนไทยมากกว่า70% ใช้สิทธิ์นี้อยู่

หมอม็อด อธิบายว่า บัตรทองเป็นสิทธิ์ที่ดีมากของคนไทย ไม่ว่าคุณจะรวยหรือจน แค่มีสิทธิ์นี้ เดินเข้าโรงพยาบาลคุณก็ “ได้รับการรักษา” โดยที่ “ไม่ต้องจ่ายเงินตรงหน้า” นี่คือสิ่งที่ดี และควรมีอยู่จริง

แต่คำว่า “ฟรี” ไม่มีอยู่จริงทุกการรักษา มีต้นทุนเสมอ ไม่ว่าจะเป็นค่ายา ค่าอุปกรณ์ ค่าเครื่องมือแพทย์ ค่าไฟ ค่าน้ำ เงินเดือนบุคลากร ทุกอย่างนี้มีคนต้องจ่าย โรงพยาบาลเป็นคนออกเงินจ่ายให้คนไข้ไปก่อน แล้วค่อยไปเบิกคืนจาก สปสช. ซึ่งเป็นผู้ถือกระเป๋าเงินของบัตรทอง

สปสช. คือ “คนคุมเงิน” ของระบบนี้และเงินก้อนนี้มีมากกว่า 200,000 ล้านบาท/ปี โดยมีหน้าที่คือ จ่ายเงินคืนให้โรงพยาบาลเมื่อมีคนไข้มาใช้สิทธิ์บัตรทอง แต่ปัญหาคือ สปสช. จ่ายไม่ครบ จ่ายช้า ไม่จ่ายเลย

ลองนึกภาพนี้นะครับ คุณต้องควักเงินตัวเองซื้อของให้เพื่อนก่อน เพื่อนบอกว่า “เดี๋ยวค่อยมาเบิกคืนทีหลังนะ” แต่พอไปเบิกจริงเพื่อนจ่ายคืนไม่ครบ บางอย่างไม่จ่ายเลย หรือเลื่อนแล้วเลื่อนอีก ทำแบบนี้ทุกวันคุณจะยังอยากคบต่อไหม?

หมอม็อด อธิบายต่อว่า โรงพยาบาลเอกชนที่เข้าร่วมบัตรทอง เริ่มถอนตัวเพราะอยู่ต่อเท่ากับขาดทุน และเขาเป็นเอกชน เขาเลือกออกได้ แต่โรงพยาบาลรัฐไม่มีสิทธิ์นั้น ถอนตัวไม่ได้ ต้องอยู่ต่อ ต้องรับคนไข้ต่อ ไม่ว่าจะขาดทุนแค่ไหน

แล้วอะไรจะเกิดขึ้น เมื่อเงินไม่พอ? นี่คือสิ่งที่หลายคนไม่เคยเห็น โรงพยาบาล “เริ่มไม่มีเงินซื้อของ” ยาบางตัวเริ่มขาด อุปกรณ์บางอย่างต้องประหยัด อุปกรณ์บางอย่างที่จริง ๆ “ควรใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง” แต่ต้องยอมล้างแล้วใช้ซ้ำใช้ไปก่อน เพื่อให้ระบบยังเดินได้

ถามว่า “ควรไหม?” ไม่ควรเลย แต่คำถาม คือก็ไม่มีเงิน แล้วจะให้ทำยังไง? บางโรงพยาบาลสภาพแทบไม่ต่างจากพื้นที่กันดาร อุปกรณ์เก่า ใช้ซ้ำ ใช้จนหมดสภาพ แต่ก็ต้องใช้ เพราะไม่มีทางเลือก แล้วใช้กับใคร ก็ใช้กับพวกคุณนั่นแหละ

หมอม็อด อธิบายต่อว่า ภาพใหญ่ที่กำลังเกิดขึ้น โรงพยาบาลเอกชนต่างถอนตัว แต่โรงพยาบาลรัฐต้องแบกเพิ่ม คนไข้ไหลเข้ารัฐมากขึ้น ภาระหนักขึ้นเรื่อย ๆ เปรียบเทียบให้เห็นภาพที่สุด บัตรทองเหมือน “บัตรกินข้าวฟรี” คุณกินได้ฟรี แต่คนถือเงินจ่ายร้านจ่าย “ไม่ครบ / ช้า / ขาด” จะเกิดอะไรขึ้น?

ร้านเอกชนเลิกเข้าร่วม ร้านรัฐฝืนเปิด ทั้งที่ทุนหมด ลดต้นทุนด้วยวิธีต่าง ๆ ข้าวกะเพราอาจจะ "เน้นข้าว ลดหมู”แล้วใส่ถั่วฝักยาวเยอะ ๆ แทน แต่สุดท้ายร้านรัฐก็จะ “เริ่มพัง” อยู่ดี

แล้วตอนนี้กำลังมีอะไรเกิดขึ้นอีก? เริ่มมีความพยายามจากบางฝ่าย เช่น ทีมของ สว. บางท่านที่อยาก “ปฏิรูป” ระบบนี้ โดยเฉพาะองค์กรที่ถือเงินอย่าง สปสช. ซึ่งต้องยอมรับตรง ๆ ว่าเป็นองค์กรที่ “แตะต้องยากมาก” และแทบไม่มีนักการเมืองคนไหนพูดถึง

แต่สิ่งที่เริ่มเห็นคืออะไร? เมื่อเริ่มมีการตั้งคำถาม กลับมีการใช้ IO สร้างกระแส Fake news ว่า “สว.จะล้มล้างบัตรทอง” ทั้ง ๆ ที่ไม่มีใครพูดแบบนั้นเลย

หมอม็อด ระบุว่า สิ่งที่ต้องแยกให้ออกคือ “แก้คนคุมเงิน” ไม่เท่ากับ “ล้มบัตรทอง” เราไม่ได้จะเอาสิทธิ์ประชาชนออก แต่กำลังพูดถึงการจัดการ “คนถือกระเป๋าเงิน” ให้ระบบอยู่ได้จริง ถ้าแยกตรงนี้ไม่ออก สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือคุณจะไปต่อต้านคนที่กำลังพยายามแก้ปัญหา และปกป้องสิทธิ์ให้พวกคุณอยู่นะ

สิ่งที่น่ากลัวที่สุด ไม่ใช่วันนี้ แต่คือวันที่โรงพยาบาล “แบกไม่ไหว” วันนั้นคำว่า “รักษาฟรี”อาจจะยังอยู่แต่ “ไม่มียา / ไม่มีอุปกรณ์ ให้รักษาแล้ว”

หมอม็อด ทิ้งท้ายว่า โพสต์นี้ไม่ได้อยากให้กลัว แต่อยากให้ “เข้าใจ” และเริ่มตั้งคำถาม สุดท้ายนี้ประชาชนอย่างเราควร “ตาสว่าง” กับทั้งระบบไม่ใช่แค่เชื่อสิ่งที่ถูกพูด แต่ต้องมองให้เห็นว่า อะไรคือ “ปัญหาจริง” อะไรคือ “ภาพที่ถูกสร้างขึ้น”