รู้ก่อนสูบ! บุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่ธรรมดา อันตรายที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพแบบเข้าใจง่าย

โดย PPTV Online

เผยแพร่

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา บุหรี่ไฟฟ้ากลายเป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับความสนใจอย่างมาก โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่นและวัยทำงาน

ด้วยรูปลักษณ์ที่ทันสมัย มีรสชาติและกลิ่นให้เลือกหลากหลาย อีกทั้งยังมีการกล่าวถึงว่าเป็นทางเลือกที่ได้รับสารอันตรายน้อยกว่าการสูบบุหรี่ทั่วไป ทำให้หลายคนเริ่มตั้งคำถามว่า บุหรี่ไฟฟ้ากับบุหรี่ธรรมดาแตกต่างกันอย่างไร และหากต้องเลือกระหว่างสองชนิดนี้ แบบไหนส่งผลเสียต่อสุขภาพมากกว่ากัน

แม้บุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่ธรรมดาจะมีวิธีการใช้งานแตกต่างกัน แต่ทั้งสองชนิดมีความเกี่ยวข้องกับการได้รับนิโคติน ซึ่งเป็นสารที่ทำให้เกิดการเสพติด นอกจากนี้ บุหรี่ไฟฟ้ายังสามารถปล่อยละอองลอยที่มีสารเคมีและอนุภาคขนาดเล็กเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจ ส่วนบุหรี่ธรรมดามีการเผาไหม้ใบยาสูบ ทำให้เกิดควันและสารพิษจำนวนมากที่เกี่ยวข้องกับโรคมะเร็ง โรคหัวใจ และโรคระบบทางเดินหายใจ

องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า ผลิตภัณฑ์ยาสูบทุกรูปแบบเป็นอันตรายต่อสุขภาพ และนิโคตินเป็นสารที่มีฤทธิ์เสพติดสูง โดยเฉพาะในเด็กและเยาวชนที่สมองยังอยู่ระหว่างการพัฒนา ดังนั้น การทำความเข้าใจความแตกต่างระหว่างบุหรี่ทั้งสองประเภทจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพื่อให้สามารถประเมินความเสี่ยงและตัดสินใจเกี่ยวกับสุขภาพของตนเองได้อย่างถูกต้อง

เราจะพาไปทำความรู้จักกับบุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่ธรรมดา ตั้งแต่หลักการทำงาน ส่วนประกอบ สารเคมีที่ได้รับ ผลกระทบต่อร่างกาย ความเสี่ยงจากควันและละอองลอยมือสอง ตลอดจนสถานะทางกฎหมายของบุหรี่ไฟฟ้าในประเทศไทยปี 2026

cigarette in the street.

บุหรี่ธรรมดาคืออะไร และทำงานอย่างไร?

บุหรี่ธรรมดา หรือบุหรี่มวน เป็นผลิตภัณฑ์ยาสูบที่นำใบยาสูบผ่านกระบวนการแปรรูป ก่อนนำมาบรรจุในกระดาษเป็นแท่ง โดยทั่วไปประกอบด้วยส่วนของยาสูบ กระดาษห่อ และอาจมีตัวกรองบริเวณปลายมวน เมื่อจุดไฟที่ปลายบุหรี่ ใบยาสูบจะเกิดการเผาไหม้และปล่อยควันออกมา ผู้สูบจะสูดควันดังกล่าวเข้าสู่ปอดผ่านทางปากและระบบทางเดินหายใจ

กระบวนการเผาไหม้เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้บุหรี่ธรรมดาส่งผลเสียต่อสุขภาพ เพราะความร้อนจากการเผาไหม้ยาสูบทำให้เกิดสารเคมีจำนวนมาก ทั้งสารที่เป็นพิษ สารระคายเคือง และสารก่อมะเร็ง ซึ่งสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านการสูดดมควันบุหรี่

สารที่ได้รับความสนใจมากที่สุดชนิดหนึ่งคือ นิโคติน (Nicotine) ซึ่งเป็นสารที่พบตามธรรมชาติในใบยาสูบและมีฤทธิ์ทำให้เกิดการเสพติด เมื่อสูบบุหรี่ นิโคตินจะถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดและส่งผลต่อระบบประสาท ทำให้ผู้สูบรู้สึกพึงพอใจหรือผ่อนคลายชั่วคราว แต่เมื่อระดับนิโคตินลดลง ร่างกายอาจเกิดความต้องการสูบซ้ำ จนกลายเป็นวงจรของการเสพติด

อย่างไรก็ตาม อันตรายของบุหรี่ไม่ได้เกิดจากนิโคตินเพียงอย่างเดียว สารพิษจำนวนมากในควันบุหรี่ที่เกิดจากการเผาไหม้ต่างหากที่เป็นสาเหตุสำคัญของโรคร้ายแรงหลายชนิด

ตัวอย่างสารที่พบในควันบุหรี่ ได้แก่

  • ทาร์ (Tar): เป็นส่วนผสมของสารหลายชนิดที่เกิดจากการเผาไหม้ยาสูบ มีสารก่อมะเร็งและสามารถสะสมในระบบทางเดินหายใจ

  • คาร์บอนมอนอกไซด์ (Carbon Monoxide): ก๊าซพิษที่ลดความสามารถของเลือดในการลำเลียงออกซิเจน ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น

  • เบนซีน (Benzene): สารเคมีที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเม็ดเลือดขาว

  • ฟอร์มาลดีไฮด์ (Formaldehyde): สารเคมีที่มีคุณสมบัติเป็นพิษและจัดอยู่ในกลุ่มสารก่อมะเร็งในมนุษย์

  • สารประกอบไนโตรซามีนเฉพาะในยาสูบ: เป็นกลุ่มสารที่มีความเกี่ยวข้องกับการเกิดมะเร็ง

การสูบบุหรี่ธรรมดาจึงไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะต่อปอดเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องกับโรคหัวใจและหลอดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง มะเร็งหลายชนิด และโรคเรื้อรังอื่น ๆ ด้วย

smoking

บุหรี่ไฟฟ้าคืออะไร และทำงานอย่างไร?

