เมื่อเข้าสู่ช่วงเทศกาลกินเจ หลายคนอาจคุ้นเคยกับภาพผู้คนแต่งกายด้วยชุดสีขาว เลือกรับประทานอาหารที่ไม่มีเนื้อสัตว์ รวมถึงร้านอาหารที่ติดธงเจสีเหลืองตัวอักษรสีแดง แต่เทศกาลกินเจไม่ได้มีเพียงเรื่องอาหารเท่านั้น ยังเกี่ยวข้องกับการถือศีล การปฏิบัติตน และความเชื่อที่สืบทอดกันมา
เปิดประวัติเทศกาลกินเจ
เทศกาลกินเจ หรือประเพณีถือศีลกินผัก จัดขึ้นตามปฏิทินจีน ตั้งแต่วันขึ้น 1 ค่ำ ถึงขึ้น 9 ค่ำ เดือน 9 รวม 9 วัน โดยในปี 2569 นี้ตรงกับวันที่ 10-18 ตุลาคม 2569
สำหรับที่มาของเทศกาล มีทั้งตำนานเกี่ยวกับการกินเจเพื่อรำลึกถึงนักรบที่ต่อสู้กับกองทัพแมนจูและความเชื่อเกี่ยวกับการสักการบูชาเทพและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ 9 องค์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการประกอบพิธีกรรมในช่วงเดือน 9 ตามปฏิทินจีน
ในประเทศไทยมีการจัดเทศกาลกินเจในหลายพื้นที่ ผู้เข้าร่วมจะงดเว้นเนื้อสัตว์ ถือศีล และปฏิบัติตามธรรมเนียมของเทศกาล
“เจ” ไม่ได้หมายถึงแค่งดเนื้อสัตว์
คำว่า “เจ” ในบริบทของพุทธศาสนามหายานมีความหมายเกี่ยวข้องกับอุโบสถการปฏิบัติเจจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการงดรับประทานเนื้อสัตว์ แต่ยังให้ความสำคัญกับความสะอาดทางกาย วาจา และใจ
การถือเจจึงครอบคลุมทั้งการรักษาศีล การควบคุมการกระทำและคำพูด รวมถึงการทำจิตใจให้บริสุทธิ์ ขณะเดียวกันยังมีการหลีกเลี่ยงการทำร้ายสัตว์และพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม
นอกจากงดเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์แล้ว อาหารเจยังหลีกเลี่ยงผักที่มีกลิ่นฉุน 5 ชนิด ได้แก่ กระเทียม หัวหอม หลักเกียว กุ้ยช่าย และผักชี
ทำไมกินเจต้องใส่ชุดขาว-ธงเจต้องเป็นสีเหลืองตัวอักษรแดง
ช่วงเทศกาลกินเจจะพบผู้ถือศีลแต่งกายด้วยชุดสีขาว โดยผู้ถือเจจะนุ่งขาวห่มขาว และแต่งกายด้วยชุดสีขาวเมื่อเข้าร่วมพิธีกรรมที่ศาลเจ้า ส่วนธงเจที่พบตามร้านอาหารและสถานที่ต่าง ๆ จะมีพื้นสีเหลืองและตัวอักษรสีแดง ใช้เป็นสัญลักษณ์ของอาหารเจ
สีแดงเป็นสีมงคลตามวัฒนธรรมจีนขณะที่สีเหลืองมีความเกี่ยวข้องกับพุทธศาสนาและผู้ถือศีล ธงเจจึงใช้เป็นทั้งสัญลักษณ์ของอาหารเจและเครื่องเตือนใจให้ปฏิบัติตามข้อกำหนดของการถือเจ
10 ข้อควรรู้และข้อปฏิบัติช่วงกินเจ
นอกจากการงดเนื้อสัตว์แล้วช่วงเทศกาลกินเจยังมีข้อปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับการรับประทานอาหารและการดำเนินชีวิต ดังนี้
- งดรับประทานเนื้อสัตว์ หลีกเลี่ยงเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์
- หลีกเลี่ยงผักที่มีกลิ่นฉุน ได้แก่ กระเทียม หัวหอม หลักเกียว กุ้ยช่าย และผักชี
- หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด ทั้งรสเผ็ด หวาน เปรี้ยว และเค็มมาก
- แยกภาชนะสำหรับอาหารเจ ผู้ที่ถือเจอย่างเคร่งครัดควรใช้ภาชนะสำหรับประกอบและรับประทานอาหารเจโดยเฉพาะ
- รักษาศีล ควบคุมการประพฤติปฏิบัติให้เหมาะสมตลอดช่วงเทศกาล
- ดูแลกาย วาจา และใจ ควบคุมอารมณ์ หลีกเลี่ยงคำพูดที่ไม่เหมาะสม และไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน
- แต่งกายด้วยชุดสีขาว โดยเฉพาะเมื่อต้องเข้าร่วมพิธีกรรมที่ศาลเจ้า
- ทำบุญและเข้าร่วมพิธีกรรม ทั้งไหว้พระ สวดมนต์ และทำบุญตามธรรมเนียมของเทศกาล
- เลือกอาหารที่สะอาดและปลอดภัย เลือกวัตถุดิบที่สะอาด ล้างผักและผลไม้ให้สะอาด และรับประทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่
- ลดหวาน มัน เค็ม และเลือกโปรตีนให้เหมาะสม หลีกเลี่ยงอาหารที่มีแป้งและไขมันสูง โดยเฉพาะอาหารทอด พร้อมเลือกโปรตีนจากถั่วเมล็ดแห้ง โปรตีนเกษตร และเต้าหู้ รวมถึงรับประทานผักและผลไม้ให้หลากหลาย
- คอนเทนต์พิเศษ
สำหรับคุณ - TOP ไลฟ์สไตล์
- วิดีโอยอดนิยม
