สงครามนานกิง (Nanjing Massacre) คืออะไร? เปิดประวัติการสังหารหมู่ที่โหดร้ายที่สุดในสงครามจีน-ญี่ปุ่น

สงครามนานกิง หรือ การสังหารหมู่ที่นานกิง (Nanjing Massacre) คือหนึ่งในเหตุการณ์อาชญากรรมสงครามที่โหดร้ายที่สุดในประวัติศาสตร์โลก เกิดขึ้นระหว่าง สงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่ 2 เมื่อกองทัพจักรวรรดิญี่ปุ่นบุกยึดเมืองนานกิง เมืองหลวงของจีนในขณะนั้น ก่อนก่อเหตุสังหารหมู่ ทรมาน และละเมิดสิทธิมนุษยชนต่อพลเรือนและเชลยศึกอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานานถึง 6 สัปดาห์

เหตุการณ์ดังกล่าวไม่เพียงคร่าชีวิตผู้คนจำนวนมหาศาล แต่ยังกลายเป็นบาดแผลทางประวัติศาสตร์ที่ส่งผลต่อความสัมพันธ์ระหว่างจีนและญี่ปุ่นมาจนถึงปัจจุบัน

สงครามนานกิงเกิดขึ้นได้อย่างไร

ต้นตอของเหตุการณ์เริ่มจาก สงครามจีน-ญี่ปุ่นครั้งที่ 2 ซึ่งปะทุขึ้นในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1937 จากเหตุการณ์สะพานมาร์โค โปโล ก่อนที่กองทัพญี่ปุ่นจะสามารถยึดนครเซี่ยงไฮ้ได้ในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกัน หลังชัยชนะที่เซี่ยงไฮ้ ญี่ปุ่นมุ่งหน้าเข้ายึด เมืองนานกิง เมืองหลวงของรัฐบาลจีนภายใต้การนำของ เจียง ไคเช็ก ซึ่งได้อพยพรัฐบาลไปยังเมืองอู่ฮั่น และต่อมายังเมืองฉงชิ่ง เพื่อรักษาศูนย์บัญชาการของประเทศ

วันที่ 13 ธันวาคม ค.ศ. 1937 กองทัพญี่ปุ่นภายใต้การนำของพลเอก อิวาเนะ มัทซึอิ สามารถบุกเข้ายึดเมืองนานกิงได้สำเร็จ และนั่นคือจุดเริ่มต้นของเหตุการณ์ที่โลกจดจำในชื่อ การสังหารหมู่ที่นานกิง

 

การสังหารหมู่ที่นานกิง 6 สัปดาห์แห่งความโหดร้าย

หลังการยึดเมือง ทหารญี่ปุ่นได้ก่อเหตุสังหารพลเรือนและเชลยศึกชาวจีนเป็นวงกว้าง มีรายงานว่าผู้คนจำนวนมากถูกยิงเป้า ฝังทั้งเป็น ตัดศีรษะ หรือใช้เป็นเป้าซ้อมดาบปลายปืน และขณะเดียวกัน ผู้หญิงและเด็กหญิงจำนวนมากตกเป็นเหยื่อของการล่วงละเมิดทางเพศ หลายคนถูกสังหารหลังจากถูกทำร้าย นอกจากนี้ บ้านเรือน อาคารสำคัญ วัด โรงเรียน และทรัพย์สินของประชาชนยังถูกปล้นสะดมและเผาทำลาย จนเมืองนานกิงได้รับความเสียหายอย่างหนัก

สงครามนานกิงมีผู้เสียชีวิตกี่คน

จำนวนผู้เสียชีวิตจาก การสังหารหมู่ที่นานกิง ยังคงเป็นประเด็นที่มีการศึกษาทางประวัติศาสตร์อย่างต่อเนื่อง ซึ่งรัฐบาลจีนและนักวิชาการจำนวนมากประเมินว่า มีผู้เสียชีวิต มากกว่า 300,000 คน ขณะที่นักประวัติศาสตร์บางส่วนเสนอจำนวนที่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม นักวิชาการส่วนใหญ่เห็นพ้องว่าเหตุการณ์นี้เป็นหนึ่งในอาชญากรรมสงครามครั้งใหญ่ที่สุดของศตวรรษที่ 20

เขตปลอดภัยนานกิง ความหวังท่ามกลางสงคราม

แม้เมืองจะเต็มไปด้วยความรุนแรง แต่ชาวต่างชาติที่อาศัยอยู่ในนานกิง นำโดย จอห์น ราเบ้ ได้ร่วมกันจัดตั้ง เขตปลอดภัยนานกิง (Nanking Safety Zone) เพื่อคุ้มครองพลเรือนชาวจีน ซึ่งเขตปลอดภัยแห่งนี้ สามารถช่วยชีวิตผู้คนได้ราว 200,000 คน และถือเป็นหนึ่งในภารกิจด้านมนุษยธรรมที่สำคัญที่สุดในช่วงสงคราม

บทลงโทษหลังสงครามโลกครั้งที่ 2

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลง พลเอก อิวาเนะ มัทซึอิ ถูกศาลทหารระหว่างประเทศตัดสินประหารชีวิตในฐานะอาชญากรสงคราม จากบทบาทในการบุกยึดเมืองนานกิงและความโหดร้ายที่เกิดขึ้นภายใต้การบัญชาการของเขา

ทำไมสงครามนานกิงยังเป็นประเด็นถกเถียง

แม้เวลาจะผ่านมากว่า 80 ปี แต่ สงครามนานกิง ยังคงเป็นประเด็นอ่อนไหวในความสัมพันธ์ระหว่างจีนและญี่ปุ่น เนื่องจากยังมีข้อถกเถียงเกี่ยวกับจำนวนผู้เสียชีวิต รวมถึงการตีความเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์จากนักการเมืองและนักวิชาการบางกลุ่ม

อย่างไรก็ตาม เหตุการณ์ การสังหารหมู่ที่นานกิง ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางจากนักประวัติศาสตร์ทั่วโลกว่าเป็นหนึ่งในอาชญากรรมสงครามที่รุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ และเป็นบทเรียนสำคัญที่สะท้อนให้เห็นถึงผลกระทบอันเลวร้ายของสงคราม ความเกลียดชัง และการละเมิดสิทธิมนุษยชน

การศึกษาประวัติศาสตร์ของ สงครามนานกิง จึงไม่ใช่เพียงการย้อนมองอดีต แต่เป็นการเตือนใจให้สังคมโลกตระหนักถึงคุณค่าของสันติภาพ และร่วมกันป้องกันไม่ให้โศกนาฏกรรมเช่นนี้เกิดขึ้นอีกในอนาคต