บุหรี่ไฟฟ้า (Electronic Cigarette หรือ E-cigarette) เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้พลังงานจากแบตเตอรี่เพื่อให้ความร้อนแก่น้ำยาบุหรี่ไฟฟ้า ก่อนเปลี่ยนน้ำยาให้กลายเป็นละอองลอยสำหรับสูดเข้าสู่ร่างกาย โดยทั่วไปจะประกอบด้วยแบตเตอรี่ ขดลวดทำความร้อน ระบบจ่ายน้ำยา และส่วนที่ใช้สูดดม

บุหรี่ไฟฟ้ามีหลายรูปแบบ เช่น แบบใช้แล้วทิ้ง แบบเติมน้ำยา และแบบเปลี่ยนหัวน้ำยาหรือพอด (Pod) ซึ่งมีขนาด รูปร่าง และระบบการทำงานแตกต่างกันไป

หลักการทำงานโดยทั่วไปเริ่มจากการเปิดใช้งานอุปกรณ์ เมื่อผู้ใช้สูดลมหรือกดปุ่ม ระบบจะส่งกระแสไฟฟ้าไปยังขดลวดทำความร้อน ทำให้น้ำยาที่อยู่ภายในอุปกรณ์ได้รับความร้อนและกลายเป็นละอองลอย จากนั้นผู้ใช้จะสูดละอองดังกล่าวเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจ

น้ำยาบุหรี่ไฟฟ้ามักประกอบด้วยสารหลายชนิด ได้แก่

  • นิโคติน (Nicotine): สารที่ทำให้เกิดการเสพติด โดยปริมาณและความเข้มข้นแตกต่างกันตามผลิตภัณฑ์

  • โพรพิลีนไกลคอล (Propylene Glycol): สารที่ใช้เป็นตัวทำละลายและช่วยสร้างละอองเมื่อได้รับความร้อน

  • กลีเซอรีนจากพืช (Vegetable Glycerin): สารที่ช่วยสร้างละอองและทำให้เกิดกลุ่มควันที่มองเห็นได้

  • สารแต่งกลิ่นและรสชาติ (Flavorings): ใช้เพิ่มกลิ่นและรสชาติ เช่น ผลไม้ ขนมหวาน หรือเครื่องดื่ม

  • สารเคมีอื่น ๆ: อาจเกิดจากส่วนผสมในน้ำยา กระบวนการให้ความร้อน หรือการเปลี่ยนแปลงทางเคมีระหว่างใช้งาน

สิ่งที่ควรทำความเข้าใจคือ สิ่งที่ออกมาจากบุหรี่ไฟฟ้าไม่ใช่เพียงไอน้ำธรรมดา แต่เป็นละอองลอย (Aerosol) ซึ่งอาจประกอบด้วยนิโคติน สารเคมี และอนุภาคขนาดเล็กที่สามารถเข้าสู่ปอดได้

องค์การอนามัยโลกเผยแพร่เอกสารเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าฉบับปี 2026 โดยอธิบายว่าผลิตภัณฑ์เหล่านี้ใช้ความร้อนเปลี่ยนน้ำยาให้กลายเป็นละอองลอย และน้ำยาอาจมีนิโคติน สารแต่งกลิ่น รวมถึงสารเคมีอื่นที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ

บุหรี่ไฟฟ้ากับบุหรี่ธรรมดาแตกต่างกันอย่างไร?

ความแตกต่างสำคัญระหว่างบุหรี่ไฟฟ้ากับบุหรี่ธรรมดาอยู่ที่กระบวนการสร้างสิ่งที่ผู้สูบสูดเข้าสู่ร่างกาย โดยบุหรี่ธรรมดาใช้การเผาไหม้ใบยาสูบ ส่วนบุหรี่ไฟฟ้าใช้ความร้อนเพื่อสร้างละอองจากน้ำยา

แม้ทั้งสองชนิดจะมีความแตกต่างด้านส่วนประกอบและวิธีการทำงาน แต่ไม่ได้หมายความว่าบุหรี่ไฟฟ้าจะไม่มีสารอันตรายหรือไม่มีผลกระทบต่อสุขภาพ

