ไทยเข้าประชุมสุดยอดผู้ลี้ภัยโลก (Global Refugee Summit)

วันที่ 20 กันยายนที่นครนิวยอร์ก ผู้นำโลกจะมาประชุมเรื่องปัญหาผู้ลี้ภัยโลก งานนี้นำโดยประธานาธิบดีบารัค โอบามา ถือได้ว่าเป็นงานประชุมสุดยอดครั้งสุดท้ายที่จะทิ้งตำนานเกี่ยวกับผู้ลี้ภัยให้โลกรู้

ในช่วงสอง-สามปีที่ผ่านมา ประเด็นผู้ลี้ภัยเป็นข่าวเด่นทั่วโลก เนื่องจากผู้ลี้ภัยจำนวนมากได้หลั่งไหลเข้ามาในยุโรปจากซีเรีย ลิเบีย แอฟริกาเหนือ  องค์การข้าหลวงผู้ลี้ภัยประมาณว่าทั่วโลกในปีหนึ่งๆ มีผู้ลี้ภัยมากถึง 65 ล้านคนต้องถูกพลัดพรากจากบ้านเกิดตัวเอง มีทั้งสาเหตุจากสงครามระหว่างประเทศ ความขัดแย้งภายในประเทศที่เกิดขึ้นในท้องที่ต่างๆ (ซึ่งถือว่าเป็นสาเหตุหลักทำให้เกิดวิกฤตผู้ลี้ภัย) มีทั้งที่มีผลทันทีและในระยะยาว ซึ่งเป็นสาเหตุหลักให้คนในพื้นที่ไม่สามารถทนอยู่ต่อไปได้

 

ครั้งนี้โอบามาได้เชิญให้นายกรัฐมนตรีไทย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เข้าประชุมด้วย และยังขอร้องส่วนตัวให้ช่วยแชร์ประสบการณ์ของไทยในการเผชิญปัญหาผู้ลี้ภัยในช่วงสามสิบกว่าปีที่ผ่านมา อย่าลืมว่า ไทยต้องแก้ปัญหาผู้ลี้ภัยในยุคสงครามเวียดนาม ตามด้วยสงครามในกัมพูชา ไทยมีบทบาทในการดูแลชาวเวียดนาม กัมพูชาเป็นจำนวนสามล้านกว่าคน ก่อนที่จะถูกส่งไปประเทศที่สาม

นอกจากนั้น สภาพการเมืองวุ่นวายในเมียนมาร์ ตั้งแต่ปี 1988-2011มีผลทำให้เกิดผู้พลัดถิ่นมากกว่า 5 ล้านคนต้องข้ามชายแดนจากเมียนมาร์มาไทยเพื่อตั้งหลักสร้างชีวิตใหม่ ฉะนั้นจึงไม่แปลก ไทยจะได้รับคำเชิญเป็นพิเศษ

การเดินทางครั้งนี้มีความหมายมาก จะส่งผลดีต่อการส่งเสริมสัมพันธ์ไทย-สหรัฐอเมริกาที่ได้ถูกแช่แข็งมานานกว่าสองปี หลังการลงประชามติในวันที่ 7 สิงหาคม การยอมรับรัฐบาลทหารในต่างประเทศมีมากขึ้น อย่างไรก็ดี การฟื้นฟูกลับสู่สภาวะปกติจะเกิดขึ้นไก้หลังจากมีการเลือกตั้งในปีหน้าในเดือนพฤศจิกายนเท่านั้น ในขณะนี้ประเทศส่วนใหญ่ยินดีติดต่อกับไทย

ในประเด็นผู้ลี้ภัย มันถึงเวลาแล้วไทยต้องเซ็นอนุสัญญาว่าด้วยผู้ลี้ภัยในปี 1951 (1951 Refugee Convention) อย่าได้รอช้า ที่ผ่านมา มันเป็นประเด็นรัฐบาลไทยต้องเผชิญอยู่เสมอ เนื่องจากมักจะมีข้อกล่าวหาจากต่างประเทศว่าไทยไม่ให้ความยุติธรรมหรือความช่วยเหลือทางด้านมนุษยธรรมแก่ผู้ลี้ภัยเหล่านั้น เจ้าหน้าที่ไทยหลายคนยังเห็นว่าไม่ควรเซ็นเพราะจะชักจูงกลุ่มผู้ลี้ภัยเข้าเมืองไทยมากขึ้น

ต้องยอมรับ รัฐบาลไทยมีทุนรอนน้อย พยายามช่วยเหลือเท่าที่มี โลกตะวันตกให้สัญญาให้เงินช่วยเหลือจริงจัง แต่พอเวลาผ่านไปนานๆ สัญญาเหล่านั้นมักจะถูกลืมและไม่ได้นำไปปฎิบัติ

ครั้งนี้เป็นโอกาสดีเลิศ ผู้นำไทยจะได้ใช้โอกาสอธิบายถึงแก่นแท้ของนโยบายผู้ลี้ภัยในไทย ให้ผู้นำโลกได้รับรู้ประสบการณ์ของไทยมีประโยชน์ มีหลักการและแนวทางปฎิบัติที่สม่ำเสมอและยังมีความยั่งยืน ถึงแม้นว่าจะไม่สมบูรณ์แบบก็ตาม มันเป็นคุณสมบัติรัฐบาลต่างๆที่จะแก้ไขปัญหานี้ต้องนำมาปฎิบัติ

ในช่วงสองปีที่ผ่านมา ไทยถูกวิพากษ์วิจารณ์มาก เกี่ยวกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนแรงงานต่างด้าวและผู้ลี้ภัย ก่อนหน้านี้ไม่ค่อยมีข่าวเลวร้ายเท่าไร เนื่องจากรัฐบาลชุดนี้เป็นทหารยึดอำนาจเข้ามา จึงมีการตรวจสอบมากเป็นพิเศษ

แน่นอนที่สุด รัฐบาลไทยต้องปรับนโยบายผู้ลี้ภัยให้เข้ากับหลักการในอนุสัญญาผู้ลี้ภัย ในขณะที่ไทยพยายามแก้ไขกฎหมายในประเทศเพื่อเพิ่มการคุมครองผู้ลี้ภัยรวมทั้งผู้พลัดถิ่น และแรงงานข้ามชาติๆ สามารถพร้อมๆกันไป