ทพ.อรรถพร ลิ้มปัญญาเลิศ รองเลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กล่าวว่า มะเร็งปากมดลูกเป็นหนึ่งในโรคที่สามารถป้องกัน ลดความรุนแรง และลดการเสียชีวิตได้ หากประชาชนกลุ่มเป้าหมายเข้าถึงการคัดกรองอย่างเหมาะสม สปสช. จึงสนับสนุนสิทธิประโยชน์ด้านสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค เพื่อให้หญิงไทยกลุ่มเป้าหมายได้รับบริการตรวจคัดกรอง ค้นหาความเสี่ยง และเข้าสู่กระบวนการดูแลตามระบบบริการได้เร็วขึ้น
การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วย HPV DNA Test เป็นสิทธิประโยชน์สำคัญที่ สปสช. สนับสนุนภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ โดยเป็นวิธีที่มีความไวและแม่นยำสูงในการค้นหาการติดเชื้อไวรัส HPV ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของมะเร็งปากมดลูก นอกจากนี้ ตั้งแต่ปี 2566 ยังสนับสนุนบริการ HPV Self-Sampling หรือการเก็บตัวอย่างด้วยตนเอง เพื่อเพิ่มทางเลือกให้ผู้หญิงที่อาจรู้สึกเขินอายหรือไม่สะดวกเข้ารับการตรวจแบบเดิม สามารถเข้าถึงบริการคัดกรองได้มากขึ้น
ข้อมูลการรับบริการที่ผ่านมาแสดงให้เห็นว่าหญิงไทยเข้าถึงการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง จาก 869,831 ราย ในปีงบประมาณ 2565 เพิ่มเป็น 1,049,610 ราย ในปี 2566 และ 1,514,891 ราย ในปี 2567 ขณะที่ปีงบประมาณ 2568 มีผู้เข้ารับบริการตรวจคัดกรองรวม 1,414,771 ราย คิดเป็นร้อยละ 64.34 ของเป้าหมาย
สำหรับปีงบประมาณ 2569 ซึ่งเป็นข้อมูลระหว่างปี ณ วันที่ 5 มิถุนายน 2569 มีหญิงไทยเข้ารับบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกแล้ว 699,085 ราย ในจำนวนนี้เป็นการตรวจด้วยเทคโนโลยี HPV DNA Test จำนวน 608,179 ราย หรือคิดเป็นสัดส่วนกว่าร้อยละ 87 ของผู้รับบริการทั้งหมด สะท้อนให้เห็นว่าการตรวจด้วย HPV DNA Test เป็นวิธีคัดกรองหลักที่หน่วยบริการใช้ในการค้นหาความเสี่ยงของมะเร็งปากมดลูกในปัจจุบัน
สำหรับข้อมูลการให้บริการตรวจคัดกรองด้วยวิธี HPV DNA Test มีจำนวนเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง จาก 651,017 ราย ในปีงบประมาณ 2565 เป็น 838,361 ราย ในปี 2566 และ 1,325,991 ราย ในปี 2567 ขณะที่ปี 2568 มีผู้รับบริการแล้ว 1,207,640 ราย หรือคิดเป็นร้อยละ 85.35 ของผู้เข้ารับบริการคัดกรองทั้งหมด
เมื่อดูข้อมูลปีงบประมาณ 2568 จากผู้ที่เข้ารับการตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วย HPV DNA Test จำนวน 1,207,640 ราย พบผู้ที่มีผลผิดปกติและตรวจพบเชื้อ HPV ชนิดเสี่ยงสูงรวม 121,600 ราย แยกเป็นผู้ที่ตรวจพบเชื้อ HPV สายพันธุ์ 16 และ 18 จำนวน 30,819 ราย หรือร้อยละ 2.55 และผู้ที่พบเชื้อ HPV ชนิดเสี่ยงสูงสายพันธุ์อื่นอีก 90,781 ราย หรือร้อยละ 7.52 โดยกลุ่มนี้จำเป็นต้องได้รับการติดตามเข้าสู่กระบวนการวินิจฉัยเพิ่มเติมตามแนวทางมาตรฐานของระบบบริการ