เปรียบเทียบบุหรี่ไฟฟ้ากับบุหรี่ธรรมดา

หลักการทำงาน

  • บุหรี่ธรรมดา: เผาไหม้ใบยาสูบ

  • บุหรี่ไฟฟ้า: ใช้ความร้อนสร้างละอองจากน้ำยา

สิ่งที่สูดเข้าสู่ร่างกาย

  • บุหรี่ธรรมดา: ควันจากการเผาไหม้

  • บุหรี่ไฟฟ้า:ละอองลอยจากน้ำยา

นิโคติน

  • บุหรี่ธรรมดา: มีในยาสูบ

  • บุหรี่ไฟฟ้า: อาจมีหรือไม่มี ขึ้นอยู่กับน้ำยา

สารเคมี

  • บุหรี่ธรรมดา: มีสารพิษและสารก่อมะเร็งจำนวนมาก

  • บุหรี่ไฟฟ้า: อาจมีสารเคมีและอนุภาคที่เป็นอันตราย

ทาร์และคาร์บอนมอนอกไซด์

  • บุหรี่ธรรมดา: พบในควันจากการเผาไหม้

  • บุหรี่ไฟฟ้า: โดยทั่วไปไม่มีจากกระบวนการเผาไหม้แบบบุหรี่ธรรมดา แต่ไม่ได้หมายความว่าปลอดสารอันตราย

กลิ่น

  • บุหรี่ธรรมดา: กลิ่นควันจากการเผาไหม้ยาสูบ

  • บุหรี่ไฟฟ้า: มีกลิ่นหลากหลายตามน้ำยา

รูปแบบผลิตภัณฑ์

  • บุหรี่ธรรมดา: บุหรี่มวน

  • บุหรี่ไฟฟ้า: แบบใช้แล้วทิ้ง แบบเติมน้ำยา และแบบพอด

ความเสี่ยงต่อการเสพติด

  • บุหรี่ธรรมดา: มีความเสี่ยงจากนิโคติน

  • บุหรี่ไฟฟ้า: มีความเสี่ยงจากนิโคติน โดยขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์และพฤติกรรมการใช้

ผลกระทบต่อสุขภาพ

  • บุหรี่ธรรมดา: มีหลักฐานชัดเจนว่าก่อโรคร้ายแรงหลายชนิด

  • บุหรี่ไฟฟ้า: มีหลักฐานถึงอันตรายหลายด้าน แต่ผลระยะยาวบางประเด็นยังต้องศึกษาเพิ่มเติม

จากการเปรียบเทียบจะเห็นว่า บุหรี่ธรรมดามีอันตรายจากสารพิษที่เกิดขึ้นระหว่างการเผาไหม้โดยตรง ขณะที่บุหรี่ไฟฟ้าไม่มีการเผาไหม้ใบยาสูบในลักษณะเดียวกัน แต่ยังสามารถปล่อยสารเคมีและอนุภาคที่ส่งผลกระทบต่อร่างกายได้

ดังนั้น ไม่ควรดูเพียงว่าผลิตภัณฑ์ชนิดใดมีควันมากหรือน้อยกว่า แต่ควรดูจากชนิดของสารที่ได้รับ ปริมาณนิโคติน ความถี่ในการใช้ และผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาวร่วมด้วย

บุหรี่ธรรมดาส่งผลเสียต่อสุขภาพอย่างไร?

อันตรายจากบุหรี่ธรรมดาเป็นประเด็นที่มีหลักฐานทางการแพทย์รองรับมาอย่างยาวนาน เนื่องจากควันบุหรี่มีสารเคมีหลายพันชนิด ซึ่งบางชนิดเป็นสารพิษและสารก่อมะเร็ง เมื่อสูดเข้าสู่ร่างกายเป็นประจำ สารเหล่านี้จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเรื้อรังและทำลายอวัยวะหลายระบบ

เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง

การสูบบุหรี่เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของมะเร็งหลายชนิด โดยเฉพาะมะเร็งปอด นอกจากนี้ยังมีความเกี่ยวข้องกับมะเร็งในช่องปาก ลำคอ กล่องเสียง หลอดอาหาร กระเพาะปัสสาวะ ตับอ่อน ไต และอวัยวะอื่น ๆ

สารก่อมะเร็งในควันบุหรี่สามารถทำลายสารพันธุกรรมของเซลล์ เมื่อเกิดความเสียหายสะสมเป็นเวลานาน อาจทำให้เซลล์แบ่งตัวผิดปกติและพัฒนาไปสู่การเกิดมะเร็งได้

ทำลายระบบทางเดินหายใจ

ควันบุหรี่ทำให้เนื้อเยื่อในระบบทางเดินหายใจเกิดการระคายเคืองและอักเสบ อีกทั้งยังส่งผลต่อการทำงานของระบบทางเดินหายใจ เมื่อสูบบุหรี่เป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ซึ่งเป็นกลุ่มโรคที่ทำให้ผู้ป่วยหายใจลำบากและมีข้อจำกัดในการใช้ชีวิตประจำวัน

เพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด

สารพิษในควันบุหรี่ส่งผลต่อผนังหลอดเลือด เพิ่มภาวะการอักเสบ และทำให้ระบบไหลเวียนเลือดทำงานผิดปกติ นอกจากนี้ คาร์บอนมอนอกไซด์ยังลดความสามารถในการลำเลียงออกซิเจนของเลือด ทำให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้น ผู้ที่สูบบุหรี่จึงมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นต่อโรคหลอดเลือดหัวใจ หัวใจวาย และโรคหลอดเลือดสมอง

ส่งผลต่อระบบสืบพันธุ์และการตั้งครรภ์

การสูบบุหรี่เกี่ยวข้องกับปัญหาภาวะเจริญพันธุ์ทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย อีกทั้งการได้รับควันบุหรี่ระหว่างตั้งครรภ์ยังเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อน เช่น ทารกน้ำหนักแรกเกิดน้อย การคลอดก่อนกำหนด และผลกระทบต่อพัฒนาการของทารก

ทำให้สุขภาพโดยรวมเสื่อมลง

นอกจากโรคร้ายแรงแล้ว การสูบบุหรี่ยังส่งผลต่อสุขภาพในชีวิตประจำวัน เช่น เหนื่อยง่าย ไอเรื้อรัง หายใจไม่สะดวก ประสิทธิภาพการออกกำลังกายลดลง รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพช่องปากและเหงือก องค์การอนามัยโลกเผยแพร่ข้อมูลด้านยาสูบและนิโคตินเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2026 โดยระบุว่าการใช้ยาสูบส่งผลเสียต่ออวัยวะเกือบทุกส่วนของร่างกาย และเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคมะเร็ง โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และโรคปอด

บุหรี่ไฟฟ้าส่งผลเสียต่อสุขภาพอย่างไร?

แม้บุหรี่ไฟฟ้าจะไม่มีการเผาไหม้ใบยาสูบเหมือนบุหรี่ธรรมดา แต่ไม่ได้หมายความว่าการสูดละอองจากบุหรี่ไฟฟ้าจะปลอดภัย เพราะละอองดังกล่าวอาจมีนิโคติน สารเคมีจากน้ำยา และสารที่เกิดขึ้นระหว่างกระบวนการให้ความร้อน

ความเสี่ยงจากบุหรี่ไฟฟ้ามีหลายด้าน ดังนี้

ทำให้เกิดการเสพติดนิโคติน

บุหรี่ไฟฟ้าหลายชนิดมีนิโคติน ซึ่งเป็นสารที่ออกฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลาง เมื่อได้รับเข้าสู่ร่างกายจะกระตุ้นการหลั่งสารสื่อประสาทที่เกี่ยวข้องกับความรู้สึกพึงพอใจ ทำให้ผู้ใช้เกิดความต้องการกลับมาใช้ซ้ำ ผลิตภัณฑ์บางชนิดมีความเข้มข้นของนิโคตินสูง ทำให้ผู้ใช้ได้รับนิโคตินในปริมาณมากโดยอาจไม่รู้ตัว โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ออกแบบให้สูบได้สะดวกและใช้งานได้บ่อยตลอดทั้งวัน เมื่อเกิดการเสพติด ผู้ใช้อาจมีอาการอยากสูบ หงุดหงิด กระสับกระส่าย สมาธิลดลง หรือมีอาการถอนนิโคตินเมื่อหยุดใช้

ส่งผลต่อสมองของเด็กและเยาวชน

สมองของเด็กและวัยรุ่นยังอยู่ในช่วงพัฒนา การได้รับนิโคตินในช่วงวัยดังกล่าวอาจส่งผลต่อกระบวนการพัฒนาของสมอง โดยเฉพาะส่วนที่เกี่ยวข้องกับความจำ การเรียนรู้ สมาธิ และการควบคุมพฤติกรรม ด้วยเหตุนี้ หน่วยงานด้านสาธารณสุขจึงเตือนให้เด็กและเยาวชนหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่มีนิโคตินทุกชนิด ไม่ว่าจะเป็นบุหรี่ธรรมดาหรือบุหรี่ไฟฟ้า

ระคายเคืองและส่งผลต่อระบบทางเดินหายใจ

ละอองจากบุหรี่ไฟฟ้าอาจมีอนุภาคขนาดเล็กและสารเคมีที่เข้าสู่ปอดได้ การได้รับสารเหล่านี้อาจทำให้เกิดการระคายเคืองต่อระบบทางเดินหายใจ และมีความเกี่ยวข้องกับอาการไอหรืออาการผิดปกติของระบบหายใจ อย่างไรก็ตาม ผลกระทบระยะยาวของการใช้บุหรี่ไฟฟ้ายังต้องอาศัยการศึกษาเพิ่มเติม เนื่องจากผลิตภัณฑ์มีความหลากหลายและยังมีระยะเวลาการติดตามผลทางสุขภาพที่สั้นกว่าบุหรี่ธรรมดา

อาจส่งผลต่อหัวใจและหลอดเลือด

นิโคตินมีผลต่อระบบประสาทและระบบหัวใจและหลอดเลือด สามารถกระตุ้นให้หัวใจเต้นเร็วขึ้นและเพิ่มความดันโลหิตชั่วคราวได้ นอกจากนี้ สารอื่น ๆ ในละอองบุหรี่ไฟฟ้าก็เป็นประเด็นที่นักวิจัยกำลังศึกษาถึงผลกระทบต่อหลอดเลือดและหัวใจ จึงไม่ควรเข้าใจว่าการไม่มีควันจากการเผาไหม้หมายถึงไม่มีความเสี่ยงต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด

เสี่ยงต่อการได้รับสารเคมีที่ไม่ทราบชนิดหรือปริมาณแน่นอน

บุหรี่ไฟฟ้าแต่ละผลิตภัณฑ์มีส่วนประกอบและคุณภาพแตกต่างกัน โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้ผ่านการควบคุมมาตรฐาน อาจมีส่วนผสมที่ไม่ตรงกับข้อมูลบนฉลาก หรือมีสารปนเปื้อนที่ผู้ใช้ไม่สามารถตรวจสอบได้ นอกจากนี้ อุณหภูมิในการทำงานของอุปกรณ์และสภาพของขดลวดทำความร้อนอาจส่งผลต่อสารที่เกิดขึ้นในละอองที่สูดเข้าไปด้วย

smoking

บุหรี่ไฟฟ้าอันตรายน้อยกว่าบุหรี่ธรรมดาจริงหรือไม่?