ขณะที่การตรวจยืนยันด้วยการส่องกล้อง Colposcopy ในกลุ่มผู้ใช้สิทธิบัตรทอง มีจำนวนเพิ่มขึ้นเช่นกัน จาก 6,549 ราย ในปีงบประมาณ 2565 เป็น 10,097 ราย ในปี 2566 และ 14,008 ราย ในปี 2567 ก่อนเพิ่มเป็น 15,156 ราย ในปี 2568 หรือร้อยละ 38.99 ของผู้ที่มีข้อบ่งชี้ต้องได้รับการตรวจยืนยัน
ในปีงบประมาณ 2568 ผลจากการตรวจยืนยันพบผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูก 827 ราย พบผู้ที่มีเซลล์ผิดปกติ 1,457 ราย และพบเนื้องอก 140 ราย โดยในกลุ่มผู้ป่วยสิทธิบัตรทองที่ตรวจพบมะเร็ง ได้เข้าสู่การรักษาแล้ว 697 ราย หรือร้อยละ 84.28 ทั้งการผ่าตัด การรักษาด้วยยาเคมีบำบัด หรือการฉายรังสี ตามแนวทางการรักษาที่เหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย
ข้อมูลดังกล่าวมีความสำคัญต่อการบริหารกองทุนและการสนับสนุนระบบบริการในภาพรวม เพราะการตรวจคัดกรองเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการค้นหาความเสี่ยง ผู้ที่มีผลตรวจผิดปกติจำเป็นต้องได้รับการตรวจยืนยันและดูแลต่อเนื่องตามระบบบริการของหน่วยบริการและแต่ละสิทธิการรักษา โดยบทบาทของ สปสช. คือการสนับสนุนสิทธิประโยชน์ กลไกงบประมาณ การจ่ายชดเชยบริการ และการใช้ข้อมูลบริการเพื่อสะท้อนช่องว่างของการเข้าถึงบริการให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำไปใช้ประกอบการบริหารจัดการ
ยังมีความท้าทายในการเพิ่มการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองในกลุ่มเป้าหมาย รวมถึงการติดตามผู้ที่มีผลตรวจผิดปกติให้เข้าสู่การตรวจยืนยันด้วยการส่องกล้อง Colposcopy โดยในส่วนของ สปสช. จะสนับสนุนผ่านกลไกกองทุน ฐานข้อมูลบริการ และการประสานกับหน่วยงานด้านบริการ เพื่อให้การติดตามและส่งต่อผู้มีผลผิดปกติเป็นไปอย่างต่อเนื่องมากขึ้น ขณะที่การจัดบริการในพื้นที่เป็นบทบาทของหน่วยบริการและเครือข่ายบริการสุขภาพตามศักยภาพและบริบทของแต่ละพื้นที่
สำหรับปีงบประมาณ 2569 สปสช. จะสนับสนุนการเข้าถึงบริการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะการสนับสนุนบริการ HPV Self-Sampling การใช้ข้อมูลติดตามกลุ่มเป้าหมายที่ยังไม่เข้ารับการตรวจ และการสื่อสารสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ประชาชน เพื่อเพิ่มโอกาสการค้นพบความเสี่ยงตั้งแต่ระยะเริ่มต้น และลดการป่วยและเสียชีวิตจากมะเร็งปากมดลูกในระยะยาว
“มะเร็งปากมดลูกเป็นโรคที่ป้องกันได้ ยิ่งตรวจพบเร็ว โอกาสรักษาก็ยิ่งสูง สปสช. จึงขอเชิญชวนหญิงไทยกลุ่มเป้าหมายเข้ารับบริการตรวจคัดกรองตามสิทธิประโยชน์ โดยไม่ต้องรอให้มีอาการผิดปกติ เพราะการตรวจคัดกรองช่วยค้นหาความเสี่ยงตั้งแต่ระยะเริ่มต้น และช่วยลดความสูญเสียที่อาจเกิดขึ้นกับตนเองและครอบครัวในอนาคตได้” รองเลขาธิการ สปสช. กล่าว
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP สุขภาพ
- วิดีโอยอดนิยม