นี่เป็นหนึ่งในคำถามที่มีการถกเถียงกันมากที่สุด เพราะมีข้อมูลจากหน่วยงานสาธารณสุขบางแห่งที่ระบุว่า บุหรี่ไฟฟ้าอาจมีความเสี่ยงต่ำกว่าบุหรี่ธรรมดาสำหรับผู้ใหญ่ที่สูบบุหรี่และเปลี่ยนมาใช้บุหรี่ไฟฟ้าแทนทั้งหมด ขณะเดียวกัน องค์การอนามัยโลกก็เตือนว่าบุหรี่ไฟฟ้าไม่ได้ปลอดภัยและยังมีผลกระทบต่อสุขภาพ

เพื่อทำความเข้าใจเรื่องนี้ ต้องแยกความหมายระหว่างคำว่า “อันตรายน้อยกว่า” กับ “ปลอดภัย” ออกจากกัน

บุหรี่ธรรมดาใช้การเผาไหม้ใบยาสูบ ทำให้เกิดสารพิษจำนวนมาก รวมถึงทาร์และคาร์บอนมอนอกไซด์ ขณะที่บุหรี่ไฟฟ้าใช้ความร้อนกับน้ำยา จึงไม่มีการเผาไหม้ใบยาสูบในรูปแบบเดียวกัน ส่งผลให้ผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้าอาจได้รับสารพิษจากการเผาไหม้บางชนิดน้อยกว่าผู้ที่สูบบุหรี่ธรรมดา

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) อธิบายว่า ผลิตภัณฑ์ยาสูบที่มีการเผาไหม้ เช่น บุหรี่มวน เป็นกลุ่มผลิตภัณฑ์ยาสูบที่มีอันตรายมากที่สุด และผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีการเผาไหม้โดยทั่วไปมีความเสี่ยงต่ำกว่า อย่างไรก็ตาม บุหรี่ไฟฟ้ายังคงมีความเสี่ยงจากนิโคตินและสารเคมีที่เป็นอันตราย

FDA ยังระบุด้วยว่า ผู้ใหญ่ที่สูบบุหรี่และเปลี่ยนจากบุหรี่ธรรมดามาใช้บุหรี่ไฟฟ้าแทนทั้งหมด อาจลดการสัมผัสสารเคมีอันตรายหลายชนิดได้ แต่การใช้ทั้งสองชนิดควบคู่กันเป็นเวลานานไม่ได้ทำให้ได้รับประโยชน์ด้านสุขภาพอย่างเต็มที่ และอาจยังคงมีความเสี่ยงสูง

ในอีกด้านหนึ่ง องค์การอนามัยโลกเน้นย้ำว่า ทั้งผลิตภัณฑ์ยาสูบและบุหรี่ไฟฟ้ามีความเสี่ยงต่อสุขภาพ และทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุดคือไม่ใช้ผลิตภัณฑ์ทั้งสองประเภท

ดังนั้น คำตอบที่ถูกต้องจึงไม่ใช่การสรุปว่าบุหรี่ไฟฟ้าปลอดภัยกว่าจนสามารถสูบได้โดยไม่มีความกังวล แต่ควรเข้าใจว่า

  • บุหรี่ธรรมดามีอันตรายจากสารพิษที่เกิดจากการเผาไหม้ และมีหลักฐานชัดเจนว่าก่อให้เกิดโรคร้ายแรงหลายชนิด

  • บุหรี่ไฟฟ้าอาจลดการสัมผัสสารพิษบางชนิดเมื่อเปลี่ยนจากบุหรี่ธรรมดามาใช้แทนทั้งหมด แต่ยังมีความเสี่ยงจากนิโคตินและสารเคมีอื่น

  • การใช้บุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่ธรรมดาควบคู่กันไม่ใช่วิธีลดความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพ

  • ผู้ที่ไม่เคยสูบบุหรี่ไม่ควรเริ่มใช้บุหรี่ไฟฟ้า

การเปรียบเทียบความเสี่ยงจึงต้องพิจารณาจากรูปแบบการใช้และกลุ่มผู้ใช้ ไม่ควรนำข้อมูลเรื่องความเสี่ยงที่อาจลดลงในผู้ใหญ่ที่เปลี่ยนผลิตภัณฑ์ทั้งหมด ไปใช้เป็นเหตุผลสนับสนุนให้คนทั่วไปเริ่มสูบบุหรี่ไฟฟ้า

ควันบุหรี่มือสองและละอองบุหรี่ไฟฟ้ามือสอง อันตรายต่อคนรอบข้างหรือไม่?

ผลกระทบจากบุหรี่ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะผู้ที่สูบเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อคนที่อยู่ใกล้เคียงด้วย โดยเฉพาะเด็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ

ควันบุหรี่มือสอง เกิดจากควันที่ปล่อยออกมาจากปลายบุหรี่ที่กำลังเผาไหม้และควันที่ผู้สูบหายใจออกมา ผู้ที่อยู่ใกล้จึงอาจสูดสารพิษเข้าสู่ร่างกาย แม้จะไม่ได้สูบบุหรี่ด้วยตนเองก็ตาม การได้รับควันบุหรี่มือสองเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และมะเร็งปอดในผู้ที่ไม่สูบบุหรี่ ส่วนเด็กที่ได้รับควันบุหรี่อาจมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อทางเดินหายใจ โรคหอบหืด และปัญหาสุขภาพอื่น ๆ

สำหรับบุหรี่ไฟฟ้า แม้จะไม่ได้สร้างควันจากการเผาไหม้แบบบุหรี่ธรรมดา แต่ละอองที่ผู้ใช้พ่นออกมาก็อาจมีนิโคติน อนุภาคขนาดเล็ก และสารเคมีอื่น ๆ ซึ่งสามารถแพร่กระจายไปในอากาศและทำให้คนรอบข้างสัมผัสสารเหล่านี้ได้

องค์การอนามัยโลกระบุว่า ละอองจากบุหรี่ไฟฟ้าสามารถเพิ่มปริมาณอนุภาคในอากาศภายในอาคาร และอาจมีนิโคตินกับสารที่อาจเป็นอันตรายต่อทั้งผู้ใช้และบุคคลที่อยู่ใกล้เคียง ดังนั้น ไม่ว่าจะเป็นบุหรี่ธรรมดาหรือบุหรี่ไฟฟ้า การใช้ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ในพื้นที่ที่มีผู้อื่นอยู่จึงไม่ควรถูกมองว่าเป็นเรื่องที่ไม่มีผลกระทบต่อคนรอบข้าง

ใช้บุหรี่ไฟฟ้าแทนบุหรี่ธรรมดาแล้วจะช่วยเลิกบุหรี่ได้จริงหรือไม่?

บุหรี่ไฟฟ้ามักถูกพูดถึงในฐานะเครื่องมือที่อาจช่วยให้ผู้สูบบุหรี่ธรรมดาเปลี่ยนพฤติกรรมการสูบ แต่ประเด็นนี้มีความแตกต่างกันตามแนวทางของแต่ละประเทศและหน่วยงานสาธารณสุข ตัวอย่างเช่น สหราชอาณาจักรมีแนวทางที่ยอมรับการใช้บุหรี่ไฟฟ้าที่มีนิโคตินเป็นหนึ่งในเครื่องมือช่วยเลิกบุหรี่สำหรับผู้ใหญ่ที่สูบบุหรี่ โดยพิจารณาว่าการเปลี่ยนจากบุหรี่ธรรมดามาใช้บุหรี่ไฟฟ้าแทนทั้งหมดอาจลดการสัมผัสสารพิษจากการเผาไหม้ได้

อย่างไรก็ตาม แนวทางดังกล่าวไม่ได้หมายความว่าบุหรี่ไฟฟ้าปลอดภัย หรือเหมาะสำหรับผู้ที่ไม่เคยสูบบุหรี่ รวมถึงไม่ได้หมายความว่าผู้สูบควรใช้บุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่ธรรมดาควบคู่กันต่อไป ขณะที่ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา (CDC) ระบุว่า บุหรี่ไฟฟ้าอาจมีศักยภาพในการช่วยลดอันตรายสำหรับผู้ใหญ่ที่สูบบุหรี่และไม่ได้ตั้งครรภ์ หากใช้แทนผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบเผาไหม้ทั้งหมด แต่ยังต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับผลระยะยาวและประสิทธิภาพในการช่วยเลิกบุหรี่

สำหรับประเทศไทย ผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่ควรเข้ารับคำปรึกษาจากบุคลากรทางการแพทย์หรือหน่วยบริการเลิกบุหรี่ ซึ่งสามารถประเมินระดับการติดนิโคตินและแนะนำแนวทางการรักษาที่เหมาะสมได้ โดยไม่จำเป็นต้องทดลองเปลี่ยนไปใช้ผลิตภัณฑ์ที่ยังมีความเสี่ยงหรือผิดกฎหมายในประเทศ

กฎหมายบุหรี่ไฟฟ้าในประเทศไทยปี 2026 เป็นอย่างไร?

นอกจากประเด็นด้านสุขภาพแล้ว สถานะทางกฎหมายของบุหรี่ไฟฟ้าในประเทศไทยเป็นอีกเรื่องที่ผู้บริโภคควรทำความเข้าใจ เพราะประเทศไทยยังคงมีมาตรการห้ามนำเข้าและห้ามจำหน่ายบุหรี่ไฟฟ้า

ข้อมูลจากกรมควบคุมโรคเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2569 ยืนยันจุดยืนในการคงมาตรการห้ามนำเข้าและห้ามจำหน่ายบุหรี่ไฟฟ้าทุกชนิด โดยระบุว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวมีความเสี่ยงต่อสุขภาพ โดยเฉพาะในเด็กและเยาวชน

กฎหมายและมาตรการที่เกี่ยวข้องมีประเด็นสำคัญดังนี้

ห้ามนำเข้าบุหรี่ไฟฟ้า

กระทรวงพาณิชย์มีประกาศกำหนดให้บารากู่และบารากู่ไฟฟ้าหรือบุหรี่ไฟฟ้าเป็นสินค้าที่ห้ามนำเข้ามาในราชอาณาจักร โดยมีมาตรการตามกฎหมายศุลกากรสำหรับผู้ฝ่าฝืน

ห้ามผลิตเพื่อขาย ห้ามขาย และห้ามให้บริการ

คำสั่งคณะกรรมการว่าด้วยความปลอดภัยของสินค้าและบริการที่ 24/2567 กำหนดห้ามผลิตเพื่อขาย ห้ามขายหรือให้บริการบุหรี่ไฟฟ้า รวมถึงน้ำยาสำหรับเติมบุหรี่ไฟฟ้าและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง ผู้ประกอบธุรกิจที่ฝ่าฝืนคำสั่งดังกล่าวอาจมีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี ปรับไม่เกิน 600,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตามเงื่อนไขของกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

การซื้อ รับไว้ หรือเกี่ยวข้องกับสินค้านำเข้าที่ผิดกฎหมาย

ประเด็นการครอบครองบุหรี่ไฟฟ้าต้องพิจารณาข้อกฎหมายให้รอบคอบ ไม่ควรสรุปเพียงว่าการมีบุหรี่ไฟฟ้าไว้กับตัวทุกกรณีมีความผิดในข้อหาเดียวกัน ตามกฎหมายศุลกากร การช่วยซ่อนเร้น ช่วยจำหน่าย ซื้อ หรือรับไว้ซึ่งสินค้าที่รู้ว่าเป็นของที่นำเข้ามาโดยไม่ผ่านพิธีการศุลกากร อาจเข้าข่ายความผิดตามมาตรา 246 โดยมีบทลงโทษตามที่กฎหมายกำหนด ข้อเท็จจริงและพฤติการณ์ของแต่ละกรณีจึงมีความสำคัญ

การสูบบุหรี่ไฟฟ้าในสถานที่สาธารณะ

สถานที่สาธารณะและพื้นที่ที่กำหนดให้เป็นเขตปลอดบุหรี่มีข้อกำหนดตามกฎหมายควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง การสูบในพื้นที่ต้องห้ามอาจมีโทษปรับตามกฎหมาย ดังนั้น ผู้บริโภคควรตรวจสอบข้อกำหนดล่าสุดจากหน่วยงานรัฐก่อนตัดสินใจนำเข้า ซื้อ จำหน่าย หรือใช้งานผลิตภัณฑ์ดังกล่าว และไม่ควรเข้าใจว่าการพบเห็นการจำหน่ายผ่านช่องทางออนไลน์หมายความว่าผลิตภัณฑ์นั้นถูกกฎหมาย

ทำไมบุหรี่ไฟฟ้าจึงได้รับความนิยมในกลุ่มวัยรุ่น?

หนึ่งในประเด็นที่หน่วยงานด้านสาธารณสุขทั่วโลกให้ความสำคัญคือการเพิ่มขึ้นของการใช้บุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเด็กและเยาวชน เนื่องจากผลิตภัณฑ์มีรูปลักษณ์ที่แตกต่างจากบุหรี่ธรรมดา มีขนาดเล็ก พกพาสะดวก และมีการออกแบบกลิ่นหรือรสชาติให้หลากหลาย

ปัจจัยที่อาจทำให้บุหรี่ไฟฟ้าดึงดูดกลุ่มวัยรุ่น ได้แก่

กลิ่นและรสชาติที่หลากหลาย

บุหรี่ไฟฟ้ามีผลิตภัณฑ์ที่ใช้กลิ่นผลไม้ ขนมหวาน เครื่องดื่ม และกลิ่นอื่น ๆ ซึ่งอาจทำให้ผู้ที่ไม่เคยสูบบุหรี่รู้สึกสนใจและทดลองใช้ได้ง่ายขึ้น

รูปลักษณ์ทันสมัยและพกพาสะดวก

อุปกรณ์บางชนิดมีขนาดเล็ก รูปทรงคล้ายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทั่วไป ทำให้แตกต่างจากภาพจำของบุหรี่แบบดั้งเดิม

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับความปลอดภัย

ผู้ใช้บางส่วนอาจเข้าใจว่าบุหรี่ไฟฟ้าไม่มีควัน จึงไม่มีสารพิษหรือไม่ส่งผลเสียต่อสุขภาพ ซึ่งเป็นความเข้าใจที่ไม่ถูกต้อง เพราะละอองจากบุหรี่ไฟฟ้ายังสามารถมีสารเคมีและนิโคตินได้

การสื่อสารผ่านสื่อออนไลน์

การเผยแพร่ภาพและเนื้อหาเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าบนสื่อออนไลน์อาจทำให้ผลิตภัณฑ์ดูเป็นเรื่องปกติหรือเป็นส่วนหนึ่งของไลฟ์สไตล์ โดยเฉพาะเมื่อมีการนำเสนอผ่านบุคคลที่มีอิทธิพลต่อกลุ่มวัยรุ่น

องค์การอนามัยโลกในภูมิภาคแปซิฟิกตะวันตกได้เผยแพร่เอกสารรณรงค์ปี 2026 โดยเตือนถึงการใช้กลิ่น รสชาติ รูปแบบผลิตภัณฑ์ และการตลาดดิจิทัลเพื่อดึงดูดเด็กและเยาวชน ซึ่งอาจนำไปสู่การเริ่มใช้ผลิตภัณฑ์นิโคตินและการเสพติดในระยะยาว

หากสูบบุหรี่หรือบุหรี่ไฟฟ้าอยู่ ควรเริ่มเลิกอย่างไร?

การเลิกบุหรี่ไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับทุกคน โดยเฉพาะผู้ที่ใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีนิโคตินเป็นประจำ เพราะร่างกายอาจเกิดการพึ่งพาสารดังกล่าวทั้งในด้านร่างกายและพฤติกรรม อย่างไรก็ตาม การเลิกใช้ผลิตภัณฑ์ยาสูบและนิโคตินเป็นการตัดสินใจที่ช่วยลดความเสี่ยงต่อสุขภาพในระยะยาวได้

แนวทางเริ่มต้นเลิกบุหรี่มีดังนี้

กำหนดวันที่ต้องการเลิก

การกำหนดวันเลิกอย่างชัดเจนช่วยให้ผู้สูบมีเวลาเตรียมตัว ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และการปรับพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับการสูบ

สังเกตสถานการณ์ที่ทำให้อยากสูบ

บางคนมักสูบบุหรี่หลังอาหาร ระหว่างดื่มกาแฟ ขณะพักจากการทำงาน หรือเมื่อเกิดความเครียด การรู้จักสิ่งกระตุ้นเหล่านี้ช่วยให้วางแผนหลีกเลี่ยงและหากิจกรรมอื่นมาทดแทนได้

ขอคำแนะนำจากบุคลากรทางการแพทย์

ผู้ที่ติดนิโคตินอาจได้รับประโยชน์จากการประเมินระดับการเสพติดและการรักษาที่เหมาะสม เช่น การให้คำปรึกษา การปรับพฤติกรรม หรือการใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่ภายใต้คำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ

ขอความช่วยเหลือจากคนใกล้ชิด

การบอกครอบครัวหรือเพื่อนว่ากำลังอยู่ในช่วงเลิกบุหรี่ ช่วยให้คนรอบข้างเข้าใจและสนับสนุนได้ โดยเฉพาะในช่วงที่เกิดอาการอยากสูบหรืออาการถอนนิโคติน

อย่าท้อเมื่อเกิดการกลับไปสูบซ้ำ

การเลิกบุหรี่อาจต้องใช้ความพยายามหลายครั้ง หากกลับไปสูบอีกครั้ง ไม่ควรมองว่าเป็นความล้มเหลว แต่ควรทบทวนสาเหตุและปรับแผนเพื่อเริ่มต้นใหม่

สำหรับผู้ที่ต้องการเลิกบุหรี่หรือบุหรี่ไฟฟ้าในประเทศไทย สามารถติดต่อศูนย์บริการเลิกบุหรี่ทางโทรศัพท์แห่งชาติ 1600 เพื่อรับคำปรึกษาโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย หรือเข้ารับบริการที่สถานพยาบาลใกล้บ้าน

บุหรี่ไฟฟ้ากับบุหรี่ธรรมดา ไม่มีชนิดใดปลอดภัยต่อสุขภาพ

บุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่ธรรมดามีความแตกต่างกันทั้งด้านหลักการทำงาน ส่วนประกอบ และชนิดของสารที่เข้าสู่ร่างกาย บุหรี่ธรรมดาใช้การเผาไหม้ใบยาสูบ ทำให้เกิดสารพิษจำนวนมากที่มีหลักฐานชัดเจนว่าเกี่ยวข้องกับโรคมะเร็ง โรคหัวใจ และโรคระบบทางเดินหายใจ ส่วนบุหรี่ไฟฟ้าใช้ความร้อนสร้างละอองจากน้ำยา ซึ่งอาจมีนิโคติน สารเคมี และอนุภาคที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพได้เช่นกัน

แม้หลักฐานบางส่วนจะชี้ว่าการเปลี่ยนจากบุหรี่ธรรมดามาใช้บุหรี่ไฟฟ้าแทนทั้งหมดอาจลดการสัมผัสสารพิษจากการเผาไหม้ได้ในผู้ใหญ่ที่สูบบุหรี่ แต่ไม่ได้หมายความว่าบุหรี่ไฟฟ้าปลอดภัย หรือเหมาะสำหรับผู้ที่ไม่เคยสูบบุหรี่ โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนที่มีความเสี่ยงต่อการเสพติดนิโคตินและผลกระทบต่อพัฒนาการของสมอง สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่การเลือกว่าจะสูบบุหรี่ชนิดใด แต่คือการทำความเข้าใจความเสี่ยงและหลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีนิโคติน หากกำลังสูบบุหรี่หรือบุหรี่ไฟฟ้าอยู่ การขอคำปรึกษาจากบุคลากรทางการแพทย์และเริ่มต้นกระบวนการเลิกอย่างเหมาะสมย่อมเป็นทางเลือกที่ดีต่อสุขภาพในระยะยาว

เพราะไม่ว่าจะเป็นควันจากบุหรี่ธรรมดาหรือละอองจากบุหรี่ไฟฟ้า การสูดสารเคมีเข้าสู่ร่างกายย่อมมีความเสี่ยง และไม่มีผลิตภัณฑ์นิโคตินชนิดใดที่ควรถูกเข้าใจว่าปลอดภัยอย่างสมบูรณ์

วิดีโอยอดนิยม

ข่าวเด่นในรอบสัปดาห์

ขณะนี้ มีรายการกำลังถ่ายทอดสด คุณสนใจหรือไม่?

เข้มข่าวค่ำ

เข้มข่าวค่ำ

PPTVHD36

เพิ่ม PPTVHD36
ลงในหน้าจอหลักของคุณ